Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2025/2713 K.2025/2976

Yukarıda bilgileri yazılı mahkemece verilen karara ilişkin istinaf talebi üzerine mahkemece dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderildiğinden yapılan ön inceleme ve incelemeyle heyete tevdi olunan dosyanın gereği görüşülüp aşağıdaki karar verilmiştir.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesindeki ihtiyati haciz talebinden özetle.

25.09.2024 tarihinde, %100 kusurlu sürücü ........ sevk ve idaresindeki ........ plakalı aracın; davacının ruhsat sahibi olduğu ........ plakalı işçi servis aracına %100 kusuru ile çarpması neticesinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazasından kaynaklı; bakiye araç hasarının ve değer kaybı bedelinin, davalı sigorta şirketi bakımından poliçe limitleri ile sınırlı olmak kaydıyla ihbar tarihinden itibaren, diğer davalılar yönünden kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsili;

araç mahrumiyet bedelinin davalı ........ ve ........'ten kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile beraber müştereken ve müteselsilen tahsili ile hüküm altına alınacak alacağın tahsil edilememe riskine karşılık; davalı ........ ve ........'in taşınır ve taşınmaz malları ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacakları üzerine takdirden teminatsız olarak “ihtiyati haciz” konulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ........ Şti vekili cevap dilekçesinde özetle; hukuki dayanaktan yoksun ve mesnetsiz açılan davanın esasa girilmezden evvel usulden reddine, mahkemenin aksi kanaatte olması halinde ise yapılacak yargılama neticesinde davanın esastan reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya tahmiline karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

Davalı ........ A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; arabuluculuk dava şartının ve sigorta şirketine başvuru şartının sağlanmadığını, huzurdaki davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasında hukuki yararın bulunmadığını, müvekkil sigorta şirketi tarafından, maddi hasar bedeli ödenmiş olup, davacıya karşı bakiye tazminat ödeme borcunun kalmadığını, yedek parça ve işçilik bedellerine iskontonun uygulanması gerektiğini, hasar bedeline KDV' nin dahil edilmemesi gerektiğini, değer kaybı bedelinin genel şartlara göre hesaplanmasının gerektiğini, tüm bu nedenlerle davacının haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davasının reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Konya .... Asliye Ticaret Mahkemesi 30/06/2025 tarih ...Esas sayılı ara kararında özetle; "Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; dava dilekçesinde belirtildiği üzere davacı vekilinin ihtiyati haciz talep ettiği görülmüştür.

İhtiyati hacze ilişkin düzenlemelerin İİK'nun 257 v.d. eden maddelerinde düzenlendiği, İİK'nun 257.maddesinde; "Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklariyle diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir. Vadesi gelmemiş borçtan dolayı yalnız aşağıdaki hallerde ihtiyati haciz istenebilir:1- Borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa; 2 - Borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadiyle mallarını gizlemeğe, kaçırmağa veya kendisi kaçmağa hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa; Bu suretle ihtiyati haciz konulursa borç yalnız borçlu hakkında muacceliyet kesbeder." şeklinde düzenleme yapıldığı görülmüştür.

Davacı vekilinin ihtiyati haciz talebi yönünden yapılan değerlendirmede; dosyada kusur durumunun şu aşamada belli olmadığı, bu nedenle ihtiyati haciz talebinin reddine karar vermek gerekmiş ve;

Davacı tarafın ihtiyati haciz talebinin REDDİNE" şeklinde hüküm kurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili sunduğu istinaf dilekçesinde özetle; davaya konu kazanın oluşumunda kaza zaptında da görüleceği üzere ........

Döküm adına sigortalı araç sürücüsü ........'in sevk ve idaresindeki ........ plakalı aracın, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu uyarınca, kazanın meydana gelmesinde %100 kusurlu olduğunu, müvekkile ait aracın kazanın meydana gelmesinde hiçbir kusurununu bulunmadığını, somut olayda ihtiyati haczin şartlarının mevcut olduğu bariz olup taraflarınca, ilk derece mahkemesine sunulan somut bilgi ve belgeler ile de yaklaşık ispat koşulunun yerine getirildiğinin aşikar olduğunu,

ilk derece mahkemesi tarafından ihtiyati haciz şartlarının somut olaydaki mevcudiyeti ve iddialarına ilişkin somut bilgi ve belgelerin dosyaya kazandırılmış olduğu hususu nazara alınmaksızın ihtiyati haciz taleplerinin reddine karar verilmiş olmasının alenen hukuki aykırı olduğunu, tüm bu nedenlerle Konya ....

Asliye Ticaret Mahkemesinin ...Esas sayılı dosyasından, 30.06.2025 tarihinde verilen ara karara karşı yapmış oldukları istinaf başvurularının kabulüne, 30/06/2025 tarihli ara kararının yapılacak olan istinaf incelemesi neticesinde kaldırılmasına, hüküm altına alınacak alacağın tahsil edilememe riskine karşılık, davalı ........ ve ........'in taşınır ve taşınmaz malları ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacakları üzerine takdiren teminatsız olarak ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 ve devamı maddeleri uyarınca ve özellikle istinaf incelemesinin kapsamının öngörüldüğü 355. maddeye göre re'sen gözetilecek kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır.

