Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2024/2635 K.2024/2396

2- 3- VEKİLİ : Av.

KARŞI TARAF

DAVALI : 1-

DİĞER DAVALI : 2-

TALEP : İHTİYATİ TEDBİR

İSTİNAF KARAR TARİHİ : 10/12/2024

İSTİNAF KARAR YAZIM TARİHİ : 11/12/2024

Yukarıda bilgileri yazılı mahkemece verilen karara ilişkin istinaf talebi üzerine mahkemece dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderildiğinden yapılan ön inceleme ve incelemeyle heyete tevdi olunan dosyanın gereği görüşülüp aşağıdaki karar verilmiştir.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesiyle, asıl taleplerinin dışında ayrıca davalı ....'e ait, dava konusu trafik kazasına karışan ........ plaka sayılı araca ve davalı .....'e ait diğer taşınır ve taşınmazların üzerine teminatsız olarak ihtiyati tedbir konulmasını talep etmiştir.

Davalı... Sigorta A.Ş vekili cevap dilekçesinde; davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, müvekkili şirkete dava dilekçesi ekinde olması gereken belgelerin yer almadığını, kanunda belirtilen evraklar ile müracaat edilmediğini, davacının taleplerinin zaman aşımına uğradığını, aracın pert olup olmayacağının tespitinin gerektiğini, maddi hasarı eşdeğer parça tedarikleri doğrultusunda hesaplanması gerektiğini, talebin fahiş olduğunu, sigortalı araç sürücüsünün tam kusurlu olduğu yönündeki iddiaları kabul etmediklerini, ticari faiz talep edilemeyeceğini, müvekkili şirketin temerrüde düşmediğini, davanın reddine karar verilmesini dilemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesi 25/10/2024 tarihli ara kararında özetle.

"Somut olayda; davacıya ait .... plaka sayılı araç ile davalı......'e ait ....... plakalı aracın 13/05/2024 tarihinde çarpışması neticesinde oluşan maddi hasarlı ve yaralamalı trafik kazasından dolayı davacının aleyhine ihtiyati tedbir talep ettiği davalıdan maddi ve manevi tazminat talebinde bulunduğu, davalı......'e ait dava konusu kazaya karışan aracın üzerine ve diğer taşınır taşınmaz mal varlıkları üzerine teminatsız olarak ihtiyati tedbir konulması talebinde bulunulmuştur.

6100 s. HMK.nun 389. vd. maddeleri gereğince, mevcut delil durumu gözönünde bulundurularak ileride telafisi güç zararların doğmasının önlenmesi açısından, yaklaşık ispat kuralları dahilinde davacı tarafın ihtiyati tedbir talebinin kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir;

DAVACI TARAFIN İHTİYATİ TEDBİR TALEBİNİN KISMEN KABULÜ ile; dava değeri olan 301.200-TL'nin %20’si(yüzde yirmisi) olan 60.240 TL miktarındaki nakdi teminat tutarını veya muteber bir bankanın kesin ve süresiz kayıtsız ve şartsız (hiçbir ihtara, ihbara gerek kalmaksızın) nitelikteki teminat mektubunu (şayet alacaklı bir banka ise kendisi dışındaki başka bir bankaya ait teminat mektubunu) bu dosyamız için nakit ise mahkeme veznesine YATIRMASINA, teminat mektubu ise mahkememize İBRAZ ETMESİNE,

ibrazı halinde (infaz dairesince teminatın karşılanıp karşılanmadığı hususuna dikkat edilmesine), DAVALI ........ T.C. Kimlik numaralı......'e ait olması halinde dava konusu kazaya karışan ..........plaka sayılı araç ile davalı adına kayıtlı diğer taşınır ve taşınmazlar üzerine, dava değeri (2301.200 TL) alacağa yetecek kadar kısımlarının HMK'nun 389. ve devamı maddeleri uyarınca (davacının ileride ihtiyati tedbirde haksız çıkması halinde karşı taraf olan davalı...... ile üçüncü kişilerin bu yüzden uğrayacakları bütün zararlardan sorumlu olması kaydıyla) 3. KİŞİLERE DEVİR VE TEMLİKİNİN ÖNLENMESİ İÇİN İHTİYATİ TEDBİR KONULMASINA,

İhtiyati tedbir kararının teminatsız olarak verilmesi yönündeki davacı tarafın TALEBİNİN REDDİNE, " karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacılar vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; kaza tespit tutanağında da sabit olmak üzere müvekkili ......'in herhangi bir kusur ve sorumluluğunun bulunmadığını, tüm kusurun ......... plakalı aracı kullanan......'e ait olduğunu, mahkemenin davacının teminatsız ihtiyati tedbir talebini reddettiğini, söz konusu kaza sebebiyle müvekkillerinin çok ağrılı ve zorlu süreçler geçirdiğini, müvekkillerinin emekli maaşıyla geçinmeye çalıştıklarını, teminatsız ihtiyati tedbir taleplerinin reddedilmesinin kabul edilemez olduğunu, mahkeme ara kararının kaldırılmasını ve teminatsız ihtiyati tedbir taleplerinin kabulünü dilemişlerdir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 ve devamı maddeleri uyarınca ve özellikle istinaf incelemesinin kapsamının öngörüldüğü 355. maddeye göre re'sen gözetilecek kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır.

