Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2026/1518 K.2026/1183

2- ...... 3- ...... 4- ...... 5- ...... VEKİLİ : Avv DAVALILAR : 1- ...... VEKİLİ : Av.... 2- ...... VEKİLİ : Av...

DAVA : TAZMİNAT

İSTİNAF KARAR TARİHİ : 20/05/2026

İSTİNAF KARAR YAZIM TARİHİ : 20/05/2026

Yukarıda bilgileri yazılı mahkemece verilen karara ilişkin istinaf talebi üzerine mahkemece dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderildiğinden yapılan ön inceleme ve incelemeyle heyete tevdi olunan dosyanın gereği görüşülüp aşağıdaki karar verilmiştir.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; davacı müvekkillerden ...... ve ......'nun oğulları diğer davacılar ......, ...... ve ......'nun kardeşleri ...... 'ya 21/08/2025 tarihinde davalılardan sigorta şirketinde ZMMS poliçeli diğer davalı ...... sevk ve idaresindeki ve aynı zamanda bu kişinin mülkiyetinde olan ...... plaka sayılı aracın çarpması neticesinde ......'nun vefat etmesi ile neticelenen trafik kazasının meydana geldiğini, yaşanan kazada davalı sürücünün asli ve tam kusurlu olarak kazaya sebebiyet verdiğini, müvekkiller adına savalı sigorta şirketine başvuru yapıldığını,

davalı sigorta şirketince herhangi bir zarar ödemesinin söz konusu olmadığını, ileride mal kaçırılmaması adına zararların temini açısından davalı adına kayıtlı mal varlığı üzerine ihtiyati haciz şerhi kararı verilmesi gerektiğini, tüm bu nedenlerle ihtiyati haciz taleplerinin kabulü ile davalıya ait malvarlıkları hakkında teminatsız olarak, aksi kanaat durumunda ise makul oranda teminat karşılığında ihtiyati haciz kararı verilmesine, maddi ve manevi tazminat davalarının kabulü ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; davacılar tarafından sigorta şirketine başvuru şartı yerine getirilmeden dava ikame edildiğini, kazanın oluşumunda sigortalı araç sürücüsünün kusurunun bulunmadığını, müvekkili sigorta şirketinin manevi tazminata ilişkin bir sorumluluğunun bulunmadığını, davacının faize ilişkin taleplerinin reddinin gerektiğini, tüm bu nedenlerle davanın reddine, manevi tazminat talebi teminat dışı olduğundan reddine, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin kazanın oluşumunda kusurlu olmadığını, davacıların cenaze/defin gideri yönünden talepleri açıkça hukuka ve hakkaniyete aykırı olup her halükarda reddinin gerektiğini, tüm bu nedenlerle davanın reddine, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesinin 11/02/2026 tarihli ara kararı ile; "İncelenen dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde ;

Talep, "teminatsız ihtiyati haciz" talebidir.

6100 s. HMK'nin 394/2. maddesine göre, "(2) İhtiyati tedbirin uygulanması sırasında karşı taraf hazır bulunuyorsa, tedbirin uygulanmasından itibaren; hazır bulunmuyorsa tedbirin uygulanmasına ilişkin tutanağın tebliğinden itibaren bir hafta içinde, ihtiyati tedbirin şartlarına, mahkemenin yetkisine ve teminata ilişkin olarak, kararı veren mahkemeye itiraz edebilir. (Ek cümle:22/7/2020-7251/42 md.) Esas hakkında dava açıldıktan sonra, itiraz hakkında, bu davaya bakan mahkemece karar verilir."

6100 s. HMK'nin 394/4. maddesine göre, "(4) İtiraz dilekçeyle yapılır. İtiraz eden, itiraz sebeplerini açıkça göstermek ve itirazının dayanağı olan tüm delilleri dilekçesine eklemek zorundadır. Mahkeme, ilgilileri dinlemek üzere davet eder; gelmedikleri takdirde dosya üzerinden inceleme yaparak kararını verir. İtiraz üzerine mahkeme, tedbir kararını değiştirebilir veya kaldırabilir."

