Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2025/1648 K.2025/2288

Yukarıda bilgileri yazılı mahkemece verilen karara ilişkin istinaf talebi üzerine mahkemece dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderildiğinden yapılan ön inceleme ve incelemeyle heyete tevdi olunan dosyanın gereği görüşülüp aşağıdaki karar verilmiştir.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle.

30.10.2022 tarihinde ........ sevk ve idaresindeki ........ plakalı traktörü ile Beyşehir ilçesi istikametinden Isparta ili istikametine seyir halindeyken ........ kod no'lu Devlet Karayolu'nun 15+500 km'ye geldiği esnada, aynı istikamette seyir halinde olan dava dışı sürücü ........'in sevk ve idaresindeki ........ plakalı otomobili ile önünde seyir eden traktöre takılı vaziyette bulunan tarım aletine çarpması neticesinde ........'in ağır yaralandığını ve kaldırıldığı Beyşehir Devlet Hastanesi'nde vefat ettiğini, kaza nedeniyle dava dışı sürücü hakkında soruşturma başlatıldığını, Beyşehir.....Asliye Ceza Mahkemesi'nin ...

Esas ile ...

Karar sayılı ilamı ile dosya karara çıktığını ve kesinleştiğini, kazanın oluşumunda dava dışı sürücü ........'in asli ve tam kusurlu olduğunu, davalı sigorta şirketine başvuru yapıldığını, dönüş yapılmadığını, müvekkilinin, müteveffa ........'in hem abisi hemde vasisi olduğunu, müvekkilinin müteveffanın vefatı nedeniyle hem abisi hem vasisi olarak desteğinden yoksun kaldığını, arabuluculuğa başvuru yapıldığını anlaşma sağlanamadığını, bu nedenlerle; davanın kabulü ile.

HMK 107. Madde gereği fazlaya dair talep ve dava haklarının saklı kalması kaydıyla bilirkişi marifetiyle alacaklarının belirlendiğinde arttırılmak üzere şimdilik 100,00-TL destekten yoksun kalma tazminatının temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; kaza tarihi itibarıyla yasal zamanaşımı süresi dolduğunu, ........ plakalı aracın müvekkili şirket nezdinde 18/02/2022-18/02/2023 tarihlerini kapsayan Zorunlu mali mesuliyet sigortası ile sigortalı olduğunu, müvekkilinin sorumluluğunun poliçe teminatı ve sigortalı araç sürücülerinin kusuru oranı ile sınırlı olduğunu, müteveffanın ölümü ile trafik kazası arasında illiyet bağının bulunup bulunmadığının tespitinin gerektiğini, müvekkili şirketin temerrüde düşmediğini, SGK‘dan, Aile Sosyal Politikalar Bakanlığı’ndan ve gelir sağlayıp sağlamadığının tespitinin gerektiğini,

soruşturma ve kovuşturma aşamasında uzlaşma sağlanıp sağlanmadığının tespitinin gerektiğini, müterafik kusur araştırması yapılıp indirim uygulanması gerektiğini, bu nedenlerle; davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesinin kararı ile; "Dava; vasinin açtığı haksız fiilden kaynaklı destekten yoksun kalmaya ilişkin maddi tazminat davasıdır.

Davacı vekili dava dilekçesiyle.

30.10.2022 tarihinde ........ sevk ve idaresindeki ........ plakalı traktörü ile Beyşehir ilçesi istikametinden Isparta ili istikametine seyir halindeyken ........ kod no'lu Devlet Karayolu'nun 15+500 km'ye geldiği esnada, aynı istikamette seyir halinde olan dava dışı sürücü ........'in sevk ve idaresindeki ........ plakalı otomobili ile önünde seyir eden traktöre takılı vaziyette bulunan tarım aletine çarpması neticesinde ........'in ağır yaralandığını ve kaldırıldığı Beyşehir Devlet Hastanesi'nde vefat ettiğini, kazanın oluşumunda dava dışı sürücü ........'in asli ve tam kusurlu olduğunu, davalı sigorta şirketine başvuru yapıldığını,

