Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2024/1434 K.2024/1113

Av.

DAVALI :1-

VEKİLİ : Av.

DAVALILAR :2- ... -

3- .... VEKİLİ : Av.

DAVA

Tazminat(Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ : 11/07/2024

İSTİNAF KARAR YAZIM TARİHİ: 11/07/2024

Yukarıda bilgileri yazılı mahkemece verilen karara ilişkin istinaf talebi üzerine mahkemece dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderildiğinden yapılan ön inceleme ve incelemeyle heyete tevdi olunan dosyanın gereği görüşülüp aşağıdaki karar verilmiştir.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekilinin 15.01.2024 tarihli dava dilekçesinde özetle.

11.11.2023 tarihinde müvekkili ...'a ait ... plakalı aracı ile Konya İli Çeltik İlçesi Bahçesaray Mahallesi Mevlana Bulvarı mevkiinde seyir halinde iken davalı ....'nin sevk ve idaresindeki ....'ye ait ... plakalı aracın yol kontrolü yapmadan ana yola giriş yapması neticesinde müvekkilinin aracını değer kaybına uğratmakla (100,00 TL) birlikte ticari araç olmasından ve yük taşımasından kaynaklı kazanç kaybına neden olduğunu ve 15 gün boyunca araç mahrumiyeti yaşadığını (100,00 TL),

araç hasar bedelinin ise (100,00 TL) kaza tarihi itibariyle avans faizleri ile birlikte davalılardan sigorta şirketi yönünden poliçe limiti ile sınırlı kalmak kaydı ile müştereken ve müteselsilen tahsili ile müvekkiline ödenmesini, işleten ve sürücünün taşınır ve taşınmaz malları ile üçüncü kişilerdeki ve bankalardaki hak ve alacakları üzerine ihtiyati tedbir konulmasını,

mahkeme aksi kanaatte ise işleten ve sürücünün taşınır taşınmaz malları ile üçüncü kişilerdeki ve bankalardaki hak ve alacakları üzerine teminatsız olarak ya da mahkemenin uygun göreceği oranda teminat yatırılmak suretiyle ihtiyati haciz konulması ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İhtiyati haciz kararına itiraz eden davalılar (... ve ....) vekilinin 21.02.2024 tarihli dilekçesi ile müvekkilinin iş insanı olduğunu, mal kaçırma kastı bulunmadığını ve teşebbüste etmediğini, Mahkemece 45 TL mukabilinde davalının tüm mal varlığına ihtiyati haciz uygulanmasının anlaşılır gibi olmadığını ve bu karardan ivedi bir şekilde dönülmesini Mahkememizden talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesi 06/05/2024 tarih ... Esas sayılı ara kararında özetle; "Mevcut delil durumuna göre davacının dava tarihi itibariyle muaccel olabilecek muhtemel alacaklarının teminat altına alınmasında davacının hukuki yararının bulunması nedeniyle ve yasa gereğince teminat karşılığında, ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmiş olup Mahkememiz kararına usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığından itirazın reddine karar verilerek; Muteriz vekilinin tüm itirazlarının REDDİNE, İhtiyati haciz kararının DEVAMINA" şeklinde hüküm kurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalılar ... ve .... vekili sunduğu istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkemece verilen kararın hukuka aykırı olduğunu, uyuşmazlık konusu olayda rehinle temin edilmiş veya vadesi gelmiş bir borcun söz konusu olmadığını, vadesi gelmemiş bir borç için İcra İflas Kanunu 257/2.madde şartlarına bakılacak olursa;

davalıların ikametgâh sahibi olduklarını, kaçmalarını gerektirir bir durumunda söz konusu olmadığını, davalı Hüseyin'in nakliye işi ile uğraştığını, davalı İrfan'ın hem tarım hem de şoförlük işi ile uğraştığını, davacının zararı davalı sigorta şirketi tarafından fazlasıyla karşılandığını, davalıların kusurlu olduğunu kabul etmemekle birlikte mahkemenin takdir edeceği bir borç söz konusu olursa bunu ödemekten imtina etmeyeceklerini, zaten davalıların borçlu sıfatını da henüz almadıklarını,

davalıların borçlu sıfatını dahi henüz almamışken söz konusu borç için tüm malvarlıklarına ihtiyati haciz konulmasın iş insanı olan ve tarımla uğraşan davalıları zor durumda bıraktığını, tüm bu nedenlerle istinaf başvurularının kabulüne, hükmün bozulmasına ve dosyanın yeniden incelenmek ve hükmolunmak üzere ilk derece mahkemesine gönderilmesine, hükmün bozulması yerine, davanın Bölge Adliye Mahkemesinde yeniden görülmesine karar verilirse, ilk derece mahkemesinin hükmünün kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 ve devamı maddeleri uyarınca ve özellikle istinaf incelemesinin kapsamının öngörüldüğü 355. maddeye göre re'sen gözetilecek kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır.