Somut olayda;Davanın mahiyeti, mevcut delil durumu, yaklaşık ispat prensipleri ve haczin amacı gözönünde bulundurularak, davacı tarafın ihtiyati haciz talebinin dava değerinin %15'i oranında nakdi teminatın veya kesin ve süresiz teminat mektubunun Mahkememize ibrazı halinde kabul edilmiştir. Davacı taraf her ne kadar haczin teminatsız verilmesini istemiş ise de, 6100 s. HMK'nin 392/1. maddesi gereğince teminat alınmasının gerekli olduğu, teminatsız haciz verilmesinin şartlarının bu dosyada oluşmadığı sonucuna varılmış, davacı tarafın teminatsız haciz verilmesi talebi yerinde görülmemiş ve dosya üzerinden yapılan inceleme sonucu oluşan vicdani kanaat ile aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Davacı vekilinin mahkememizin 03/02/2026 tarihli ihtiyati haciz kararının teminatsız olarak verilmesine yönelik itirazının REDDİNE" şeklinde hükmün kurulduğu anlaşılmıştır.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacılar vekili sunduğu istinaf başvuru dilekçesinde özetle; yaşanan kazada davalı sürücünün asli ve tam kusurlu olarak kazaya sebebiyet verdiğini, davalı sürücünün davacı müvekkillerine karşı hiçbir şekilde özür dahi dilemediğini, davacıların acısının hafifletecek hiçbir şey yapmadığını, müvekkilinin dayanağını kaybettiğini, mevcut kaza sonrası yaşamış olduğu acı ve elem sebebiyle geçimini sağlamakta zorlandığını, mevcut çocuk sayısı, müvekkilinin sosyal ve ekonomik durumu dikkate alındığında, müvekkilinin bu teminat tutarını ödeyemeyeceğinin sübut bulacağını,

davalının kusuru %100 olup müvekkilleri tarafından yapılan işbu başvuruların haklı başvurular olduğunu, tüm bu nedenlerle istinaf başvurularının kabulü ile yerel mahkemenin 11/02/2026 tarihli teminatsız ihtiyati haciz taleplerinin reddine dair vermiş olduğu ara kararın kaldırılmasına, teminatsız ihtiyati haciz taleplerinin kabulü ile davalıya ait başta tapu ve trafiğe kayıtlı mallar olmak üzere tüm malvarlıkları üzerine teminatsız olarak ihtiyati haciz kararı verilmesine, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davacılar ......, ......, ...... ve ...... tarafından alınması gereken harçların yatırılmaması nedeniyle Yerel Mahkemece 18/03/2026 tarihinde verilen ek karar doğrultusunda bu davacıların istinaf başvurusundan vazgeçmiş sayılmalarına karar verildiği görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 ve devamı maddeleri uyarınca ve özellikle istinaf incelemesinin kapsamının öngörüldüğü 355. maddeye göre re'sen gözetilecek kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır.

İlk derece mahkemesince davacıların ihtiyati haciz talebinin %15 teminat mukabili kabulüne karar verilmiş olup, davacı vekilince ihtiyati haczin teminatlı şekilde verilmesine dair itirazının 11/02/2026 tarihli ara karar ile reddi üzerine, davacı vekili bu sebebe bağlı olarak istinaf isteminde bulunmuştur.

Geçici hukuki koruma kurumu olan ihtiyati haciz İİK'nun 257 vd. maddelerinde düzenlenmiştir.

İİK'nun 257. maddesinde; “Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir.

Vadesi gelmemiş borçtan dolayı yalnız aşağıdaki hallerde ihtiyati haciz istenebilir.

1-Borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa;

2-Borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadıyla mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa;

Bu suretle ihtiyati haciz konulursa borç yalnız borçlu hakkında maucceliyet kesbeder.

İİK'nun 259. maddesinde de teminat hususu düzenlenmiştir. Madde de “İhtiyati haciz isteyen alacaklı hacizde haksız çıktığı takdirde borçlunun ve üçüncü şahsın bu yüzden uğrayacakları bütün zararlardan mesul ve Hukuk Muhakemeleri Kanununun 87. maddesinde yazılı teminatı vermeye mecburdur.

