Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2024/2105 K.2024/1855

Yukarıda bilgileri yazılı mahkemece verilen karara ilişkin istinaf talebi üzerine mahkemece dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderildiğinden yapılan ön inceleme ve incelemeyle heyete tevdi olunan dosyanın gereği görüşülüp aşağıdaki karar verilmiştir.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili 10/08/2018 tarihli dilekçesiyle.

30/03/2015 günü dava dışı sigortalı araç sürücüsü .... idaresindeki ..... plaka sayılı kamyon ile .... plaka sayıı otomobilin çarpışması sonucu meydana gelen trafik kazasında müvekkili .......'ın ağır şekilde yaralandığını, .... hakkında taksirle bir kişinin yaralanmasına neden olması suçundan Konya Cumhuriyet Başsavcılığının ....Sor. sayılı dosyasının açıldığını, Konya Eğitim ve Araştırma Hastanesi tarafından düzenlenen 1361 nolu Engelli Sağlık Kurulu raporuna göre müvekkilinin %18 oranında sürekli engelli olduğunun tespit edildiğini beyan ederek,

fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla müvekkilinin %18 sürekli sakatlık oranına göre yapılacak hesamlama sonucuçalışma gücünün azalmasından doğan şimdilik 10,00 TL. Sürekli sakatlık tazminatının kısmi ödemenin yapıldığı tarihten itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesini ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara tahmiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

Davalı ... vekili 17/09/2018 tarihli davaya cevap dilekçesinde özetle.

Daha önce yapılan ödeme dolayısıyla, konusuz kalan davanın reddine, Mahkemece esastan inceleme yapılacak ise kusur tespiti için dosyanın Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi’ne gönderilmesini, Maluliyet oranı tespiti için davacının Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Dairesi’ne veya Üniversite Hastanelerinin Adli Tıp Anabilim Dalı Bölümü’ne sevkini, Kusurun ve maluliyet oranının tespiti halinde, alanında uzman bilirkişilerce azami poliçe limitleri ve aktüeryal kurallar gözetilerek hesaplama yapılmasını, Müvekkil şirket temerrüde düşmediğinden,

dava tarihinden itibaren taraflar açısından yasal faiz uygulanmasını, Kaza tespit tutanağı ve alkol raporunun tarafımıza tebliğini, aleyhimize hüküm kurulmaması halinde, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Konya..Asliye Ticaret Mahkemesinin 12/04/2021 tarih ... Esas ... Karar sayılı gerekçeli kararı ile; " ...Dava, "trafik kazasından kaynaklanan Tazminat" davasıdır.

Somut olayda. 30/03/2015 günü dava dışı sigortalı araç sürücüsü .... idaresindeki ... plaka sayılı kamyon ile .... plaka sayıı otomobilin çarpışması sonucu meydana gelen trafik kazasında müvekkili .......'ın ağır şekilde yaralandığını, .... hakkında taksirle bir kişinin yaralanmasına neden olması suçundan Konya Cumhuriyet Başsavcılığının ... Sor.

Sayılı dosyasının açıldığını, Konya Eğitim ve Araştırma Hastanesi tarafından düzenlenen . nolu Engelli Sağlık Kurulu raporuna göre müvekkilinin %18 oranında sürekli engelli olduğunun tespit edildiğini beyan ederek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla müvekkilinin %18 sürekli sakatlık oranına göre yapılacak hesamlama sonucuçalışma gücünün azalmasından doğan şimdilik 10,00 TL.

Sürekli sakatlık tazminatının kısmi ödemenin yapıldığı tarihten itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesini ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara tahmiline karar verilmesini dava ve talep ettiği görülmekle,

Konunun 6098 sayılı TBK.nun 49.ve devam eden maddelerinde ve KTK. 85.vd.eden maddelerinde düzenlendiği, TBK'nun 49/1. maddesinde. "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür." şeklinde, TBK'nun 51/1. maddesinde;"Hâkim, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirler." şeklinde, TBK. 53.maddesinde;"Ölüm hâlinde uğranılan zararlar özellikle şunlardır:1.

