Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2025/220 K.2025/211

3- .........

DAVA

Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ : 20/02/2025

İSTİNAF KARAR YAZIM TARİHİ : 21/02/2025

Yukarıda bilgileri yazılı mahkemece verilen karara ilişkin istinaf talebi üzerine mahkemece dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderildiğinden yapılan ön inceleme ve incelemeyle heyete tevdi olunan dosyanın gereği görüşülüp aşağıdaki karar verilmiştir.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekilinin sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle. Davacı müvekkiline ait olan ......... Plaka numaralı araca ,davalılardan araç maliki ve işleteni ......... Tic. Ltd.

Şti.'ye ait olan ve diğer davalı ......... sevk ve idaresindeki ......... plakalı aracın dava dışı ......... plaka sayılı araca çarpması sonucunda bu aracın savrularak yine dava dışı ......... plakalı araca çarpması ile bu aracında müvekkilinin bankette park etmiş vaziyette duran aracına çarpması suretiyle maddi hasarlı ve ölümlü trafik kazası meydana geldiğini, yaşanan kazada müvekkiline ait araç sürücüsü ......... sonradan vefat ettiğini, ......... yaşanan bu kazada kusursuz olduğunu, davalı tarafa ait araç sürücüsü asli ve tam kusurlu olduğunu,

müvekkiline ait araç kazadan dolayı pert olduğunu ancak müvekkili tarafından araca ihtiyacı olması ve ikinci el bile olsa bir araç alamayacağı için aracı kendisi tamir ettirmek zorunda kaldığını, davalılardan sigorta şirketinde açılan hasar dosyası kapsamında herhangi bir ödeme almadığını, arabuluculuk yoluna başvurulduğunu ancak arabuluculuk sürecinde de davalı sigorta şirketi ile anlaşma sağlanamadığını, bu sebeplerle davalarının kabulü ile. 6100 sayılı HMK'nın 107.

Maddesi uyarınca belirlenecek araç onarımına dair tüm maddi zararları ile değer kaybı tazminatı ve kazanç kaybı tazminatında müddeabihi artırma hakları saklı kalarak; müvekkiline ait araçta meydana gelen parça, onarım ve işçilikler yönünden maddi zarar için 100TL, değer kaybı zararı için 100 TL' maddi tazminatın davalı araç sahibi ve sürücüsü yönünden olay tarihinden yasal faizi ile diğer davalı sigorta şirketi yönünden ise teminat limitleri ile sınırlı olmak üzere sigorta şirketine başvuru tarihinden itibaren işletilecek ticari faizi ile müştereken ve müteselsilen tahsilini,

aracın kullanılamaması nedeni ile araç mahrumiyet kaybı olarak şimdilik 100 TL maddi tazminatın davalı araç sahibi ve sürücüsü yönünden olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile müştereken ve müteselsilen tahsilini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine, karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı tarafa usulüne uygun olarak davetiye tebliğ edilmiş, davalı sigorta şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle.

Dosyada davacı tarafça müvekkili şirket yönünden değer kaybı tazminatı talepli işbu dava ikame edildiğini, kazaya karışan ......... plakalı araç müvekkili şirket nezdinde ......... poliçe numarasıyla 13/08/2022-13/08/2023 tarihlerini kapsayan Zorunlu mali mesuliyet sigortası ile sigortalı olduğunu, müvekkili şirketin sorumluluğu poliçe teminatı ve sigortalı araç sürücülerinin kusuru oranı ile sınırlı olduğunu, müvekkili Şirket kazaya karışan aracın ZMMS Poliçesini düzenleyen şirket olup, Müvekkili Şirketin sorumluluğu poliçe limitleri dahilinde sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında olduğunu,

kabul manasına gelmemekle birlikte müvekkilinin ancak gerçek zarardan sorumlu olduğunu, değer kaybı tespiti için söz konusu kazadan önce aracın orijinalliğini bozan kaza olup olmadığının resmi ve özel kuruluşlardan sorularak araştırılması gerektiğini, bu sebeplerle davacının davasının dava şartı yokluğu nedeniyle müvekkili şirket yönünden usulden reddini, mahkemeniz aksi kanaatte ise esastan reddine ve yargılama giderleri ile ücreti vekaletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesince verilen kararda özetle; "Kusur yönünden yapılan incelemede; sunulan 13.04.2024 tarihli bilirkişi raporunda; ......... Plakalı Kamyonet Sürücüsü .........'nın bu kazanın oluşumunda 2918 sayı araçları güvenli ve yeterli bir mesafeden izlememek “Yakın takip” Arkadan Çarpma) Kural ihlali olup “ %100 (yüzde yüz) ORANINDA KURAL İHLALİNİN olduğu; KTK nun 84. Maddesi asli kusurlardan Madde-56/1-c (Önlerinde seyreden ......... Plakalı Otomobil Sürücüsü .........'ın bu kazada herhangi bir kural ihlali yapmadığı; ......... Plakalı Otomobil Sürücüsü .........'in bu kazada herhangi bir kural ihlali yapmadığı

belirtilmiştir.

