Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2025/428 K.2025/421

Yukarıda bilgileri yazılı mahkemece verilen karara ilişkin istinaf talebi üzerine mahkemece dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderildiğinden yapılan ön inceleme ve incelemeyle heyete tevdi olunan dosyanın gereği görüşülüp aşağıdaki karar verilmiştir.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesindeki ihtiyati haciz talebinden özetle; alacağın tahsilinin imkansız duruma gelmemesi adına; davalı ......... adına kayıtlı tüm taşınır ve taşınmaz mal varlıkları, banka hesaplarında mevcut mal varlıkları ve 3. kişilerdeki hak ve alacaklar üzerine, her türlü devri önleyici mahiyette ihtiyati haciz şerhi konulmasını talep etmiştir.

Davalı ......... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafça eksik evrakla başvuru yapıldığını, bu nedenle işbu davanın usulden reddinin gerektiğini, davacının ileri sürdüğü zararların somut delillerle desteklenmediğini, zararın somut bir şekilde tespit edilmesi için bilirkişi incelemesi gerektiğini, davacının talep etmiş olduğu bakıcı masrafları kaleminin sigorta kapsamı dışında olduğunu, davacının hangi sosyal güvenlik kuruluşuna tabi olduğu ve bu kurumdan iş göremezlik için ödeme alıp almadığının tespitinin gerektiğini, tüm bu nedenlerle davanın usulden reddine, usule ilişkin itirazlarının kabul görmemesi halinde davanın esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ......... vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın Beyşehir Asliye Hukuk Mahkemesinde görülmesi gerektiğini, kazanın meydana gelmesinde müvekkiline atfı kabil herhangi bir kusur bulunmadığını, davacının motor kullanımı esnasında koruyucu ekipman kullanmayarak meydana gelen neticeyi ağırlaştırdığını, kusuru kabul etmemekle birlikte davacıya dava öncesi ve dava süresince yapılmış yapılacak her türlü ödemenin tenzilinin gerektiğini, dava konusu iş kazası kapsamında olup bu sebeple davacının işverenine davanın ihbarının gerektiğini, davacının ücretine,

emsal ücret araştırması talebine ve faiz türü ile faiz başlangıç tarihine de itiraz ettiklerini, tüm bu nedenlerle davanın öncelikle esasa girilmeksizin görev, yetki ve zamanaşımı itirazları doğrultusunda reddine, davacının ihtiyati haciz talebinin reddine, ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına, her halükarda davanın esas yönünden de reddi ile tüm yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesinin 16/01/2025 tarihli ara kararı ile. "Tüm dosya kapsamı ve deliller birlikte değerlendirildiğinde. Mahkememizin 03/12/2024 tarihli ara kararında. "İhtiyati hacze ilişkin düzenlemelerin İİK'nun 257 v.d. eden maddelerinde düzenlendiği, İİK'nun 257.maddesinde.

"Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklariyle diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir. Vadesi gelmemiş borçtan dolayı yalnız aşağıdaki hallerde ihtiyati haciz istenebilir:1- Borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa.

2 - Borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadiyle mallarını gizlemeğe, kaçırmağa veya kendisi kaçmağa hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa. Bu suretle ihtiyati haciz konulursa borç yalnız borçlu hakkında muacceliyet kesbeder." şeklinde düzenleme yapıldığı görülmüştür.

Dava konusu olayda haksız fiile dayalı olarak bir zararın meydana geldiği, haksız fiilden kaynaklanan tazminat davalarında tazmin yükümlülüğü olay tarihi itibariyle muaccel hale geldiği, geçici hukuki koruma yollarından biri olan ihtiyati hacizde yaklaşık ispat koşulunun gerçekleştiği, Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 30/11/2017 tarih ve 2016/18144 Es.2017/11201 Kar. Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 20/05/2019 tarih ve 2016/14392 Es. 2019/6326 Kar. Sayılı ilamları ile Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi'nin 18/04/2019 tarih ve 2019/346 Es. 2019/354 Kar. Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi'nin 13/09/2019 tarih ve 2019/860 Es. 2019/760 Kar. Sayılı ilamlarının da benzer mahiyette olduğu anlaşılmakla;

HMK 26. MADDE: Hâkim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Duruma göre, talep sonucundan daha azına karar verebilir. Hâkimin, tarafların talebiyle bağlı olmadığına ilişkin kanun hükümleri saklıdır.

HMK 33. MADDE :Hâkim, Türk hukukunu resen uygular.