Cenaze giderleri.2. Ölüm hemen gerçekleşmemişse tedavi giderleri ile çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar.3. Ölenin desteğinden yoksun kalan kişilerin bu sebeple uğradıkları kayıplar." şeklinde, TBK.55/1.maddesinde;"Destekten yoksun kalma zararları ile bedensel zararlar, bu Kanun hükümlerine ve sorumluluk hukuku ilkelerine göre hesaplanır.

Kısmen veya tamamen rücu edilemeyen sosyal güvenlik ödemeleri ile ifa amacını taşımayan ödemeler, bu tür zararların belirlenmesinde gözetilemez; zarar veya tazminattan indirilemez.

Hesaplanan tazminat, miktar esas alınarak hakkaniyet düşüncesi ile artırılamaz veya azaltılamaz." şeklinde düzenlemelerin yapıldığı, KTK.85/1.maddesinde;"Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." şeklinde, KTK.

86/1.maddesinde;"İşleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bir bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın, kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulur." şeklinde,KTK.91/1.maddesinde;"İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur." şeklinde, KTK.92.maddesinde(6704 S.K.

4. Mad. İle değişiklik öncesi);" Aşağıdaki hususlar, zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamı dışındadırlar.a) İşletenin; bu Kanun uyarınca eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilere karşı yöneltebileceği talepler,b) İşletenin; eşinin, usul ve füruunun, kendisine evlat edinme ilişkisi ile bağlı olanların ve birlikte yaşadığı kardeşlerinin mallarına gelen zararlar nedeniyle ileri sürebilecekleri talepler,c) İşletenin;

bu Kanun uyarınca sorumlu tutulmadığı şeye gelen zararlara ilişkin talepler,d) Bu Kanunun 105 inci maddesinin üçüncü fıkrasına göre zorunlu mali sorumluluk sigortasının teminatı altında yapılacak motorlu araç yarışlarındaki veya yarış denemelerindeki kazalardan doğan talepler,e) Motorlu araçta taşınan eşyanın uğrayacağı zararlar,f) Manevi tazminata ilişkin talepler." şeklinde, KTK'nun 97.maddesinde(6704 S.K. 5. Mad.

İle değişiklik öncesi);"Zarar gören, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde doğrudan doğruya sigortacıya karşı talepte bulunabileceği gibi dava da açabilir." şeklinde, KTK'nun 99.maddesinde(6704 S.K. 6. Mad.

İle değişiklik öncesi);" Sigortacılar, hak sahibinin kaza veya zarara ilişkin tespit tutanağını veya bilirkişi raporunu, sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar." şeklinde düzenlemeler yapıldığı,

BAM'ın vermiş olduğu karar doğrultusunda davaya ilişkin, bütün maluliyete ilişkin kusura ilişkin raporlar alınıp söz konusu raporların değerlendirilmesi için dosya yine bilirkişiye gönderilerek hesap işlemleri de yapılmış ve davacının hak etmiş olduğu bedelin 183.316,35 TL. alacağı olduğu tespit edilmiştir.

BAM'nin bozma gerekçelerinden biri olan kazaya karışan tarafların uzlaştırıldığına ilişkin itirazlarına yönelik incelemede, davaya konu ceza dosyası tekrar getirilmiş, davacının soruşturanın ilk aşamasında şikayetten vazgeçmiş olduğu ancak, bunun ceza muhakemesindeki arabuluculuk aşaması olmadığı, tarafların ceza muhakemeleri usulündeki arabuluculuk görüşmelerinde anlaşmadığı, ancak tahkikattaki şikayetten vazgeçme nedeniyle takipsizlik kararı verildiğinden davacının dava açma hakları ortadan kalkmadığı mahkememizce anlaşılmıştır.

Netice itibariyle yapılan bilirkişi araştırması sonucunda davacının uğramış olduğu zarar mahkememizce tespite dilmiştir. Ancak Mahkememizin ....E.