Hasar ve zarar yönünden yapılan incelemede; sunulan 13.04.2024 tarihli bilirkişi raporunda; ......... plakalı aracın gerçek hasar bedeli tutarının 133.800,00 TL olduğu, aracın pert olarak değerlendirilmesi: mahrumiyet bedeli tutarının toplam 7.500,00 TL olduğu kanaatine varıldığı belirtilmiştir.

Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş ve taraf vekillerince bilirkişi raporuna karşı itiraz dilekçeleri sunulmuşsa da; bilirkişi heyet raporunun Yüksek Mahkemenin denetimine elverişli, ayrıntılı, gerekçeli ve yöntemine uygun olarak hazırlandığına kanaat edilmekle, bilirkişi raporuna karşı itirazların reddi ile bilirkişi raporunun ilgili kısmını hükme esas almak gerekmiştir.

Davacı vekilince ıslah dilekçesi sunularak dava değeri bilirkişi heyet raporunda belirlenen değerlere artırılmıştır. Islah dilekçesi davalılara tebliğ edilmiştir. Davalılar vekilleri ıslah dilekçesine ilişkin itirazların sunmuşlardır.

2918 Sayılı KTK.nun 91/1. maddesi yollaması ile 85. maddesi ve Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartlarının 1. maddesine göre trafik sigortası işletene düşen hukuki sorumluluğu azami sigorta limitine kadar teminat altına almaktadır. Davalı kazaya karışan karşı aracın zorunlu trafik sigortacısı olup davacıya ait araçta meydana gelen gerçek zararı limit dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Dava konusu trafik kazası sonrasında davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı da gerçek zarar kalemleri arasında bulunmakta olup, davalı trafik sigortası değer kaybından sorumludur.

Trafik kazaları dayanağını 2918 sayılı KTK'dan alan haksız fiil niteliğinde olaylardır. Haksız fiiller meydana geldikleri anda hukuki sonuç doğurur ve zarara neden olanların zararı tazmin borcu haksız fiil tarihinde ortaya çıkar. Haksız fiilin unsuru olan zarar, zarar görenin malvarlığında rızası dışında meydana gelen azalma ile zarar verici fiil olmasa idi bulunacağı durum arasındaki farktır ve zarar haksız fiilin meydana gelmesi ile gerçekleşmiş sayılır.

Zarar verenin ve diğer sorumluların zararı tazmin yükümlülüğü herhangi bir ihbara ve ihtara gerek kalmaksızın olay tarihinde doğar. Haksız fiile bağlanan hukuki sonuçlar haksız fiil tarihi esas alınarak belirlenir ve bu nedenle haksız fiillerde olay tarihinde yürürlükte bulunan hukuk kuralları uygulanır. Başka bir deyişle zararın belirlenmesinde etken olan hususlarda olay tarihinde yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerinin dikkate alınması gerekir.

Yargıtay 17. HD'nin 2017/1230 E- 2018/2590 K sayılı 15/03/2018 tarihli kararı -ve benzer nitelikte diğer birçok kararında da- vurgulandığı gibi değer kaybının hesabında aracın modeli, markası, özellikleri, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, tarafların iddia ve savunmaları ve tüm dosya kapsamı değerlendirilerek kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeriyle kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybı zararının hesaplanması ilke olarak kabul edilmiştir.

Sonuç olarak haksız fiilin türü olan trafik kazalarına olayın meydana geldiği tarihte yürürlükte olan kanun hükümlerinin uygulanması, davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybının belirlenmesinde olay tarihinde yürürlükte bulunan Karayolları Trafik Kanununun 90. maddesi gereğince genel hükümlerin esas alınması gerektiğinden Yargıtay uygulamalarına uygun olarak bilirkişi raporunun ilgili kısmı hükme esas alınmıştır.

Faizin ticari avans faizi / yasal faiz olup olmayacağı değerlendirmesinde, kazaya sebebiyet veren ve davalı sigorta şirketinin Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortacısı ile teminat altına alınan aracın ticari vasıfta olması nazara alınarak avans faizine hükmedilmesi gerekmiştir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; yukarıda belirtilen izahat çerçevesinde ve alınan hüküm kurmaya elverişli, denetime açık, gerekçeli ve açıklamalı bilirkişi raporunun ilgili kısmı da nazara alınarak, aşağıda belirtilen şekilde karar verilmesi kanaati oluşmuştur." şeklinde Davacı vekilinin ıslah dilekçesi nazara alınarak; davacı .........

LİMİTED ŞİRKETİ'nin davasının kısmen kabulü ile; davacının 04.11.2022 tarihinde meydana gelen trafik kazası sebebiyle uğradığı 133.800,00 TL hasar bedeli maddi zararının. DAVALI .........

ANONİM ŞİRKETİ'nden kaza tarihinde geçerli poliçe teminat limitleri ile sınırlı (kendi temerrüdü sonucu ortaya çıkan temerrüt faizleri ve fer’ilerinden poliçe limitinden bağımsız sınırsız sorumlu) olmak üzere, temerrüt tarihi olan 15/03/2023 tarihinden itibaren işleyecek Avans faizi ile birlikte, DAVALILAR .........