dönüş yapılmadığını, müvekkilinin, müvekkilinin müteveffanın vefatı nedeniyle hem abisi hem vasisi olarak desteğinden yoksun kaldığını, bu nedenlerle; davanın kabulü ile. HMK 107. Madde gereği fazlaya dair talep ve dava haklarının saklı kalması kaydıyla bilirkişi marifetiyle alacaklarının belirlendiğinde arttırılmak üzere şimdilik 100,00-TL destekten yoksun kalma tazminatının tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesiyle; ........ plakalı aracın müvekkili şirket nezdinde 18/02/2022-18/02/2023 tarihlerini kapsayan Zorunlu mali mesuliyet sigortası ile sigortalı olduğunu, müvekkilinin sorumluluğunun poliçe teminatı ve sigortalı araç sürücülerinin kusuru oranı ile sınırlı olduğunu, müteveffanın ölümü ile trafik kazası arasında illiyet bağının bulunup bulunmadığının tespitinin gerektiğini, bu nedenlerle; davanın reddini talep etmiştir.

Mahkememiz 02/05/2025 tarihli muhtıra ile davacı vekiline davacının vasi olması sebebiyle vefat sonucunda ne şekilde maddi zarara uğradığını açıklanması istenilmiş olup, davacı vekili 05/05/2025 havale tarihli beyan dilekçesi ile vasinin vesayeti altındaki kişinin ölümü nedeniyle uğradığı zararın anne babanın, çocuklarının vefatı nedeniyle uğradığı zarar gibi hesaplanması gerektiğine yönelik beyanda bulunmuş olup, davacı vekilinin bu beyanı usul ve yasaya uygun olmadığından ilgili beyanlara itibar edilmemiştir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacının vasilik görevi nedeniyle ne şekilde zarara uğradığı açıklanmadığından ve ispatlanmadığından davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Yukarıda açıklanan nedenlerle;

Davanın REDDİNE" şeklinde hükmün kurulduğu anlaşılmıştır.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili sunduğu istinaf başvuru dilekçesinde özetle; mahkemenin, vasi olarak destekten yoksun kalma tazminatı talebini yalnızca vasilik görevine indirgediğini; desteğinden yoksun kalma zararını, aile bağı nedeniyle değerlendirmediğini, ancak destek kavramının sadece ekonomik değil fiili ve sosyal desteği de kapsadığını, davacının, desteğin kesilmesiyle zarara uğradığının açık olduğunu, her nasıl çocuk vefat ettiğinde anne ve babanın destekten yoksun kalma tazminatı istemesi için maddi kayıp aranmıyorsa işbu dosyada da vasinin anne ve baba yerine geçtiğini, müvekkilinin maddi olarak vasiden destek görmesi gerekli olmamakta olup,

her türlü destek gördüğünün karine olarak kabul edilmesi gerektiğini, tüm bu nedenlerle istinaf taleplerinin kabulü ile yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 ve devamı maddeleri uyarınca ve özellikle istinaf incelemesinin kapsamının öngörüldüğü 355. maddeye göre re'sen gözetilecek kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır.

Dava, 30/10/2022 tarihinde gerçekleşen trafik kazasında vefat eden ........'in, abisi ve vasisi olan davacı yararına destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir.

-Müteveffanın destek durumuna ilişkin itirazın incelenmesinde:

Bir insanın ölümü hukukî anlamda bir zarar olmamakla beraber, bu yüzden yine de bazı zararlar meydana gelmiş olabilir. İşte 6098 sayılı TBK m. 53 maddesinin öngörmüş olduğu hal, ölüm sonucu vukua gelen bir kısım zararların tazminini hükme bağlamaktadır. Destekten yoksun kalma tazminatı 6098 sayılı TBK m. 53. maddesinde düzenlenmiş olup "ölüm neticesi olarak diğer kimseler müteveffanın yardımından mahrum kaldıkları takdirde onların bu zararını da tazmin etmek lazım gelir" şeklinde hükme bağlanmıştır.