Yargıtay Kararları ile de sabit olduğu üzere bir dilekçe "netice-i talebe göre değerlendirilir" Dava dilekçesinin sonuç kısmında "kayıtlı tüm taşınır ve taşınmaz mal varlıkları, banka hesaplarında mevcut mal varlıkları ve 3. kişilerdeki hak ve alacaklar üzerine, her türlü devri önleyici mahiyette ihtiyati haciz şerhi konulması" talep edilmiştir. Her ne kadar önleyici diye ifade edilmişse de bura da taleple bağlılık kurallarının uygulanmasında Mahkeme fazlasına karar veremez ancak daha azına karar verebilir. Bu durumda talep aşımı söz konusu değildir.

Haksız fiillerde, haksız fiilin gerçekleştiği anda muacceliyet kesbeder. Bu nedenle yapılan itiraza itibar edilmemiştir.

Mahkememizin istikrar bulmuş uygulamasına göre de teminat oran ve miktarında isabetsizlik bulunmamaktadır.

Taşkın - aşkın haciz konusunda Mahkememiz görevli ve yetkili değildir. Bu durum İcra Hukuku kapsamında İcra Müdürlüğü veya İcra Hukuk mahkemesince çözülmesi gerektiğinden bu yöndeki itiraza da itibar edilmemiştir.

Somut olayımızda; dosyadaki mevcut delil durumu, tüm deliller, bilgi - belgeler bir bütün halinde dosya kapsamına göre emsal kararlarda değerlendirildiğinde ihtiyati haczin şartları oluştuğu sonuç ve kanaati ile davalıların ihtiyati haciz talebinin reddine dair mahkememizde oluşan vicdani kanaate göre aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

Mahkememizin 03/12/2024 tarihli ihtiyati haciz kararına itirazın REDDİNE" şeklinde hükmün kurulduğu anlaşılmıştır.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ......... vekili sunduğu istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davada ihtiyati hacze ilişkin kanun maddelerinde aranan şartların oluşmadığını, ortada ne vadesi gelmiş bir borcun ne de vadesi gelmemiş bir borcun söz konusu olduğunu, kabul anlamına gelmemekle birlikte davacının mahkemede ikame etmiş olduğu davasının değeri 80.000,00 TL olup mahkeme tarafından hükmedilen %20 teminatın az ve yetersiz olduğunu, müvekkilinin tüm malvarlığı üzerine koyulmuş olan ihtiyati haciz kararının müvekkilinin ticari-ekonomik hayatını olumsuz etkileyecek olması sebebiyle kaldırılması gerektiğini,

tüm bu nedenlerle tedbiren ihtiyati haczin durdurulmasına, yerel mahkeme ara kararının istinaf incelemesi neticesinde kaldırılmasına, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin karşı yana tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 ve devamı maddeleri uyarınca ve özellikle istinaf incelemesinin kapsamının öngörüldüğü 355. maddeye göre re'sen gözetilecek kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır.

Dava konusu uyuşmazlık; trafik kazasından kaynaklı araçta meydana gelen hasardan kaynaklı maddi tazminat davasında verilen ihtiyati haciz kararına karşı yapılan itirazın reddi kararının yerinde olup olmadığına yöneliktir.

Geçici hukuki koruma kurumu olan ihtiyati haciz ise İİK'nun 257 vd. maddelerinde düzenlenmiştir.

İİK'nun 257. maddesinde; “Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir.

Vadesi gelmemiş borçtan dolayı yalnız aşağıdaki hallerde ihtiyati haciz istenebilir.

1-Borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa;

2-Borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadıyla mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa;

Bu suretle ihtiyati haciz konulursa borç yalnız borçlu hakkında maucceliyet kesbeder.

İİK'nun 259. maddesinde de teminat hususu düzenlenmiştir. Madde de “İhtiyati haciz isteyen alacaklı hacizde haksız çıktığı takdirde borçlunun ve üçüncü şahsın bu yüzden uğrayacakları bütün zararlardan mesul ve Hukuk Muhakemeleri Kanununun 87. maddesinde yazılı teminatı vermeye mecburdur.

Ancak alacak bir ilama müstenid ise teminat aranmaz.

Alacak ilam mahiyetinde bir vesikaya müstenid ise mahkeme teminata luzum olup olmadığını takdir eder. Bu açıklamalara göre ihtiyati haciz “Alacaklının, bir para alacağının zamanında ödenmesini güvence (garanti) altına almak için, mahkeme kararı ile, borçlunun mallarına önceden geçici olarak el konulması”dır.

