Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2025/2130 K.2025/2637

Yukarıda bilgileri yazılı mahkemece verilen karara ilişkin istinaf talebi üzerine mahkemece dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderildiğinden yapılan ön inceleme ve incelemeyle heyete tevdi olunan dosyanın gereği görüşülüp aşağıdaki karar verilmiştir.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkilinin sahibi olduğu ........ plakalı 2015 Model Opel Astra Edition model aracı ile 09/08/2023 tarihinde müvekkilinin oğlu ........ yönetiminde ve müvekkilinin eşi ........'in de yolcu olarak bulunduğu sırada Ankara'dan Adıyaman'a hareket halinde olan ........ plakalı ve davalı ........

Şirketi'ne ait otobüsün arkasında seyir halindeyken otobüsün yolcularının hizmetine sunulan ve valizlerin taşındığı bagaj kısmından Hyundai otomobile ait 200-250 kg ağırlığında motor bloğu, korumasız ve sabitlenmeksizin, alal ade paketlenmiş olarak otobana düştüğünü ve bu düşme üzerine müvekkilinin aracında hasar oluştuğunu, ilgili motor bloğunun otobüse Ankara ilindeki(........-........) bir servisten 08/08/2023 tarihinde 16 nolu perondan saat 21.45 de davalının otobüsüne ........

Otogarından verildiğini, kaza nedeniyle olay yerinde kaza tespit tutanağı tutulduğunu, müvekkilinin hiç bir kusurunun olmadığının tespitinin yapıldığını, ayrıca taşınan motor bloğu nedeniyle sadece müvekkilinin değil başka araçlarında zarar gördüğünü, müvekkilinin aracında daha önceden çok az miktarda düşük hasarı olduğunu, ancak aracının bakımlı olduğunu, kaza sonrasında sigorta şirketiyle ve yine davalı otobüs firmasıyla temasa geçildiğini, ihbarda bulunulduğunu lakin hiç bir olumlu sonuç ve geri dönüş alınamadığını, bunun üzerine Ereğli .....Asliye Hukuk Mahkemesinde ...

D.İş sayılı dosyası ile delil ve hasar tespiti yapıldığını, müvekkilinin aracında toplamda 127.391,28 TL yedek parça masrafı + 12.500,00 TL yedek parça ve işçilik masrafı yaptığını ve bu miktarlarını ödediğini, ayrıca aracın Osmaniye'den Ereğli ilçesine çekici vasıtasıyla getirildiği 5.250,00 TL çekici masrafı ödendiğini, müvekkilinin aracının perte çıkarılamadığını ve pert şekilde satılamadığını,

müvekkilinin olası bir hak kaybına uğramaması ve alacağın tahsili aşamasında telafisi imkansız durumların ortaya çıkmasını önlemek için davalı şirketin sahip olduğu kazaya karışan araca ve yine davalı otobüs şirketi adına kayıtlı olan araçların üzerine dava konusu miktar kadar kısmına ihtiyati haciz konulmasını, müvekkilinin araç ikame bedeli zararını davalı ...........Şti.'den tahsilini, araç değer kaybı zararını davalılardan tahsilini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin müşterek ve müteselsilen karşı davalı taraflara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ........ A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; Kazaya karışan ........ plakalı aracın müvekkilinin sigortalısı olduğunu, kolluk kuvvetlerince düzenlenen kaza tespit tutanağında sigortalı araca ilişkin herhangi bir beyanın yer almadığını, sigortalı aracın işbu dosyaya konu kazanın tarafı olmadığından müvekkili tarafından davacı tarafın taleplerinin reddedildiğini, müvekkilinin sorumluluğunun poliçe limitleri ile sınırlı olduğunu, davacının araç mahrumiyet taleplerinin poliçe kapsamında olmaması nedeniyle reddi gerektiğini, kusur durumunun tespiti için dosyanın ATK'na gönderilmesi gerektiğini, bu nedenlerle haksız ve hukuka aykırı davanın reddine, yargılama gideri ve ücreti vekâletin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ............Şti. Vekili cevap dilekçesinde özetle.

Müvekkilinin meydana gelen kazada taraf olmadığını, dava konusu olay birçok özel araç, kamyon ve diğer araçların kullandığın bir yol da gerçekleştiğini, davacının ilgili motor bloğunun müvekkilinin aracından düştüğüne dair herhangi bir tanık, kamera kaydı veya delilin bulunmadığını, davacı tarafından Osmaniye Cumhuriyet Başsavcılığına ... ve ... soruşturma numaralarıyla mala zarar verme suçu sebebiyle iki kere başvuruda bulunulduğunu, her şikayet için de savcılık tarafından takipsizlik kararı verildiğini, davacı tarafından Konya Ereğli.....

Asliye Hukuk Mahkemesinin ... değişik iş numaralı dosyasında alınan bilirkişi raporunda bilirkişi ........'ın uzmanlık alanının dışında inceleme yaptığını, davacının 127.391,28 TL yedek parça masrafı, 12.500 TL yedek parça ve işçilik masrafı yapıldığı ve bundan müvekkilinin sorumlu olması gerektiği belirtilmişse de bunun kabulünün mümkün olmadığını, öncelikle karşı tarafça dosyaya sunulan ve 19/02/2024 tarihli ........ Ltd.