Ancak alacak bir ilama müstenid ise teminat aranmaz.

Alacak ilam mahiyetinde bir vesikaya müstenid ise mahkeme teminata luzum olup olmadığını takdir eder.Bu açıklamalara göre ihtiyati haciz “Alacaklının, bir para alacağının zamanında ödenmesini güvence (garanti) altına almak için, mahkeme kararı ile, borçlunun mallarına önceden geçici olarak el konulması”dır.

Geçici hukuki koruma yargılamasını asıl hukuki koruma yargılamasından ayıran özelliklerden biri ispat ölçüsü noktasındadır. Kanunda açıkça öngörülmemişse ya da işin niteliği gerekli kılmıyorsa, bir davada (normal bir yargılamada yaklaşık ispat değil, tam ispat aranır. Çünkü, hakim, mevcut ispat ve delil kuralları çerçevesinde, tarafların iddia ettiği bir vakıa konusunda tam bir kanaate varmadan o vakıayı doğru kabul edemez. Ancak kanun koyucu bazen ya doğrudan kendisi düzenleme yaparak ya da işin niteliği ve olayın özelliği gereği hakime, bu durumu belirterek, ispat olgusunu düşürme imkanı vermiştir. Bu düşürülmüş ispat ölçüsü çerçevesinde, tam kanaat değil, kuvvetle muhtemel, yaklaşık bir kanaat yeterli görülmektedir.

Zarar haksız eylemden kaynaklandığından tazminat haksız eylemin gerçekleştiği tarihte muaccel hale gelmektedir. Buradaki "muacceliyet" kavramı, alacaklı tarafından talep ve dava edilebilir hale gelmiş olma anlamındadır. Dosyada bulunan kaza tespit tutanağı, tedavi evrakları ve diğer belgeler de nazara alındığında davacının zararlarının olabileceği kuvvetle muhtemeldir. Haksız fiil tarihi itibarıyla davacının tazminat alacakları muaccel hale gelmiştir.(Yargıtay 17.Hukuk Dairesi 2016/18144 E,2017/11201 K;aynı daire 2016/9800 E,2017/8052 K)

-Teminata yönelik itirazla ile ilgili olarak;

Geçici hukuki koruma yargılamasında karar verilmesi için tam ispat ölçüsü yerine yaklaşık ispat ölçüsü olarak ifade edilmektedir. Ancak, yaklaşık ispatla yetinilmiş olması, ispatın aranmayacağı ya da ispat kurallarının tamamen dışına çıkılacağı anlamına gelmez. Bir taraf iddiasını mahkeme önüne ne kadar inandırıcı şekilde getirirse getirsin, bu sadece bir iddiadan ibarettir.

İddia edilen vakıanın sabit yani doğru kabul edilebilmesi için, ispat yükü üzerine düşen tarafın bunu kanundaki delil sistemi içinde yine kanunun aradığı ispat ölçüsü çerçevesinde ispat etmesi gerekir. Tam ispatın arandığı durumlarda bu ölçü tereddütsüz ortaya konmalıdır. Yaklaşık ispat durumundan ise hakim o iddianın ağırlıklı ihtimal olarak doğru olduğunu kabul etmekle birlikte, zayıf bir ihtimal de olsa, aksinin mümkün olduğunu gözardı etmez.

Bu sebepledir ki, genelde geçici hukuki korumalara, özel de ihtiyati tedbire ve ihtiyati hacze karar verilirken haksız olma ihtimalide dikkate alınarak talepte bulunandan teminat alınması yukarıda yazılı kanun hükmünden de anlaşılabileceği üzere kanun emridir.

Bu durumda mahkemece, tüm dosya kapsamı ve davanın niteliği nazara alınarak davacının ihtiyati haciz talebinin belirlenen teminat ile kabulüne karar verilmesinde bir yanlışlık olmadığı anlaşılmakla, davacı ...... vekilinin istinaf talebinin esastan reddine dair aşağıdaki hükmün kurulmasına karar vermek gerekmiştir.