Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2025/179 K.2025/1404

Yukarıda bilgileri yazılı mahkemece verilen karara ilişkin istinaf talebi üzerine mahkemece dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderildiğinden yapılan ön inceleme ve incelemeyle heyete tevdi olunan dosyanın gereği görüşülüp aşağıdaki karar verilmiştir.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

03/03/2022 tarihinde meydana gelen trafik kazası neticesinde davalı sigorta bünyesinde sigortalı bulunan ........ plakalı ........'a ait ........ sevk ve idaresindeki aracın tam kusurlu olduğu trafik kazasında, davacı ........'e ait ........ plakalı aracın hasar gördüğünü, kaza neticesi davacının hasar tespiti ve ödemesi için davalı sigorta irketine başvurduğunu, toplam hasar tespiti ve tamirat masrafları olarak toplam 47.200 TL masraf yapıldığını ancak davalı sigorta şirketi tarafından 30/05/2022 tarihinde 16.992 TL ödeme yapıldığını,

bu sebeple davalı sigorta şirketine 09/06/2022 tarihinde davalı sigorta şirketine gönderilen dilekçede eksik ödeme yapılması ve ayrıca davacının aracında meydana gelen değer kaybı ile kazanç kaybı ve ikame araç bedelinin de hesaplanarak yasal süre içerisinde ödenmesinin talep edildiğini, ancak davalı sigorta şirketinden davacı tarafa herhangi bir dönüş sağlanmadığını,bu sebeplerle 03/03/2022 tarihinde gerçekleşen trafik kazası nedicesi davacının oluşan şimdilik 100,00 TL araçtaki değer kaybından kaynaklanan maddi zararının, kaza tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte,

aracın onarım sürecindeki beklemeden kaynaklı ticari kazanç kaybı için şimdilik 100,00 TL maddi zararın kaza tarihinden itibaren davalı araç sürücüsü ........ yönünden, ikame araç bedeli için şimdilik 100,00 TL nin kaza tarihinden itibaren ........ yönünden ve dava konusu kaza neticesi davacının aracında meydana gelen 47.200 TL hasardan 16.992 TL yapılan ödeme sonrası kalan 30.208 TL maddi zararın davalı sigorta şirketinden (poliçe limitleri ile sınırlı olmak üzere) kaza tarihi itibariyle işleyecek avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsil edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ........

A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle açılan davada zamanaşımı itiazları olduğunu, davanın belirsiz alacak davası olduğunu ve bunun usule aykırı olduğunu, davalı şirketin sorumluluğunun sigortalının kusuru ve bakiye poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, kazaya karışan ........ plakalı aracın davalı şirket nezdinde karayolları motorlu araçlar zorunlu mali mesuliyet sigortası ile sigortalı olduğunu, poliçe limitinin araç başına 50.000 , kaza başına 100.000 TL olduğunu, iş bu dosyada 100.644 TL davacı tarafa ödeme yapıldığını ve bakiye teminat limiti bulunmadığı için bakiye tazminat olmadığını,

araç değer kaybı zararının kasko poliçesi içerisinde yer alan ihtiyari mali mesuliyet teminatı kapsamında teminat verilmiş bir zarar olmadığını, ve teminat kapsamı dışında olduğunu, kaza kapsamında davalı şirketçe davacı yana 30/05/2022 tarihinde 16.992,00-TL, konya il emniyet müdürlüğü'ne 28/09/2022 tarihinde 49.999,80-TL, ........'a 30/05/2022 tarihinde 7.326,00-TL, ........'e 30/05/2022 tarihinde 9.000,00-TL, ........

Sigorta'ya 24/08/2022 tarihinde 644,00-TL araç hasarı tazminatı ödemesi, karayolları 3.bölge müdürlüğü'ne 17/05/2022 tarihinde 16.038,20-TL araç dışı tazminat ödemesi ve ........'a 04/01/2024 tarihinde 644,00-TL değer kaybı ödemesi ile 04/01/2024 tarihinde 27,79-TL dava/icra sonucu ek ödeme yapıldığını ve bu sebeplerle davanın reddine kabul anlamına gelmemek kaydıyla davalı şirket aleyhine tazminata hükmedilmesi halinde dava tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ........ Seyehat ve Tic.