Şti. tarafından düzenlenen faturaya bakıldığında toplam 7.037,28 TL değerinde ödeme yapıldığı, ödemenin 4 adet ve modeli Seha St21 Talas 215/50 R17 95w XI Yaz Lastiği için yapıldığını, düzenlenen bilirkişi raporu incelendiğinde araç lastik değişimine ait herhangi bir veri veya bilgi bulunmadığını, davacının kötü niyetli olarak aracında sonradan oluşan tamiratları da müvekkiline yüklemeye çalıştığını, aynı şekilde davacının aracının ön camının da kırılmadığını ve herhangi bir hasarı bulunmadığını, davacı vekilinin talep ettiği ihtiyati haczin şartlarının oluşmadığını, bu nedenlerle haksız ve hukuka aykırı davanın reddine,

ihtiyati haciz talebinin reddine, yargılama giderleriyle vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Konya .... Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas ... Karar sayılı gerekçeli kararında özetle. "Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; hüküm kurmaya elverişli ve denetime açık kusur bilirkişi raporuna göre kazanın meydana gelmesinde ........ plakalı araç otobüs sürücüsü %100 kusurlu olduğu, davacının maddi tazminat talepleri kusur oranı, ıslah + talep artırım dilekçesi, tanık beyanları birlikte nazara alındığında.

Dava konusu aracın değer kaybına ilişkin 80.000,00 TL'nin ve hasar bedeli olarak 119.104,00 TL'nin davalı işletenden olay tarihi olan 09/08/2023,sigorta firmasından 08/09/2023 temerrüt tarihinden itibaren (sigorta limiti olan 120.000,00 TL dahilinde) işleyecek avans faiziyle birlikte,müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, aracın kullanılamadığı süre içerisindeki zarar için 14.000,00 TL'nin davalı işletenden olay tarihi olan 09/08/2023'ten tibaren işleyecek avans faiziyle birlikte tahsil ile davacıya verilmesine karar verilerek;

Davanın KABULÜ İLE, Dava konusu aracın değer kaybına ilişkin 80.000,00 TL'nin ve hasar bedeli olarak 119.104,00 TL'nin davalı işletenden olay tarihi olan 09/08/2023,sigorta firmasından 08/09/2023 temerrüt tarihinden itibaren (sigorta limiti olan 120.000,00 TL dahilinde) işleyecek avans faiziyle birlikte, müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya VERİLMESİNE, Aracın kullanılamadığı süre içerisindeki zarar için 14.000,00 TL'nin davalı işletenden olay tarihi olan 09/08/2023'ten tibaren işleyecek avans faiziyle birlikte tahsili ile davacıya VERİLMESİNE" şeklinde hüküm kurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ........ Ltd.

Şti vekili sunduğu istinaf dilekçesinde özetle; müvekkil şirket ile olay arasında herhangi bir illiyet bağının bulunmadığını ve aynı sebeple pasif husumet ehliyetinin bulunmadığını, müvekkil şirketin, meydana gelen olayın tarafı olmadığını, açılan davanın usule aykırı olduğunu, dosyada bilirkişilik yapan heyetten sigorta bilirkişisinin, mahkemenin bağlı olduğu Bölge Bilirkişi listesinde bulunmadığını, davacı tarafça dava dilekçesine ek olarak sunulan ve konu edilen dekont ve faturaların kabulünün mümkün olmadığını, bu fatura ve masrafların hangi olaydan kaynaklandığının belli olmadığını,

davacının tüm taleplerinde haksız olup tazminat şartlarının oluşmadığını, müvekkilin olayla hiçbir bağlantısı olmadığından kusurunun da bulunmadığını, bir an için olayın gerçekliğini düşünseler bile davacının yoldaki motora çarpmasında kendisinin de takip mesafesi gibi aracı özenli kullanmaya dair trafik kurallarını ihlal etmesi nedeniyle kusurlu olduğu hiç değilse müterafik kusurun göz önüne alınmasının gerektiğini, müterafik kusur ve kaçınılmazlık olgusu göz önüne alınarak mahkemece herhangi bir tazminata hükmedilmesi durumunda hakkaniyet indiriminin de müvekkil lehinde uygulanmasının gerektiğini,

tüm bu nedenlerle usul ve yasaya aykırı Konya .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas ... Karar sayılı kararının kaldırılmasına, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

Davalı ........

