Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2025/494 K.2025/610

Yukarıda bilgileri yazılı mahkemece verilen karara ilişkin istinaf talebi üzerine mahkemece dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderildiğinden yapılan ön inceleme ve incelemeyle heyete tevdi olunan dosyanın gereği görüşülüp aşağıdaki karar verilmiştir.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, 02.08.2024 tarihli dava dilekçesinde özetle şu hususları belirtmiştir; müvekkil şirketin, davalı şirketin eski kiracısı olduğu petrol istasyonunu satın alarak işletmek amacıyla tadilatlar gerçekleştirdiği ve ciddi miktarda harcama yaptığı, ancak davalı şirketin vergi incelemesine tabi tutulması nedeniyle Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından bayilik lisansı başvurusunun reddedildiği ifade edilmiştir.

Bu sebeple, müvekkil şirketin istasyonu işletmeye açamaması ve elde edemediği gelir nedeniyle zarara uğradığı, davalının kusurlu eylemleri nedeniyle zararlarının tazmini gerektiği belirtilmiştir. Müvekkilin yoksun kaldığı gelir ve uğradığı zarar için şimdilik 100 TL maddi tazminat talep edilmiştir. Ayrıca, davalı şirketin ticaret sicilinden terkininin durdurulması, ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararı verilmesi talep edilmiştir.

Yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya tahmili istenmiştir.

Davalının cevap dilekçesi sunmadığı anlaşıldı.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Konya.... Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas ... Karar sayılı gerekçeli kararında özetle.

"Ön inceleme duruşmasında HMK 31. maddesi gereğince davacı vekilinden davalı tarafla aralarında akdi bir ilişki bulunup bulunmadığı hususu sorulmuş, davacı vekili "bizim davalı taraf ile aramızda akdi bir ilişki bulunmamaktadır lisans alamama nedenimizin temel dayanağı bu hususa ilişkin yasal düzenlemedir davalının eylemi ile doğrudan bir zararımız doğmamış ise de yansıma yoluyla zararımız söz konusudur bu zararın davalı tarafça karşılanması gerekmektedir" şeklinde beyanda bulunmuştur,

taraflar arasında akdi bir ilişki mevcut olmadığı sabit olup davalı hakkında Vergi Usul Kanununa Muhalefet suçu kapsamında dava açılmış olması ile "davacının lisans alamamasına ilişkin zararı" arasında illiyet bağı bulunmadığından somut olayda bir borç nedeni mevcut değildir. Bu haliyle;

Davanın reddine" şeklinde hüküm kurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili sunduğu istinaf dilekçesinde özetle; davalı şirketin eski kiracısı olduğu petrol istasyonunu satın alarak işletmek amacıyla tadilatlar gerçekleştirdiği ve ciddi miktarda harcama yaptığını ancak davalı şirketin vergi incelemesine tabi tutulması nedeniyle Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından bayilik lisansı başvurusunun reddedildiğini, müvekkil şirketin istasyonu işletmeye açamaması ve elde edemediği gelir nedeniyle zarara uğradığı,

mahkeme tarafından hiçbir taleplerinin dikkate alınmaksızın davalı şirket ile aralarında akdi ilişki bulunmaması nedeniyle ön inceleme duruşmasında direkt olarak karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, zira Çumra Asliye Ceza Mahkemesinin de davalı şirketi söz konusu olaylar nedeniyle mahkumiyetine karar verdiğini, kişinin kusurlu davranışının olduğu ve müvekkilin zararının da ortada olduğunu, bu durumların dikkate alınmaksızın verilen kararın haksız olduğunu, tüm bu nedenlerle istinaf başvurularının kabulü ile ilk derece mahkemesinin kaldırılarak,

davalı eski kiracının müvekkilin uğradığı maddi zararları karşılamak üzere, istasyonun yoksun kaldığı gelir kaybı ve uğradığı zararları için fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100 TL maddi tazminatın, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya tahmiline karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 ve devamı maddeleri uyarınca ve özellikle istinaf incelemesinin kapsamının öngörüldüğü 355. maddeye göre re'sen gözetilecek kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır.

Mahkemece verilen karar, davacı tarafından aşağıda incelenen yönlerden istinaf edilmiştir.

Dava, haksız eylem nedeniyle uğranılan zararın tazmini istemine ilişkindir. Haksız eylemden doğan tüm zararın giderilmesi istenilebilir.818 sayılı BK’nın 41. maddesi (6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK) 49. maddesi uyarınca haksız fiil sorumluluğundan bahsedilebilmesi için bir fiilin bulunması, fiilin hukuka aykırı olması, kusurun bulunması, hukuka aykırı fiille zarar verilmesi ve hukuka aykırı fiil ile zarar arasında uygun illiyet bağının bulunması gerekmektedir. Böylelikle haksız fiilin; fiil, hukuka aykırılık, kusur, zarar ve uygun illiyet bağından ibaret olmak üzere beş unsuru bulunduğu söylenebilir.

Maddede haksız fiil sorumluluğundan söz edebilmek için gereken şartlardan olan zarardan söz edilmiş ise de kanunda zarar tanımı yapılmamıştır. Doktrin ve yargısal içtihatlarda zarar, “geniş anlamda zarar” ve “dar anlamda zarar” olmak üzere ikiye ayrılmıştır.

Geniş anlamda zarar, bir kişinin mal varlığında veya kişi varlığında (manevi varlığında) iradesi dışında meydana gelen eksilmeler, dar anlamda zarar ise teknik anlamdaki maddi zararı ifade etmekte olup, bu zarara mal varlığı zararı da denilmektedir.

Hukuka aykırı bir fiil işleyen kimse ancak bu fiilinin sebep olduğu zararları tazminle yükümlüdür. Ancak, fiil ile arasında uygun illiyet bulunmayan bir zararın tazmini istenemez. Fakat fiille uygun illiyet bağı bulunan bütün zararlardan faili sorumlu tutmak da adil olmayabilir. Hayat tecrübelerine göre, bir fiilin, olayların normal akışında meydana getirebileceği zararlarla olan mantıki illiyet bağına uygun illiyet bağı denilmektedir. Uygun illiyet zinciri içinde bir sebebin zararı meydana getirmeye uygun bir sebep olup olmadığı araştırılacaktır.

Somut dosyamızda; davalı şirketin vergi incelemesine tabi tutulması nedeniyle Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından bayilik lisansı başvurusunun reddedilmesi nedeniyle oluşan dolaylı zararların haksız fiil kapsamında tazmininin talep edildiği ancak, taraflar arasında akdi bir ilişki mevcut olmadığı davacının beyanı ve tüm dosya kapsamı ile de sabit olup, davalı hakkında Vergi Usul Kanununa Muhalefet suçu kapsamında dava açılmış olması ile "davacının lisans alamamasına ilişkin zararı" arasında yukarıda izah edilen uygun illiyet bağı bulunmadığından, oluşan dolaylı zararın davalı taraftan istenilmesi bu kapsamda mümkün olamayacaktır. Bu itibarla, Mahkemece talebin bu yönden reddedilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

Bu halde, kamu düzeni ve istinaf sebepleri çerçevesinde; dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön ile kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına; dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılığın olmamasına göre, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.