Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2024/417 K.2024/656

Yukarıda bilgileri yazılı mahkemece verilen karara ilişkin istinaf talebi üzerine mahkemece dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderildiğinden yapılan ön inceleme ve incelemeyle heyete tevdi olunan dosyanın gereği görüşülüp aşağıdaki karar verilmiştir.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özet olarak.

23.10.2021 tarihinde dava dışı sürücü .....’in sevk ve idaresindeki..... plaka sayılı araç ile seyir halinde trafik kazasının meydana geldiğini, araçta yolcu olarak bulunan .....’in vefat ettiğini, .....’in üniversite mezunu olduğunu 4 yıllık Ulaştırma ve Lojistik Bölümünden mezun olduğunu, kazancının asgari ücretin üzerinde olacağını kaza nedeni ile müvekkilinin desteğini kaybettiğini bu nedenle sigortalı aracın ZMMS poliçe sahibi olan davalı sigorta şirketinin kaza tarihinde poliçe limiti kadar destekten yoksun kalma tazminatından sorumlu olduğunu, zararların tazmini yönüyle davalı sigorta şirketine başvuruda bulunulduğunu,

ancak herhangi bir ödemede bulunulmadığını, arabuluculuk görüşmelerinden de sonuç alınamadığını belirterek; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 1.000 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı sigorta şirketinden olay tarihindeki poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydıyla temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özet olarak; davanın kabulü anlamına gelmemekle beraber davanın sadece müvekkili sigorta şirketi yönünden açıldığını, mükerrer talep ve ödemelerin olmaması yönünden davaya konu edilen olay nedeni ile kazaya karışan araç malikleri ve sigortacılarının tespiti ile davaya konu edilen olay nedeni ile her hangi bir ödemenin olup olmadığının tespiti için hasar dosyalarının sayın mahkeme tarafından istenilmesine karar verilmesini talep ettiklerini, sgk tarafından davacıya tarafa herhangi bir ödeme yapılıp yapılmasının tespitinin gerektiğini,

müvekkili şirketin sorumluluğunun sigortalısının kusuru ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, müvekkili sigorta şirketinin sorumluluğu aracın işleteni sürücüsünün kusuru oranında poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, davayı kabul etmek anlamına gelmemek kaydıyla müvekkili şirket dava tarihinden itibaren yasal faizden sorumlu olabileceğini belirterek; davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesinin kararı ile; "Tüm dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde; davaya konu trafik kazasının oluşmasında sigortalı araç sürücüsünün tam kusurlu olduğu, davalının kazaya karışan..... plakalı aracın ZMM sigortacısı olduğu, anılan yasal düzenlemelere istinaden davalının oluşan zarardan sorumlu olduğu, kaza neticesinde destek .....'in öldüğü, davacının destek zararının 476.495,87 TL olduğu, davacının poliçe limiti dahilinde davalıdan talep edebileceği tazminat tutarının 177.052,96 TL, davacının talebinin ise 158.457,35 TL olduğu, taleple bağlılık ilkesi gereğince 158.457,35 TL tazminata hükmedilmesi gerektiği sonucuna varıldığından davanın bu tutar üzerinden kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

DAVANIN KABULÜ ile, 158.457,35 TL destekten yoksun kalma tazminatının 17/03/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine" şeklinde hükmün kurulduğu anlaşılmıştır.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili sunduğu istinaf başvuru dilekçesinde özetle; müvekkili sigorta şirketine Sigortacılık Kanunu kapsamında yapılan tam ve eksiksiz bir başvuru bulunmadığını, davaya konu edilen olayda..... plaka sayılı aracın 1 yıllığına kiralık verildiğinden işleten sıfatının da değişmiş olduğunu, işleten sıfatının değişmesi nedeni ile müvekkil sigorta şirketinin..... plaka sayılı araç için düzenlemiş olduğu poliçenin de müvekkil sigorta şirketi açısından bir hükmünün kalmamış olduğunu,

araç kiralama ticari bir işlem olması nedeniyle kiraya verilen aracın ZMM sigortasının olmasının yetmeyeceğini bir de hususi olarak düzenlenen kasko poliçesinin (dava konusu araç kiralama olduğu da düşünüldüğü rent a car kasko) olmasının da şart olduğunu, olmadığı takdirde müvekkili sigorta şirketinin hasar ödeme yükümlülüğünün de ortadan kalktığını, dava dosyasına sunulu bulunan sigorta tahkim kararında da anne tarafından açılan dosyada hatır taşıması nedeniyle %20 oranında indirim yapılarak karar verildiğinin görüleceğini, davacının da hatır taşıması indirim sebebini kabul ederek mahkemede görülen dava dosyasındaki talebini ıslah ettiğini,

hatır taşıması durumu davacının da kabulü ile netleştiğinden mahkeme tarafından hatır taşıması indirimi yapılmamasının istinaf bozma nedeni olduğunu, tüm bu nedenlerle yerel mahkeme kararının istinaf incelemesi neticesinde kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 ve devamı maddeleri uyarınca ve özellikle istinaf incelemesinin kapsamının öngörüldüğü 355. maddeye göre re'sen gözetilecek kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır.

