Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2025/1860 K.2025/2107

Yukarıda bilgileri yazılı mahkemece verilen karara ilişkin istinaf talebi üzerine mahkemece dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderildiğinden yapılan ön inceleme ve incelemeyle heyete tevdi olunan dosyanın gereği görüşülüp aşağıdaki karar verilmiştir.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili talep dilekçeleri ile özetle; Öncelikle alacaklarının rehinle teminat altına alınmadığından borçlu/davalının mal kaçırma ve adres değiştirme ihtimali de bulunduğundan dilekçede ayrıntılı açıklanan nedenlerle teminatsız menkul, gayrimenkul, banka hesapları ile 3.şahıslardaki hak ve alacaklarının ihtiyati haczi menkullerin muhafazası için dosya üzerinden ihtiyati haciz karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekilinin 21/08/2025 tarihli itiraz dilekçesinde özetle. Davacının amacının borcunu tahsil etmek değil haciz tehdidi ile haksız kazanç sağlamak olduğunu, trafik kazalarında araç sürücüsünün alkollü olması kazada kusuru olduğu ve bizzat alkollü olması sebebiyle bu kazayı yaptığı anlamına gelmediğini, Müvekkil firma ticari bir firmadır ve kredili işlemler yapmaktadır.

Sisteme ihtiyati haciz dosyası düşmesi durumunda kredi işlemlerin durdurulacağını ve müvekkilinin ticareti sekteye uğrayacağını, müvekkili şirketin 2015 yılında kurulan, bilinen saygın bir şirket olduğunu, kaçma, borcundan kurtulmak amacıyla mal kaçırma, saklama ve gizleme gibi eylemlerde bulunma ihtimali kesinlikle söz konusu olmadığını ayrıca ihtiyati haczin şartlarının da oluşmadığını, ihtiyati haczin yapılmasını haklı gösterecek delillerin dosyada olmadığı gibi nedenlerle itirazların kabulü ile, ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesi 11/08/2025 tarihli ara kararında özetle; "Davacı vekilinin İHTİYATİ HACİZ TALEBİNİN KABULÜ ile; İİK nun 257 ve devamı maddeleri gereğince, davacının ileride ihtiyati hacizde haksız çıkması halinde karşı taraf (borçlu/borçlular) ile üçüncü kişilerin bu yüzden uğrayacakları bütün zararlardan sorumlu olması kaydıyla, davalıların gerek elindeki gerekse üçüncü şahıslardaki taşınmaz malları ile taşınırların 456.344,52 TL alacağa yetecek kadar kısımlarının İHTİYATEN HACZİNE." karar verildiği, itiraz üzerine mahkemece 28/08/2025 tarihli ara kararında özetle;

Mahkememizin 11/08/2025 tarihli karar ... Esas Sayılı dosyasında verilen ihtiyati haciz kararına yapılan İTİRAZIN REDDİNE," karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ..... vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; müvekkili firmanın ticari bir firma olduğunu, kredili işlemler yaptığını, sisteme ihtiyati haciz dosyası düşmesi durumunda kredi işlemlerinin durdurulacağını ve müvekkilinin ticaretinin sekteye uğrayacağını, müvekkilinin gelirinin azalacağını hatta bitme noktasına geleceğini, davacının asıl amacının da bu olduğunu, müvekkilinin ticaretini sekteye uğratmak olduğunu, mahkemece verilen ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 ve devamı maddeleri uyarınca ve özellikle istinaf incelemesinin kapsamının öngörüldüğü 355. maddeye göre re'sen gözetilecek kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır.

Dava konusu uyuşmazlık; sigorta şirketinin açtığı rücu davasında verilen ihtiyati haczin kabul kararına ilişkin verilen ara karara itiraza yöneliktir.

Geçici hukuki koruma kurumu olan ihtiyati haciz ise İİK'nun 257 vd. maddelerinde düzenlenmiştir.