A.Ş vekili sunduğu istinaf dilekçesinde özetle; kararın eksik inceleme neticesinde verildiğini, kolluk kuvvetlerince düzenlenen kaza tespit tutanağında sigortalı araca ilişkin herhangi bir beyanın yer almadığını, sigortalı aracın iş bu dosyaya konu kazanın tarafı olmadığından müvekkil şirket tarafından davacı tarafın taleplerinin reddedildiğini, müvekkil şirketin 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde bu genel şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin taleplerinin, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlü olduğunu,

araç mahrumiyet taleplerinin poliçe kapsamında olmaması sebebiyle reddinin gerektiğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, değer kaybı genel şartlarda yer alan formüle göre hesaplanması gerektiğini, poliçede sigorta bedellerine KDV dahil olduğuna dair bir ifade bulunmadığını, tazminat bedelinde makul oranda iskonto uygulanması gerektiğini, müvekkil şirketin dava konusu kazaya ilişkin olarak herhangi bir hukuki sorumluluğunun mevcut olmadığını, tüm bu nedenlerle yerel mahkemenin yasalara ve yerleşik Yargıtay içtihatlarına aykırı kararının kaldırılarak istinaf gerekçeleri doğrultusunda davanın reddine,

mahkemenin aksi görüşte olması halinde yeniden inceleme yapılmak üzere dosyanın yerel mahkemeye iadesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 ve devamı maddeleri uyarınca ve özellikle istinaf incelemesinin kapsamının öngörüldüğü 355. maddeye göre re'sen gözetilecek kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır.

Dava, trafik kazası nedeniyle araç hasar ve değer kaybı, araç yoksunluğu nedeniyle maddi zarar istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm davalılar tarafından kusur ve zarar yönleriyle istinaf edilmiştir.

- Kusura ve husumete yönelik itirazlarda;

Türk Borçlar Kanunun 49.maddesinde, "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür", yine aynı kanunun 50.maddesinde, "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır" denilmektedir.

Karayolları Trafik Kanunun 86/1 maddesinde, "İşleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bir bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın, kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulur" denilmektedir.

Somut olayda, kazaya ilişkin resimlerden ve kaza tespit tutanağındaki belirleme ile sabit olduğu üzere davaya konu kazaya motor bloğunun yola düşmesinin neden olduğunun ihtilafsız olduğu, yola düşen bu cisme çarpması nedeniyle davacıya kusur atfedilmesinin mümkün olmayacağı; tarafsız, görgüye ve somut beyanlar içeren, diğer deliller ile de örtüşen tanık beyanları ile ispatlandığı biçimde ........ plakalı davalı seyahat firmasına ait otobüs bagajından düştüğünün kabul edilmesinin yerinde olduğu;

kazaya ilişkin alınan, trafik tespit tutanağı ve diğer deliller ile de çelişmeyen, oluşa ve dellilere uygun kusur bilirkişi raporunda da kazanın meydana gelmesine neden olan ........ plakalı aracın, işleteni ve trafik sigortacısı davalıların ortaya çıkan zarardan sorumlu tutulmasında bir isabetsizlik bulunmadığından buna yönelik itirazların yerinde olmadığı görülmüştür.

- Zarara yönelik itirazlarda;

Davaya konu olan olayda davacıya ait araç hasara uğramıştır. Bu durumda sözü edilen aracın onarıldıktan sonra mübadele (rayiç) değerinin olaydan önceki mübadele değerinden az olacağının kabulü gerekir. Çünkü tamamen onarılmış olsa bile bu araba tahribatın izlerini taşımaktadır. Onarılmış durumdaki değeri, ne kadar iyi onarılmış olursa olsun kural olarak aynı nitelikteki hiç hasara uğramayan araç değerinden düşüktür ve bu da cari değerinden kaybettirmektedir.

Davacı ayrıca davalıdan araç mahrumiyet zararını istemiştir. Talep edilen araç mahrumiyetine ilişkin zararın belirlenmesinde hasara uğrayan aracın markası, özellikleri ve model yılı ile aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği dikkate alınarak objektif olarak hasara uğrayan aracın onarımı için gerekli süre ve emsal aracın ikamesinin kullanımı için ödenecek ücret ile bu aracın kullanılamadığı süre içerisinde elde edilen yararlar dikkate alınarak söz konusu zararın kapsamı belirlenmesi gerekmektedir.

Somut dosyamızda.

Yargıtay uygulamaları doğrultusunda hükme esas alınan uzman bilirkişi tarafından aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, davacı tarafın iddiaları, davalının savunmaları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek aracın kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeri ile kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybının zararının belirlenmesi (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 14/06/2017 tarih ve 2016/13290 E., 2017/6752 K sayılı kararı) yapıldığından,

davalının haksız fiil sorumlusu olarak zarardan sorumlu olduğu, kaza sonrası araç fotoğrafların ve belgelerin, önceki kazalara ilişkin tramer kayıtlarının, tespit dosyasındaki bilirkişi raporlarının de değerlendirildiği, ortaya çıkan bir kısım çelişkinin de giderildiği uzman hasar bilirkişi heyet raporu ile resimlerde görülen hasara göre belirlenen hasar, değer kaybı ve yoksun kalınan kara ilişkin zararın uygun olduğunun da anlaşılmasına,

hükmedilen hasar miktarının tespit edilen zararın dahi altında ve kazaya ilişkin olduğu ayrıntılı olarak değerlendirilen faturalara dayalı olmasına göre de bu hususlara yönelik itirazların da reddine karar verilmesi gerekmiştir.

Bu halde, kamu düzeni ve istinaf sebepleri çerçevesinde; dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön ile kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına; dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılığın olmamasına göre davalıların istinaf başvurusunun ayrı ayrı esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.