TAŞIMACILIK İNŞAAT TURİZM TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ ve .........'dan kaza tarihinden itibaren işleyecek Avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile DAVACIYA VERİLMESİNE, davacının 04.11.2022 tarihinde meydana gelen trafik kazası sebebiyle uğradığı 7.500,00 TL mahrumiyet bedeli zararının;

DAVALILAR ......... TAŞIMACILIK İNŞAAT TURİZM TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ ve .........'dan kaza tarihinden itibaren işleyecek Avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile DAVACIYA VERİLMESİNE, fazlaya ilişkin talebin reddine dair hükmün kurulduğu anlaşılmıştır.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ......... AŞ vekili sunduğu istinaf başvuru dilekçesinde özetle.

Yerel Mahkemece verilen kararın usul ve esasa aykırı olduğunu, meydana gelen kazanın oluşumunda 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununun 61/c madde hükümlerini ihlalle aynı kanunun 84/g maddesi gereği birinci derecede neden olduğundan %75 oranında asli, ......... (.........) plakalı araç 52/b madde ihlali ile meydana gelen kazanın oluşumunda ikinci derecede neden olduğu tespitiyle meydana gelen kazanın oluşumunda %25 oranında tali kusurlu olması gerektiğini,

yayanın ise görünürlüğünü sağlamada araç trafiğinin olduğu yol bölümünde kendi can güvenliğini ve araç trafiğini tehlikeye düşürerek yürüdüğü tespiti ile 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununa bağlı yönetmeliğin 138/a-4 , c ve d madde hükümlerini ihlalle meydana gelen kazanın oluşumunda birince derecede %80 oranında kusurlu, ......... plakalı araç 52/a madde hükmüyle meydana gelen kazanın oluşumunda %20 oranında ikinci derecede kusurlu olduğunu, davacının hasar bedeli ve değer kaybı talebinde hukuki yarar bulunmadığını,

davanın müvekkili şirket yönünden hukuki yarar yokluğundan reddinin gerektiğini beyan ederek Yerel Mahkemece verilen kararın ortadan kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 ve devamı maddeleri uyarınca ve özellikle istinaf incelemesinin kapsamının öngörüldüğü 355. maddeye göre re'sen gözetilecek kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır. Davalı vekilinin hasara yönelik itirazları hakkında;

Davalılar gerçek zarardan sorumludur.Hasar yönünden hükme esas alınan raporda davacı aracının modeli, yaşı, özellikleri, hasarlı kısımları v.s. gözönünde bulundurularak olay tarihi itibariyle aracın 2. el piyasa rayiç değeri tesbit edildiği, tamirinin ekonomik olup olmadığı ve hurdaya ayrılmasının gerekip gerekmediğinin tespit edildiği, Yargıtay 17. HD İçtihatlarına göre aracın tamirinin ekonomik olup olmadığı değerlendirildiği, Hasar bedelinin piyasa rayiç değeri belirlendiği ve akabinde bu duruma göre tamirinin ekonomik olup olmadığı belirlendiği,

tamiri ekonomik olmadığı için piyasa koşullarına göre kazadan önceki 2. el piyasa rayiç bedelinin ve kazadan sonraki hurda (sovtaj) değeri belirlenmiş belirlenen rayiç değerden de aracın hurda bedeli indirilmek suretiyle davacının gerçek zararı tespit edilerek sonucuna göre karar verilmesi yerinde olup itiraz yersizdir.keza mehkemece doğru şekilde ,aracın pert total işlemine tabi tutulacak olmasına göre değer kaybından söz edilmesinin mümkün olmamasına göre bu talebin reddi doğrudur.

(Nitekim emsal Yargıtay 17. Hukuk Dairesi 2016/9274 E 2017/3378K sayılı ilamı)

Kusura itiraz

Kusur yönünden yapılan incelemede; sunulan 13.04.2024 tarihli bilirkişi raporunda; ......... Plakalı Kamyonet Sürücüsü .........'nın bu kazanın oluşumunda 2918 sayı araçları güvenli ve yeterli bir mesafeden izlememek “Yakın takip” Arkadan Çarpma) Kural ihlali olup “ %100 (yüzde yüz) ORANINDA KURAL İHLALİNİN olduğu; KTK nun 84. Maddesi asli kusurlardan Madde-56/1-c (Önlerinde seyreden ......... Plakalı Otomobil Sürücüsü .........'ın bu kazada herhangi bir kural ihlali yapmadığı; ......... Plakalı Otomobil Sürücüsü .........'in bu kazada herhangi bir kural ihlali yapmadığı belirtilmekle rapor dosya kapsamına uygun bulunmakla itiraz yersizdir

Bu halde, Dosya içeriğine, toplanan delillere, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenle, özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, vakıa mahkemesi hakiminin objektif, dosyadaki verilerle çelişmeyen tespitlerine ve uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına ve hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayanağı maddî delillere göre, HMK’nın 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleriyle sınırlı olarak ve resen kamu düzeni yönünden yapılan inceleme sonucu, ilk derece mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı kanaatine varılarak,

Davalı ......... AŞ vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereği esas yönünden reddine dair aşağıdaki hükmün kurulmasına karar vermek gerekmiştir.