Sayılı dosyası ile vermiş olduğu kararda tespit edilen zarar miktarı 204.659,12 TL. olarak tespit edildiği, davacı tarafından söz konusu bilirkişi raporuna istinaden davasını ıslah ettiği ve bu miktar üzerinden talepte bulunmuş olduğu, ancak mahkememizin bozmadan sonra değişen bilirkişi hesap oranları nedeniyle yeni tespit edilen sürekli iş göremezlik tazminatı olarak 183.316,35 TL. zarar tespit edildiğinden, davacının davasının kısmen kabul kısmen reddi gerekmiş ve Davacının davasının KISMEN KABUL KISMEN REDDİ İLE.

1-Davacının uğramış olduğu sürekli iş göremezlik tazminatı olarak 183.316,35 TL.nin kaza tarihinde geçerli ZMSS kişi başı bakiye poliçe teminat limiti ile İMSS poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere 25/05/2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, 2-Davacı tarafın fazlaya ilişkin talebinin REDDİNE," karar verildiği anlaşılmıştır.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özet olarak; davacı ile sigortalı araç sürücüsünün ceza yargılaması sırasında uzlaşmış olduklarının görüldüğünü, sigortalı ile uzlaşmanın varlığı halinde sigorta şirketi aleyhine talep edilen maddi tazminatın da reddinin gerektiğini, ilk derece mahkemesinin kararında tahkikattaki şikayetten vazgeçme nedeniyle takipsizlik kararı verildiğinden davacının dava açma haklarının ortadan kalkmadığını belirttiğini, ancak dosyanın içerisindeki mübrez uzlaşma tutanaklarında da anlaşılacağı üzere davacı ile sigortalı araç sürücüsünün uzlaşma teklifini kabul ettiğini ve taraflar arasında anlaşma sağlandığını,

davacının kazadan önce çalıştığı son bir aylık ücret bordroları ile ücret tespiti yapılması gerektiğini ve tespit edilen ücretin asgari ücrete oranlanması gerektiğini, bu nedenle sadece 2015 Mart ayındaki 26 günlük çalışma karşılığının kaza tarihindeki brüt asgari ücrete oranlanarak gelir tespitinin yapılmasının hatalı olduğunu, kişinin gelirinin belirlenmesinde ispatlanmak şartı ile vergilendirilmiş gelirinin esas alınması gerektiğini, zarar gören beyan ettiği gelirinin vergilendirildiğini belgesi ile ispat edemiyor ise tazminat hesabının yapıldığı tarihte geçerli asgari ücret üzerinden hesaplama yapılması gerektiğini,

avans faize hükmedilmesinin hatalı olduğunu, hiçbir şekilde davayı kabul anlamına gelmemek şartı ile işletilecek olan faizin yasal faiz olması gerektiğini, davacı yanın avans faiz talebi haksız ve hukuki mesnetten yoksun olduğundan müvekkili şirket aleyhine avans faizine hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğunu, hatalı incelemeye dayalı kararın kaldırılması gerektiğini, tüm bu nedenlerle icranın tehirine, istinaf başvurularının kabulüne, yerel mahkeme kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini beyan ve talep etmiştir.

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ÖZETİ

Konya Bölge Adliye Mahkemesi ..Hukuk Dairesi 06/10/2021 tarih, ... Esas, ... Karar sayılı ilamında özetle; "Davalı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile; ilk derece mahkemesi kararın KALDIRILMASINA, HMK.nın 353/1-b-2.maddesi gereğince YENİDEN ESAS HAKKINDA HÜKÜM KURULMASINA, (İnfazda tereddüt oluşmaması için itiraz edilmeyen ve kesinleşen kısımlar korunarak) Davacının davasının REDDİNE ," şeklinde karar verilmiştir.