A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı şirkete ait olan ........ plakalı aracın şehirlerarası yolcu taşımacılığı yaptığını, şehirlerarası ve uluslararası taşımacılık yapan araçlar için düzenlenen Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçelerinin teminat limitleri, bu Yönetmeliğin ekinde yer alan ilgili teminat limitlerinin iki katı olacak şekilde uygulanır." şeklinde düzenlendiğini, dolayısıyla ZMSS kapsamında 2 kat uygulanması gerektiğinden 240.000-TL'ye kadar sigorta şirketinin sorumluluğu devam ettiğinden davalı şirketin herhangi bir sorumluluğunun kalmadığını,

dolayısıyla davalı şirkete yöneltilen icra takibinin kötüniyetli bir şekilde açıldığını ve bu sebeplerle davacının davasının reddine karar verilmesini talep etmektedir.

Davalı ........ vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı ........'ın dava konusu kaza ile ilgili herhangi bir kusurunun bulunmadığını, davalının aracı kurallara uygun şekilde kullandığını, kaza tespit tutanağında kazanın oluşumunda hava şartlarının olumsuzluğu ve diğer araçların kurar ihlali durumlarına dair hiç bir değerlendirme yapılmadığını, bunun yanı sıra davacı tarafça talep edilen onarım bedelinin çok yüksek olduğunu, sigorta limiti kapsamının çok üzerinde bir bedel olduğunu ,dava konusu araçtaki değer kaybı talebine itiraz ettiklerini çünkü bu konuda bir rapor alınmadığını bu sebeplerle haksız açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesinin kararı ile; "Tüm dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde; davaya konu trafik kazasının oluşmasında sigortalı araç sürücüsünün tam kusurlu olduğu, dosya kapsamında alınan rapora göre davalı ........ ve ........ A.Ş., bu zararlardan sorumlu olduğu sonucuna varıldığından davanın bu davalılar yönünden kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Davalı sigorta şirketi tarafından davaya konu trafik kazası nedeniyle yapılan ödeme tutarı toplam 100.644,00 TL olup, bu ödemeler karşısında poliçe limitinin tükendiği, dolayısıyla davalının varsa davacı bakiye zararından herhangi bir sorumluluğunun kalmadığı sonucuna varıldığından davanın ........ yönünden reddine karar vermek gerekmiştir. Davacı taraf dava açtığı sırada poliçe limitinin bittiğini bilme ihtimali olmadığından davalı sigorta lehine vekalet ücreti ve yargılama giderine hükmedilmemiştir.

Davalı ........ A.Ş. Vekilinin cevap dilekçesinde belirttiği savunmasının incelenmesinde.

22/05/2016 tarihinde Resmi Gazete de "Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında Tarife Uygulama Esasları Hakkında Yönetmelik" hükümlerinde değişlikliğe giderilerek, yönetmeliğe eklenen 28/A maddesi ile "(1)4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu kapsamında şehirlerarası ve uluslararası taşımacılık yapan araçlar için düzenlenen Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçelerinin teminat limitleri, bu Yönetmeliğin ekinde yer alan ilgili teminat limitlerinin iki katı olacak şekilde uygulanır." denilmiştir.

Yapılan yönetmelik düzenlemesinde, bu kapsamda alınacak primlere ilişkin bir belirleme yahut bu kapsamda taşmacılık yapan araçlar için düzenlenecek poliçelerin diğer araçlardan farklı bir şekilde düzenleneceğine ilişkin kurallar getirilmemiş, sadece "teminat limitlerinin iki katı uygulanacağı" belirtilmiştir.

Söz konusu yönetmelik hükmü şehirler arası taşımacılık yapan araç içerisinde biletli yolcu olan kişiler yönünden getirildiğinden davalının bu savunmasına itibar edilmemiştir.