Geçici hukuki koruma yargılamasını asıl hukuki koruma yargılamasından ayıran özelliklerden biri ispat ölçüsü noktasındadır. Kanunda açıkça öngörülmemişse ya da işin niteliği gerekli kılmıyorsa, bir davada (normal bir yargılamada yaklaşık ispat değil, tam ispat aranır. Çünkü, hakim, mevcut ispat ve delil kuralları çerçevesinde, tarafların iddia ettiği bir vakıa konusunda tam bir kanaate varmadan o vakıayı doğru kabul edemez. Ancak kanun koyucu bazen ya doğrudan kendisi düzenleme yaparak ya da işin niteliği ve olayın özelliği gereği hakime, bu durumu belirterek, ispat olgusunu düşürme imkanı vermiştir. Bu düşürülmüş ispat ölçüsü çerçevesinde, tam kanaat değil, kuvvetle muhtemel, yaklaşık bir kanaat yeterli görülmektedir.

İhtiyati haciz talep eden davacı tarafından dava konusu yapılan maddi tazminat alacağını teminen ihtiyati haciz talep edilmiş mahkemece talebin kabulüne karar verilmiştir.

Zarar haksız eylemden kaynaklandığından tazminat haksız eylemin gerçekleştiği tarihte muaccel hale gelmektedir. Buradaki "muacceliyet" kavramı, alacaklı tarafından talep ve dava edilebilir hale gelmiş olma anlamındadır.

Somut olayda, davacı sürücüsü olduğu ......... plakalı motosiklet ile davalı .........'ın sürücüsü olduğu ......... plakalı araç arasında 08.78.2024 tarihinde meydana gelen kaza sonucu davacının yaralandığı, kaza tarihinde kolluk görevlilerince tutulan trafik kazası tespit tutanağında kazanın oluşumunda davalı araç sürücüsünün asli kusurlu olduğu tespitinin yer aldığı, davacı tarafça belirsiz alacak davası olarak, şimdilik 80.000,00 TL maddi tazminat davası açıldığı,

davacının ihtiyati haciz talebi hakkında ilk derece mahkemesince dava değeri olarak gösterilen 80.000,00 TL ile sınırlı olmak üzere %20 teminat ile davalı adına kayıtlı tüm taşınır ve taşınmazlar ile 3.kişilerdeki hak ve alacakları üzerine ihtiyati haciz konulmasına karar verildiği, davalının ihtiyati hacze itirazı üzerine yapılan duruşma neticesinde, itirazın reddine karar verildiği, İDM'nin 16.01.2025 tarihli ara kararına karşı davalı ......... tarafından istinaf isteminde bulunulduğu, anlaşılmıştır.

Dosyada bulunan kayıt ve belgelere göre davacının maddi zararlarının olabileceği kuvvetle muhtemeldir. Haksız fiil (kaza tarihi) tarihi itibarıyla davacının maddi tazminat alacakları muaccel hale gelmiş olup, alacağın kesin olarak kanıtlanması gerekmez. Davacının alacağı rehinle de temin edilmediğine göre borçlunun elinde veya üçüncü kişilerde bulunan taşınır ve taşınmaz malları ile alacak ve diğer haklarından uygun miktarının ihtiyaten haczine karar verilebilebilir.

(Nitekim Yargıtay 17.Hukuk Dairesi 2016/18144 E,2017/11201 K;aynı daire 2016/9800 E,2017/8052 K,2014/22955 esas 2017/3970 karar sayılı ilamları)

(Aynı mahiyette Yargıtay 4. HD nin T.C. 2014/1150 esas 2014/1621 karar sayılı, 2014/9434 esas 2014/13476 karar sayılı ilamları)

Bu halde, yaklaşık ispat kuralı ölçüsünde, dosya kapsamındaki deliller, dosyada mevcut ve sunulan yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, davanın niteliğine, İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına; harcı yatırılmış dava değeri üzerinden ve bu miktarla sınırlı olmak üzere haciz kararı verilmesinde; gösterilen dava değeri üzerinden teminat alınmasında;

taşkın haciz iddiasının icra aşamasında dile getirilebilecek itirazlardan olup mahkemece, yukarıdaki açıklamalar göz önünde bulundurulduğunda ihtiyati haciz kararının kaldırılması talebinin reddi kararı verilmesinde usul ve yasaya aykırılık olmayıp, incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, kamu düzenine aykırılığın da tespit edilmemesine ve özellikle alacağın varlığının yargılama sonucu belirlenecek olmasına göre, ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından,

Davalı ......... vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereği esas yönünden reddine dair aşağıdaki hükmün kurulmasına karar vermek gerekmiştir.