Dava konusu uyuşmazlık, davalı tarafın gerçekleştirildiği iddia edilen haksız fiil nedeniyle davalı tarafa ait taşınır ve taşınmazlar, hak ve alacakları üzerine ihtiyati haciz konulması talebinin mahkeme ara kararı ile reddedilmesi nedeniyle bu kararın kaldırılmasına ilişkin istinaf talebinden ibarettir.

Geçici hukuki koruma kurumu olan ihtiyati haciz ise İİK'nun 257 vd. maddelerinde düzenlenmiştir.

İİK'nun 257. maddesinde; “Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir.

Vadesi gelmemiş borçtan dolayı yalnız aşağıdaki hallerde ihtiyati haciz istenebilir.

1-Borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa;

2-Borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadıyla mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa;

Bu suretle ihtiyati haciz konulursa borç yalnız borçlu hakkında maucceliyet kesbeder.

İİK'nun 259. maddesinde de teminat hususu düzenlenmiştir. Madde de “İhtiyati haciz isteyen alacaklı hacizde haksız çıktığı takdirde borçlunun ve üçüncü şahsın bu yüzden uğrayacakları bütün zararlardan mesul ve Hukuk Muhakemeleri Kanununun 87. maddesinde yazılı teminatı vermeye mecburdur.

Ancak alacak bir ilama müstenid ise teminat aranmaz.

Alacak ilam mahiyetinde bir vesikaya müstenid ise mahkeme teminata luzum olup olmadığını takdir eder. Bu açıklamalara göre ihtiyati haciz “Alacaklının, bir para alacağının zamanında ödenmesini güvence (garanti) altına almak için, mahkeme kararı ile, borçlunun mallarına önceden geçici olarak el konulması”dır.

Geçici hukuki koruma yargılamasında karar verilmesi için tam ispat ölçüsü yerine yaklaşık ispat ölçüsü olarak ifade edilmektedir. Ancak, yaklaşık ispatla yetinilmiş olması, ispatın aranmayacağı ya da ispat kurallarının tamamen dışına çıkılacağı anlamına gelmez. Bir taraf iddiasını mahkeme önüne ne kadar inandırıcı şekilde getirirse getirsin, bu sadece bir iddiadan İbarettir.

İddia edilen vakıanın sabit yani doğru kabul edilebilmesi için, ispat yükü üzerine düşen tarafın bunu kanundaki delil sistemi içinde yine kanunun aradığı ispat ölçüsü çerçevesinde ispat etmesi gerekir. Tam ispatın arandığı durumlarda bu ölçü tereddütsüz ortaya konmalıdır. Yaklaşık ispat durumundan ise hakim o iddianın ağırlıklı ihtimal olarak doğru olduğunu kabul etmekle birlikte, zayıf bir ihtimal de olsa, aksinin mümkün olduğunu gözardı etmez.

Bu sebepledir ki, genelde geçici hukuki korumalara, özel de ihtiyati tedbire ve ihtiyati hacze karar verilirken haksız olma ihtimalide dikkate alınarak talepte bulunandan teminat alınması yukarıda yazılı kanun hükmünden de anlaşılabileceği üzere kanun emridir.

Somut olayda, İhtiyati haciz talep eden davacı tarafından dava konusu yapılan maddi ve manevi tazminat alacağını teminen de ihtiyati haciz talep edilmiş mahkemece talebin reddine karar verilmiştir.

Zarar haksız eylemden kaynaklandığından tazminat haksız eylemin gerçekleştiği tarihte muaccel hale gelmektedir. Buradaki "muacceliyet" kavramı, alacaklı tarafından talep ve dava edilebilir hale gelmiş olma anlamındadır.

Dosyada bulunan maddi hasarlı trafik tespit tutanağına ve hasarlı araç resimlerine göre mevcut durum itibariyle davacı aracına arkadan çarpıldığı görülmekle davacının maddi ve zararlarının olabileceği muhtemeldir. Haksız fiil tarihi itibarıyla davacının maddi manevi tazminat alacakları muaccel hale gelmiştir.

Alacağın kesin olarak kanıtlanması gerekmez. Davacının alacağı rehinle de temin edilmediğine göre borçlunun elinde veya üçüncü kişilerde bulunan taşınır ve taşınmaz malları ile alacak ve diğer haklarından uygun miktarının ihtiyaten haczine karar verilmesi gerekir. (Nitekim Yargıtay 17.Hukuk Dairesi 2016/18144 E,2017/11201 K;aynı daire 2016/9800 E,2017/8052 K,2014/22955 esas 2017/3970 karar sayılı ilamları; aynı mahiyette Yargıtay 4. HD nin T.C. 2014/1150 esas 2014/1621 karar sayılı ,2014/9434 esas 2014/13476 karar sayılı ilamları)

Bu durumda mahkemece, yukarıda sözü edilen biçimde toplanan deliller ile tüm dosya kapsamı ve davanın niteliği nazara alınarak, yaklaşık ispat kuralı çerçevesinde davacının ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmesi gerekirken, talebin reddine karar verilmesi yerinde olmadığından ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve yeniden hüküm kurulmasına dair aşağıdaki hükmün kurulmasına karar vermek gerekmiştir.