Davacının ikame araç bedeli talebi yönünden yapılan incelemede ise davacı bu iddiasını ispatlar herhangi bir delil ibraz etmediğinden bu talebinin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

DAVACININ MADDİ TAZMİNAT DAVASININ KISMEN KABULÜ ile,

30.208,00 TL hasar bedeli tazminatı, 15.000,00 TL değer kaybı tazminatı, 5.850,00 TL kazanç kaybı tazminatı olmak üzere toplam 51.058,00 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 03.03.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılar ........ ve davalı ........ Seyahat Ticaret A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

Davacının ikame araç bedeli talebinin REDDİNE

Davalı ........ A.Ş. Yönünden davanın REDDİNE" şeklinde hükmün kurulduğu anlaşılmıştır.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ........ A.Ş. vekili sunduğu istinaf başvuru dilekçesinde özetle; yerel mahkemenin hatalı değerlendirme yaptığını, kazaya karışan aracın 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu kapsamında şehirlerarası yolcu taşımacılığı yaptığını, dolayısıyla özel kanun ve yönetmelik varken öncelikle özel kanunların uygulanması gerektiğini, tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, vekalet ücreti ve masrafların karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 ve devamı maddeleri uyarınca ve özellikle istinaf incelemesinin kapsamının öngörüldüğü 355. maddeye göre re'sen gözetilecek kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır.

Dava, Trafik kazasından kaynaklı maddi tazminat istemlerine ilişkindir. Mahkemece yazılı şekilde verilen karara karşı davalı ........ Tic. A.Ş vekilince, diğer davalı sigorta şirketinin teminat limitinin iki kat uygulanması gerektiği sebebine dayalı olarak istinaf isteminde bulunulmuştur.

Davalı ........ Tic A.Ş. Tarafından, işleteni olduğu otobüsün 4925 sayılı yasa kapsamında şehirler arası yolcu taşımacılığı yaptığı dolayısıyla yasa ekinde yer alan yönetmelik hükümleri gereği ZMMS poliçesini düzenleyen sigorta şirketinin teminat limitinin 2 katı ile sorumlu olacağı, mahkemece teminat limitinin tükendiğinden bahisle davalı sigorta hakkında red kararı verilmesinin doğru olmadığı sebebiyle itirazda bulunmuş olup, bunun dışında bir istinaf itirazı ileri sürülmemiştir.

Karayolları Trafik Kanunu'nun 88. maddesinde "Bir motorlu aracın katıldığı bir kazada, bir üçüncü kişinin uğradığı zarardan dolayı, birden fazla kişi tazminatla yükümlü bulunuyorsa, bunlar müteselsil olarak sorumlu tutulur" düzenlemesine yer verilmiş olup; motorlu araçların işletilmesi neticesi üçüncü kişinin zarar görmesi durumunda o aracın işleteni, aracın sürücüsü ve varsa teşebbüs sahibinin müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu; ayrıca, birden fazla kişinin zararı tazmin ile yükümlü olması durumunda, zarar görene karşı müteselsil sorumlu oldukları belirtilmiştir.

Zarardan ZMMS poliçesini düzenleyen sigorta şirketi de teminat limiti ile sorumlu olacağı açıktır. Bu haliyle Karayolları Trafik Kanunu, trafik kazaları neticesi doğacak zarar sorumluluğunda müteselsillik esasını benimsemiştir.

Açıklanan sebeple, İstinaf eden davalı şirket, zararın tamamından sürücü ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur. Somut olayda, sigortacının sorumluluğuna yönelik davacı tarafın bir istinafı bulunmaktadır. Davalı şirketin, müştereken ve müteselsilen sorumlu diğer davalı hakkında verilen karara karşı bu sebeple istinaf isteminde bulunması yerinde değildir.

İstinaf isteminde ileri sürülen itirazlar, müşterek ve müteselsil sorumluların kendi iç ilişkilerinde ileri sürülebilecek hususlar olduğundan, istinaf isteminin reddi gerekmiştir.

Bu itibarla, dosya kapsamı, mevcut delil durumu, ileri sürülen istinaf istemleri nazara alındığında, ilk derece mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde herhangi bir isabetsizliğin bulunmadığı kanaatine varıldığından davalı ........ A.Ş. vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.