Yasa metninden de anlaşılacağı gibi destekten yoksun kalma tazminatının konusu, desteğin yitirilmesi nedeniyle yoksun kalınan zarardır. Buradaki amaç, destekten yoksun kalanların desteğin ölümünden önceki yaşamlarındaki sosyal ve ekonomik durumlarının korunmasıdır. Olaydan sonraki dönemde de, destek olmasa bile, onun zamanındaki gibi aynı şekilde yaşayabilmesi için muhtaç olduğu paranın ödettirilmesidir.

Yani haksız bir eylem sonucu desteğini yitiren kimse 6098 sayılı TBK m. 53 maddesine dayanarak uğradığı zararın ödetilmesini isteyebilir. Desteklenen (yardım gören) kimsenin 6098 sayılı TBK m. 53 gereğince tazminat isteme hakkının doğabilmesi için, destek sayılan kimsenin ya fiilen ilgiliye bir yardımda bulunması, bakması veya ileride böyle bir yardım veya bakma ihtimalinin ciddi olarak muhtemel olması lâzım ve yeterlidir.

Bir kimseye kanun hükmü veya akdî bir mükellefiyet icabı ileride bakması çok muhtemel olanlar da destek sayılırlar. Doktrin bu tür desteklere “farazi destek” adını vermektedir. Bundan maksat, ölenin ölmemiş olması halinde davacıya bakma hususunda kanunî bir yükümlülük altında bulunmasıdır.

Destekten yoksun kalma tazminatının önemli şartlarından biri bakma unsurudur. Bir başkasına bakma, destek sayılmanın en önemli şartıdır. Bakma fiilen mevcut olabileceği gibi, ileride gerçekleşmesi kuvvetle muhtemel de bulunabilir. Bu anlamda tazminat talebi, ölenin bakım gücüne sahip olması şartına bağlıdır. Bu nedenle, ölümün gerçekleştiği anda veya ileride bakım gücü olmayan kişi, destek sayılamaz. Bu durumun ispatı da davacıya düşer.

Ancak destek olunan kişiye ne şekilde yardımda bulunulduğu önemli değildir. Destek görene yapılan yardım, beslenme, giyinme veya barınmaya yönelik olabileceği gibi, eğitim, sağlık, kültür gibi alanlarda da olabilir. Bu anlamda yardımın para verilerek yapılması da şart değildir. Ayni yardımlar gibi hizmet edimleri de destek niteliği taşıyabilir (Gökyayla Kadir Emre, Destekten Yoksun Kalma Tazminatı, Ankara 2004, s. 102-107. Eren Fikret, Borçlar Hukuku Genel Hükümler, B.

16, Ankara 2014, s. 759).

Bu bakımdan destek olduğu iddia edilen müteveffanın davacının da kabulünde olduğu üzere özürlü olduğu ancak özür durumunun dosya kapsamından anlaşılamadığı, anlaşılmakla özürlülükle ilgili belgelerin getirtilerek, müteveffanın davacıya hizmet edimleri de dahil olmak üzere destek olup olamayacağının Adli Tıp Kurumu'ndan bu yönde rapor aldırılmak süretiyle araştıralarak, ayrıca mütevffa ........'in Hüyük Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... E.-...

K.sayılı kararıyla vesayet altına alındığı, vasi olarak davacı ........'in atandığı, daha sonra Beyşehir Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 08/11/2017 tarihli ... E-...

K. Sayılı kararı ile ........'in vasilik süresinin 2 yıl süreyle uzatılmasına karar verildiği, buna göre kaza tarihinde davacının ........'in vasisi olduğuna dair bir karar bulunmadığı anlaşılmakla, ilgili vasilik dosyası getirtilerek, kaza tarihinde davacının vasilik görevinin devam edip etmediğinin de araştırılarak, belirlenmesi ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve araştırma ile yazılı olduğu şekilde karar verilmiş olması doğru görülmemiştir.

Davalı vekilinin itirazı yerindedir.(YARGITAY 17. Hukuk Dairesi 2016/4916 E 2019/935 K)

Bu nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, HMK'nın 353/1.a-6 maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, belirtilen eksikliklerin ikmalinden sonra delillerin esastan değerlendirilip hüküm tesis etmek üzere dava dosyasının ilk derece mahkemesine gönderilmesine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.