İhtiyati tedbir hukukumuzda geçici hukuki koruma olarak düzenlenmiştir.

HMK'nın 389.maddesinde; ''Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir.

Birinci fıkra hükmü niteliğine uygun düştüğü ölçüde çekişmesiz yargı işlerinde de uygulanır” hükmünü taşımaktadır.

Davanın açılması ile hüküm arasında geçen zaman içinde dava konusunun çeşitli şekillerde istenmeyen değişikliklere maruz kalması veya maruz bırakılması mümkündür. Bu değişiklikler sonucu davanın sonunda elde edilecek hükmün icrası, mümkün olmayabilir veya çok güçleşebilir. İşte ortaya çıkan bu tehlikeyi bertaraf etmek amacıyla ihtiyati tedbir müessesesi kabul edilmiştir.(Pekcanıtez H.; Atalay O.; Özekes M., Medeni Usul Hukuku, Yetkin Yayınları, 13. Basım, Ankara 2012, S. 873)

HMK’ nun 389. maddesinde ihtiyati tedbirin şartları düzenlenmiş olup, söz konusu maddede; meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağı ya da tamamen imkânsız hâle geleceği veya gecikmesinde sakınca bulunması yahut ciddi bir zararın ortaya çıkacağı endişesi bulunan hâller, genel bir ihtiyatî tedbir sebebi ve şartı olarak kabul edilmiştir. Mahkemece, ihtiyatî tedbir yargılamasının gerektirdiği inceleme ve ispat kuralları dikkate alınarak, yapılan incelemeden sonra, bu sakınca veya zararı ortadan kaldıracak tedbire karar verilmesi mümkün olacaktır.

İhtiyatî tedbirde asıl olan ihtiyatî tedbire esas olan bir hakkın bulunması ve bir ihtiyatî tedbir sebebinin ortaya çıkmasıdır. Bunlar ihtiyatî tedbirin temel şartlarını oluştururlar. Maddede bu iki hususa yer verilmiş ihtiyatî tedbire ilişkin hak ve özellikle ihtiyatî tedbir sebebi genel olarak belirtilmiştir. Tedbir talebinin kabulü veya reddi bir kısım genel ilkeler konularak hakime bırakılmış, ancak ihtiyati tedbirin uyuşmazlık konusu hakkında verileceğini düzenlemiştir.

Bu bakımdan İhtiyati tedbire esas olan hakkın iyi belirlenmesi gerekir. Taraflar arasında çekişmeli olan şey veya yargılama konusunu oluşturan hak, aynı zamanda tedbirin konusu hakkı da oluşturacaktır. Kanun, "uyuşmazlık konusu hakkında" diyerek bu hususa vurgu yapmıştır (m. 389/1). Ancak, özellikle dikkat edilmesi gereken husus, diğer geçici hukuki korumaların alanına giren konularda ihtiyati tedbire karar verilmemesidir.

Bu bakımdan ; ihtiyati tedbir, aynı uyuşmazlık konusu olan taşınır veya taşınmaz malların, hak ve uyuşmazlıkların devrinin önlenmesi, dava sonuna kadar aynen muhafaza edilmesi veya bir tehlike yahut zararın önlenmesi amacıyla 6100 sayılı HMK'nun 389 vd. maddelerinde öngörülen durumlarda başvurulan bir yol olup ihtiyati tedbirde, hakkında tedbir kararı alınan şey, esasen asıl davanın konusudur.

Yaklaşık ispat durumunda hakim o iddianın ağırlıklı ihtimal olarak doğru olduğunu kabul etmekle birlikte, zayıf bir ihtimal de olsa, aksinin mümkün olduğunu gözardı etmez. Bu sebepledir ki, genelde geçici hukuki korumalara, özel de ihtiyati tedbire ve ihtiyati hacze karar verilirken haksız olma ihtimalide dikkate alınarak talepte bulunandan teminat alınması yukarıda yazılı kanun hükmünden de anlaşılabileceği üzere kanun emridir.

Bu durumda davacının ihtiyati tedbir talebinin ilk derece mahkemesince kabulü nedeniyle, teminata dayalı haciz kararı verilmesi gerekirken ihtiyati tedbir kararı isabetsiz olmuş ancak davalı tarafın bu yönde bir itirazı olmadığından davacı tarafın teminatsız ihtiyati tedbir talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.