TEMYİZ NEDENLERİ

Davacı vekili sunduğu temyiz dilekçesinde özetle; uzlaşmanın sağlandığı ve uzlaşma raporunun düzenlendiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu, Köprübaşı Polis Merkezi Amirliği tarafından .... sayılı tahkikat dosyasında düzenlenen 21/04/2015 tarihli fezlekede şüpheli sıfatı ile müvekkiline uzlaşma teklifinde bulunulduğu, şüpheli sıfatı taşıyan müvekkilinin uzlaşma teklifini kabul ettiği, 31/03/2015 tarih ve saat 16:09da düzenlenmiş ifade tutanağında "araç sürücüsü ....'dan davacı ve şikayetçi değilim uzlaşmak isterim" şeklinde şikayetçi olmadığı, dosyanın uzlaşma sağlanması ile değil şikayet yokluğu nedeniyle karara bağlandığını, istinaf kararının kaldırılmasını, davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dairemizin 06/10/2021 tarih, .... Esas,.....Karar sayılı kaldırma yeniden hüküm kurma kararı Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 06/02/2024 tarih, .... E .... Karar sayılı ilamı ile bozulmasına dair verilen karar sonucu, Dairemizce yapılan duruşma sonucunda Yargıtay bozma ilamına uyulmasına karar verilmiştir.

1-Uzlaşma itirazının incelenmesinde :

YARGITAY 4 . HUKUKDAİRESİ Esas No : 2..... Karar No: 2.... sayılı bozma ilamına uyulmasına karar verilmiştir.

18.10.2023 tarihli ve 32343 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Anayasa Mahkemesinin 26.07.2023 tarihli ve... Esas, ... Karar sayılı kararı ile 04.12.2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 06.12.2006 tarihli ve 5560 sayılı Kanun’un 24 üncü maddesiyle değiştirilen 253 üncü maddesinin (19) numaralı fıkrasının beşinci cümlesinin “Uzlaşmanın sağlanması halinde, soruşturma konusu suç nedeniyle tazminat davası açılamaz;…” bölümünün Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiştir. Bu nedenle itirazın reddi gerekmiştir.

2-Gelir tespitine itirazın incelenmesinde :

Davacının kaza anındaki geliri esas almarak hesaplanır yapılmış. Maddi zararının hesaplanmasında. Sosyal Güvenlik Kurmnu Başkanlığı'nca gönderilen belgeler ile S.G.K Hizmet Dökümü baz alınmak surclişle maddi zarar hesap bazı olarak davacının,2018 yıl mart ayında 26 günlük çalışması karşılığı 2.136.25TL brüt ücret geliri olduğu, hu gelirin, kaza tarihindeki günlük brüt asgari ücrete aranı olarak 2.136.25TL /26 gün / 40,05TL — 2,081 kat1 elde edilmiştir.

Bu nedenle işlemiş dönem hesabında ele göçen nel asgari ücretler 2.051 kal sayısı ile çarpılarak üçret hesaplaması yapılınıştır. İş Gücü Kaybı tazminat hesabında aktil ve pasif dönem ayrımı yapılmış, pasif dönem maddi zararının hesaplamasında, Yargıtay'ın yerleşik uygulaması doğrultusunda maddi zararın hesap bazı olarak AĞİ'siz asgari ücret alınmış.

Olay tarihinden rapor tarihine kadar geçen dönemdeki net kazançlar, işlemiş olması sebebiyle iskontoya tabi tutulmaksızın rapor tarilinden sonraki döneme ilişkin net kazançlar işe VKn formülü ile 9410 iskonlo esasına göre hesaplanması yerinde olup itirazın redd gerekmiştir.

3-Uygulanmasına gereken faize ilişkin itirazda: Davacı vekilince temerrüt faizi olarak avans faizi istenilmiş mahkemece avans faize hükmedilmiştir. Zarara neden olan araç kamyon olup ticari faaliyet sırasında zarara neden olmuştur. Bu itibarla davada temerrüt faizi olarak ticari faiz niteliğindeki avans faizine hükmedilmesi gerekir. Bu nedenle davalı vekilinin itirazları yerinde değildir.