Dava konusu uyuşmazlık, davalı tarafça gerçekleştirildiği iddia edilen haksız fiil nedeniyle tazminat talebinde ilişkin olup, mahkemece verilen ihtiyati haciz kararına yönelik davalı taraf istinaf talebinde bulunmuştur.

Geçici hukuki koruma kurumu olan ihtiyati haciz İİK'nun 257 vd. maddelerinde düzenlenmiştir.

İİK'nun 257. maddesinde; “Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir.

Vadesi gelmemiş borçtan dolayı yalnız aşağıdaki hallerde ihtiyati haciz istenebilir.

1-Borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa;

2-Borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadıyla mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa;

Bu suretle ihtiyati haciz konulursa borç yalnız borçlu hakkında maucceliyet kesbeder.

İİK'nun 259. maddesinde de teminat hususu düzenlenmiştir. Madde de “İhtiyati haciz isteyen alacaklı hacizde haksız çıktığı takdirde borçlunun ve üçüncü şahsın bu yüzden uğrayacakları bütün zararlardan mesul ve Hukuk Muhakemeleri Kanununun 87. maddesinde yazılı teminatı vermeye mecburdur.

Ancak alacak bir ilama müstenid ise teminat aranmaz.

Alacak ilam mahiyetinde bir vesikaya müstenid ise mahkeme teminata luzum olup olmadığını takdir eder. Bu açıklamalara göre ihtiyati haciz “Alacaklının, bir para alacağının zamanında ödenmesini güvence (garanti) altına almak için, mahkeme kararı ile, borçlunun mallarına önceden geçici olarak el konulması”dır.

Geçici hukuki koruma yargılamasında karar verilmesi için tam ispat ölçüsü yerine yaklaşık ispat ölçüsü olarak ifade edilmektedir. Ancak, yaklaşık ispatla yetinilmiş olması, ispatın aranmayacağı ya da ispat kurallarının tamamen dışına çıkılacağı anlamına gelmez. Bir taraf iddiasını mahkeme önüne ne kadar inandırıcı şekilde getirirse getirsin, bu sadece bir iddiadan İbarettir.

İddia edilen vakıanın sabit yani doğru kabul edilebilmesi için, ispat yükü üzerine düşen tarafın bunu kanundaki delil sistemi içinde yine kanunun aradığı ispat ölçüsü çerçevesinde ispat etmesi gerekir. Tam ispatın arandığı durumlarda bu ölçü tereddütsüz ortaya konmalıdır. Yaklaşık ispat durumundan ise hakim o iddianın ağırlıklı ihtimal olarak doğru olduğunu kabul etmekle birlikte, zayıf bir ihtimal de olsa, aksinin mümkün olduğunu gözardı etmez.

Bu sebepledir ki, genelde geçici hukuki korumalara, özel de ihtiyati tedbire ve ihtiyati hacze karar verilirken haksız olma ihtimalide dikkate alınarak talepte bulunandan teminat alınması yukarıda yazılı kanun hükmünden de anlaşılabileceği üzere kanun emridir.

Zarar haksız eylemden kaynaklandığından tazminat haksız eylemin gerçekleştiği tarihte muaccel hale gelmektedir. Buradaki "muacceliyet" kavramı, alacaklı tarafından talep ve dava edilebilir hale gelmiş olma anlamındadır.

Dosyada bulunan kusur ve adli raporlara göre davacının zararlarının olabileceği muhtemeldir. Haksız fiil tarihi itibarıyla davacının tazminat alacakları muaccel hale gelmiştir.

(Bu hususlara ilişkin; Yargıtay 17.Hukuk Dairesi 2016/18144 E,2017/11201 K;aynı daire 2016/9800 E,2017/8052 K,2014/22955 esas 2017/3970 karar sayılı ilamları; aynı mahiyette Yargıtay 4. HD nin T.C. 2014/1150 esas 2014/1621 karar sayılı ,2014/9434 esas 2014/13476 karar sayılı ilamları)

Somut olayda, trafik tespit tutanağı, taraf beyan ve dilekçe içerikleri, mevcut bilgi ve belgeler, sürücü ve araç işletenin müteselsil sorumluluğu hep birlikte değerlendirildiğinde mevcut delillere göre yaklaşık ispat ilkesi gözetilerek ihtiyati haciz koşullarının gerçekleşmesi nedeniyle mahkemece, yukarıdaki açıklamalar göz önünde bulundurulduğunda ihtiyati haciz kararının kaldırılması talebinin reddi kararı doğru olup, taşkın haciz iddiaları konusunda itirazın icra mahkemesi olacağı da gözetilerek, bu karara karşı davalı ... ve .... vekilinin istinaf başvurusu yerinde görülmediğinden başvurunun esastan reddine dair aşağıdaki gibi hüküm kurmak gerekmiştir.