Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2024/1324 K.2024/1077

2-... - ... 3-... - ... 4-... - ... VEKİLİ :Av. ... [

DAVALILAR : 1-... -

2-... - ... VEKİLİ : Av....

DAVALI : ... -

... VEKİLİ : Av. ...

DAVANIN KONUSU

Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)

İSTİNAF KARAR TARİHİ : 09/07/2024

İSTİNAF KARAR YAZIM TARİHİ:09/07/2024

Yukarıda bilgileri yazılı mahkemece verilen karara ilişkin istinaf talebi üzerine mahkemece dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderildiğinden yapılan ön inceleme ve incelemeyle heyete tevdi olunan dosyanın gereği görüşülüp aşağıdaki karar verilmiştir.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacılar vekili mahkememize sunmuş olduğu 08/03/2024 tarihli tedbir talepli dava dilekçesinde özetle; dava dilekçesindeki talepleri yanında, davalı işletenin ve sürücünün kazaya sebebiyet veren .... plakalı aracı ile UYAP üzerinden yapılacak sorgu neticesinde tespit edilecek taşınır ve taşınmaz malları ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklarına ihtiyati tedbir konulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili sunduğu cevap dilekçesinde özetle; müvekkil şirketin sorumluluğunun tespiti açısından davacının gerçektende destekten yoksunluk zararları olup olamadığının davacı tarafça ispatına, davacı tarafın gerçek destekten yoksun kalma zararının tespiti için Hazine listesinde yer alan uzman aktüerden rapor alınmasına, davanın;

temerrüde düşmemiş ve dava açılmasına sebebiyet vermemiş bulunan Müvekkil şirket aleyhine yargılama giderine, faize ve vekalet ücretine karar verilmemesini, karar verilmesi halinde müvekkil şirketin sorumlu olduğu azami poliçe teminat limiti ve sigortalı araç sürücüsünün kusur oranı dikkate alınarak yargılama giderine, faize ve vekalet ücretine hükmolunmasını; reddedilen kısım için yargılama giderleri ve ücret-i vekaletin davacıya tahmiline karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

Davalı ... vekili sunduğu cevap dilekçesinde özetle; iş bu davanın reddine, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davacıya bırakılmasına karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Konya.. Asliye Ticaret Mahkemesi .... Esas sayılı ara kararında özetle; "Dava, cismani zarar sebebiyle tazminat davasıdır.

HMK nun ihtiyati tedbirin şatları başlıklı 389. maddesi; “(1) Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir.” hükmünü amirdir.

Tedbir talep edilen hususlar uyuşmazlık konusu olmadığından HMK'nun 389. Maddesinin amir hükmü uyarınca;

Davacılar vekilinin ihtiyati tedbir talebinin REDDİNE," şeklinde hüküm kurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacılar vekili sunduğu istinaf dilekçesinde özetle. Müvekkillerin murisinin dava konusu trafik kazası neticesinde vefat ettiğini, geride davacılar olan eşi ..., kızı ... ve oğulları ... ile ... kaldığını, kazada müvekkillerin murisinin hiçbir kusurunun bulunmadığının açık olduğunu, davalı araç işletenin tazminat davasını etkisiz kılmak adına mal kaçırma ihtimali ve malları üzerine anlaşmalı hacizler koyup müvekkillerin alacağını imkansız kılma ihtimali dikkate alındığında,

müvekkiller lehine hükmedilecek tazminatın davalıdan tahsilinin zor ve imkansız hale geleceğinden hak ve alacaklarını teminat altına alma ve dava sonunda infazının sağlanabilmesi yönünde Yargıtayın yerleşik içtihatları doğrultusunda haksız fiilden kaynaklanan tazminat davalarında tazmin yükümlülüğünün olay tarihinde muaccel hale geldiğinden ihtiyati haciz mahiyetinde ihtiyati tedbir kararı verilmesi gerektiğini, tüm bu nedenlerle Konya ..

Asliye Ticaret Mahkemesi 19/03/2024 tarihli ara karar ile ihtiyati haciz mahiyetinde ihtiyati tedbir konulması taleplerinin reddine dair vermiş olduğu kararın hukuka aykırı olduğu kanaatinde olduklarından dolayı, söz konusu 19/03/2024 tarihli ara kararın kaldırılarak davalı işletenin kazaya sebebiyet veren ..... plakalı araç ile UYAP üzerinden yapılacak sorgu neticesinde tespit edilecek taşınır taşınmaz mallarına, banka hesaplarına ve 3. Kişilerdeki hak ve alacaklarına teminatsız ihtiyati haciz mahiyetinde ihtiyati tedbir konulmasına karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 ve devamı maddeleri uyarınca ve özellikle istinaf incelemesinin kapsamının öngörüldüğü 355. maddeye göre re'sen gözetilecek kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır.

Dava konusu uyuşmazlık, haksız fiil sonucu zarara uğrayan davacıların açtığı tazminat davasında, sigorta dışındaki davalılara ait taşınmaz, taşınır, hak ve alacaklar üzerine "ihtiyati haciz niteliğinde tedbir konulması" şeklinde talepte bulunulmuş, mahkemece talebin reddine kararı verilmiş, verilen bu ara karara karşı davacılar tarafından yapılan istinaf kanun yoluna başvurulmasından kaynaklanmaktadır.