İlk derece mahkemesince verilen ilk karara ilişkin olarak Davalı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile; KONYA.. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ 22/06/2023 ... Esas... Karar

sayılı dosyasında verilen kararının eksik araştırma nedeniyle HMK.m.353/1-a/6 hükmü uyarınca KALDIRILMASINA, karar verilmiş olduğu anlaşılmıştır.

Dava; ölümlü trafik kazası nedeniyle destekten yoksun kalma tazminat istemine ilişkindir.

1-Davalı vekilinin sigortaya usulüne uygun başvuru yapılmadığı yönündeki istinaf talebinin incelenmesinde:

2918 sayılı KTK'nun 99. ve ZMSS Genel Şartlarının B.2.1 maddesi uyarınca, rizikonun bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortacının tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmaktadır.Sigortacının kendisine iletilen belgelere haklı olarak itiraz etmesi veya kendisinin hak sahibinden ya da başka bir kurumdan haklı olarak yeni bir belge talep etmesi halinde söz konusu süre yeni talep edilen belgenin sigortacının merkez veya şubelerinden birine iletilmesinden sonra başlar. Sigortacı hak sahibinden münhasıran hak sahibinin tazminat hakkını etkileyen bilgi ve belgeleri talep edebilir. Bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir. (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E: 2014/22997, K: 2017/4526)

Somut olayda, davadan önce sigortaya başvuru yapılmış olup sigorta şirketince ZMSS Genel Şartlarının B.2.1 maddesi uyarınca sunulan belgelere itiraz edilmediği veya belgelerin eksik olduğuna yönelik bir talepte bulunmadığından davacıların rizikoyu ihbar ettikleri tarihten 8 iş gün sonrasında temerrüt gerçekleşmiş olması ve davadan önce sigortaya başvuru yapılmış olması nedeniyle dava şartının da yerine getirildiği açık olduğundan bu yöndeki istinaf talebi yerinde değildir.

2-Davalı vekilinin işletenin değiştiğinden poliçenin geçersiz olduğu yönündeki istinaf talebinin incelenmesinde:

Dava, trafik kazası sonucu oluşan ölüm olayı nedeniyle, destekten yoksun kalma tazminatı istemine istemine ilişkindir.

Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin, zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir sorumluluk sigortası türüdür.

Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası işleteni değil, aracı takip eder. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 94. maddesinde, sigortalı aracı işletenlerin değişmesi halinde, devreden kişinin 15 gün içinde sigortacıya durumu bildirmek zorunda olduğu; sigortacının sigorta sözleşmesini durumun kendisine tebliği tarihi itibariyle 15 gün içinde feshedebileceği; sigortanın fesih tarihinden 15 gün sonrasına kadar geçerli olacağı düzenlemesine yer verilmiştir.

Aynı Kanun'un 95. maddesinde ise, sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran hallerin zarar görene karşı ileri sürülemeyeceği; ödemede bulunan sigortacının, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabileceği hükümlerine yer verilmiştir.

Bu bakımdan olay tarihini kapsayan ZMSS poliçesinin varlığı halinde KTK'nun 95/2. maddesi gereğince, sigortacının tazminat yükümlülüğünün azaltılması ve kaldırılmasına ilişkin poliçenin iptal edildiği, geçersiz olduğu bu nedenle sorumluluğunun bulunmadığı gibi haller, sigortacı tarafından 3. kişilere karşı ileri sürülemeyeceğinden (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E:2016/4218, K:2019/2386), sigortacı zarar görene ödeme yapmak zorunda olacaktır.

Bu nedenle mahkemece sigorta poliçesinin davacı yönünden bağlayıcı olduğu gerekçesiyle tazminata hükmedilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır.

3-Davalı vekilinin hatır taşımasına yönelik istinaf talebinin incelenmesinde :

Dava 6100 sayılı HMK döneminde açılmış olup davalı vekilince cevap dilekçesi sunulmadığı görülmüştür.

Hatır taşıması savunmasının itiraz değil def'i olduğu ve alacağın talep edilebilirliğini engelleyici işlev gören def'ilerin ancak belirli sürelerde ileri sürülebileceği; alacağı ortadan kaldıran ve her aşamada ileri sürülebilen itirazlardan olmadığı için de her aşamada ileri sürülemeyeceği hususları dikkate alınmak suretiyle; davalı tarafça süresinde ileri sürülmeyen hatır taşıması indirimi yapılmaması yerindedir.

(Nitekim Yargıtay 17 HD nin 2016/10102 esas 2019/4225 karar sayılı ilamı) Kaldı ki müteveffanın emniyet kemeri takmadığı davalı tarafından kanıtlanamadığı ve davacının eşi tarafından açıldığı belirtilen hakem dosyasında verilen kararın eldeki davaya etkisinin de bulunamayacağı gözetildiğinde mahkemenin hatır taşıması indirimi yapmamasında isabetsizlik yoktur.

Bu karara karşı davalı vekilinin istinaf başvurusu yerinde görülmediğinden başvurunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereği esas yönünden reddine dair aşağıdaki hükmün kurulmasına karar vermek gerekmiştir.