İİK'nun 257. maddesinde; “Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir.

Vadesi gelmemiş borçtan dolayı yalnız aşağıdaki hallerde ihtiyati haciz istenebilir.

1-Borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa;

2-Borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadıyla mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa;

Bu suretle ihtiyati haciz konulursa borç yalnız borçlu hakkında maucceliyet kesbeder.

İİK'nun 259. maddesinde de teminat hususu düzenlenmiştir. Madde de “İhtiyati haciz isteyen alacaklı hacizde haksız çıktığı takdirde borçlunun ve üçüncü şahsın bu yüzden uğrayacakları bütün zararlardan mesul ve Hukuk Muhakemeleri Kanununun 87. maddesinde yazılı teminatı vermeye mecburdur.

Ancak alacak bir ilama müstenid ise teminat aranmaz.

Alacak ilam mahiyetinde bir vesikaya müstenid ise mahkeme teminata luzum olup olmadığını takdir eder.Bu açıklamalara göre ihtiyati haciz “Alacaklının, bir para alacağının zamanında ödenmesini güvence (garanti) altına almak için, mahkeme kararı ile, borçlunun mallarına önceden geçici olarak el konulması”dır.

Geçici hukuki koruma yargılamasını asıl hukuki koruma yargılamasından ayıran özelliklerden biri ispat ölçüsü noktasındadır. Kanunda açıkça öngörülmemişse ya da işin niteliği gerekli kılmıyorsa, bir davada (normal bir yargılamada yaklaşık ispat değil, tam ispat aranır. Çünkü, hakim, mevcut ispat ve delil kuralları çerçevesinde, tarafların iddia ettiği bir vakıa konusunda tam bir kanaate varmadan o vakıayı doğru kabul edemez. Ancak kanun koyucu bazen ya doğrudan kendisi düzenleme yaparak ya da işin niteliği ve olayın özelliği gereği hakime, bu durumu belirterek, ispat olgusunu düşürme imkanı vermiştir. Bu düşürülmüş ispat ölçüsü çerçevesinde, tam kanaat değil, kuvvetle muhtemel, yaklaşık bir kanaat yeterli görülmektedir.

İhtiyati haciz talep eden davacı tarafından dava konusu yapılan maddi tazminat alacağını teminen ihtiyati haciz talep edilmiş mahkemece talebin kabulüne karar verilmiştir.

Zarar haksız eylemden kaynaklandığından tazminat haksız eylemin gerçekleştiği tarihte muaccel hale gelmektedir. Buradaki "muacceliyet" kavramı, alacaklı tarafından talep ve dava edilebilir hale gelmiş olma anlamındadır.

Alacağın kesin olarak kanıtlanması gerekmez. Davacının alacağı rehinle de temin edilmediğine göre borçlunun elinde veya üçüncü kişilerde bulunan taşınır ve taşınmaz malları ile alacak ve diğer haklarından uygun miktarının ihtiyaten haczine karar verilmesi gerekir.

(Nitekim Yargıtay 17.Hukuk Dairesi 2016/18144 E,2017/11201 K;aynı daire 2016/9800 E,2017/8052 K,2014/22955 esas 2017/3970 karar sayılı ilamları)

(Aynı mahiyette Yargıtay 4. HD nin T.C. 2014/1150 esas 2014/1621 karar sayılı, 2014/9434 esas 2014/13476 karar sayılı ilamları)

Bu halde, dosya içeriğine, toplanan delillere, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenle, özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, vakıa mahkemesi hakiminin objektif, dosyadaki verilerle çelişmeyen tespitlerine ve uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına ve hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayanağı maddî delillere göre, HMK’nın 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleriyle sınırlı olarak ve resen kamu düzeni yönünden yapılan inceleme sonucu, ilk derece mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı kanaatine varılarak,

Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereği esas yönünden reddine dair aşağıdaki hükmün kurulmasına karar vermek gerekmiştir.