Bu kapsamda davacının talebinin, hem ihtiyati haciz hem de ihtiyati tedbir olduğu değerlendirilmesi gerekmekte olup, bir uyuşmazlıkta hem ihtiyati tedbir hem ihtiyati haciz istenmesine yasal bir engel yoktur.

İhtiyati tedbir, 6100 sayılı HMK'da 389 vd. maddelerinde düzenlenmiştir.

HMK'nın 389. maddesinde; ''Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir.

Birinci fıkra hükmü niteliğine uygun düştüğü ölçüde çekişmesiz yargı işlerinde de uygulanır” hükmü düzenlenmekle ihtiyati tedbir açıklanmıştır.

Davalıların malvarlığının HMK 389. maddesi kapsamında dava konusu uyuşmazlığı oluşturduğunun kabulü mümkün değildir. Dava konusu uyuşmazlıktan kasıt malvarlığının mülkiyetinin taraflar arasında çekişmeli olmasıdır. Davacının amacı haksız fiilden kaynaklanan tazminat alacağını güvence altına almak olduğuna göre, bu talebin niteliği itibariyle ihtiyati haciz istemi olarak ileri sürülmesi gerekir. Mahkemece, yukarıdaki açıklamalar göz önünde bulundurulduğunda "ihtiyati tedbir" talebinin, bu gerekçe ile reddi doğru olduğundan, ihtiyati tedbire yönelik istinaf talebi yerinde değildir.

Bir başka geçici hukuki koruma kurumu olan ihtiyati haciz ise İİK'nun 257 vd. maddelerinde düzenlenmiştir.

İİK'nun 257. maddesinde; “Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir.

Vadesi gelmemiş borçtan dolayı yalnız aşağıdaki hallerde ihtiyati haciz istenebilir.

1-Borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa;

2-Borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadıyla mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa;

Bu suretle ihtiyati haciz konulursa borç yalnız borçlu hakkında maucceliyet kesbeder.

İİK'nun 259. maddesinde de teminat hususu düzenlenmiştir. Madde de “İhtiyati haciz isteyen alacaklı hacizde haksız çıktığı takdirde borçlunun ve üçüncü şahsın bu yüzden uğrayacakları bütün zararlardan mesul ve Hukuk Muhakemeleri Kanununun 87. maddesinde yazılı teminatı vermeye mecburdur.

Ancak alacak bir ilama müstenid ise teminat aranmaz.

Alacak ilam mahiyetinde bir vesikaya müstenid ise mahkeme teminata luzum olup olmadığını takdir eder.Bu açıklamalara göre ihtiyati haciz “Alacaklının, bir para alacağının zamanında ödenmesini güvence (garanti) altına almak için, mahkeme kararı ile, borçlunun mallarına önceden geçici olarak el konulması”dır.

İhtiyati haciz talep eden davacılar tarafından dava konusu yapılan fazlaya ilişkin haklar saklı tutularak maddi-manevi tazminat alacağını teminen talebin yapılış biçimine göre, ihtiyati haciz talebi konusunda bir değerlendirme yapılmadan, talebin reddine karar verilmesi usul ve yasaya uygun değildir.

Dava dosyası kapsamından, meydana gelen haksız fiilde olaya ilişkin davalı tarafın kaza tespit tutanağı ile kusurunun sabit olması, davacıların desteğinin bu kazada vefat etmiş olduğu anlaşılmış bulunmasına göre HMK'nun 390. maddesi kapsamında yaklaşık ispat koşulunun sağlanmış bulunduğu görülmüştür.

Zarar haksız eylemden kaynaklandığından tazminat haksız eylemin gerçekleştiği tarihte muaccel hale gelmektedir. Buradaki "muacceliyet" kavramı, alacaklı tarafından talep ve dava edilebilir hale gelmiş olma anlamındadır. Yukarıda belirtilen belgeler de nazara alındığında davacıların maddi-manevi zararlarının olabileceği kuvvetle muhtemeldir.

Haksız fiil tarihi itibarıyla tazminat alacakları muaccel hale gelmiştir.İhtiyati haciz talep edildiği, davanın ilk açıldığı aşamada zararın miktarının net olarak belirlenmesini beklemek hakkaniyetle bağdaşmaz. Zaten davacı vekili de fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak dava açmıştır. Açıklanan nedenlerle, İİK-257-264. maddeleri uyarınca ihtiyati haciz kararı verilmesi gerekirken talebin reddine karar verilmesi doğru değildir.

(Yargıtay 17.Hukuk Dairesi 2016/18144 E,2017/11201 K;aynı daire 2016/9800 E,2017/8052 K)

Tüm bu açıklamalarla yaklaşık ispat koşulları gerçekleşmiş olup, dosyadaki belgelere göre bir miktar tazminat alacağının doğduğunun kabulü ihtimal ve ispat dahilindedir. Bu nedenlerle davacı tarafın taleplerinden ihtiyati tedbir talebinin reddi yerinde olmakla birlikte ihtiyati haciz talebin değerlendirilmeden, sonuç itibariyle talebin reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup buna ilişkin ilk derece mahkemesi kararı yerinde görülmemiştir. Kararın bu nedenle kaldırılıp aşağıdaki hüküm kurulmuştur.