Konya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2025/2070 K.2025/2659

4. Hukuk Dairesi DOSYA NO : ... KARAR NO : ...

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

BAŞKAN : ... (...)

ÜYE : ... (...)

ÜYE : ... (...)

KATİP : ... (...)

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ

Konya.... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 10/03/2025

NUMARASI

... Esas - ... Karar DAVACI : ...

VEKİLLERİ

Av. ... Av. ... Av. ... DAVALI : ...

DAVANIN KONUSU

İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ : 27/06/2025

İSTİNAF KARARI YAZIM

TARİHİ : 07/07/2025

Taraflar arasındaki davada Kadınhanı Asliye Hukuk Mahkemesi ve Konya.... Asliye Ticaret Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya incelendi:

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ...'in, kereste ve tomruk alımı işiyle uğraşmakta olduğunu, Uşak ilinde ... ile görüşerek toplam 1800 adet ağaç alımı için anlaştığını, bu anlaşma kapsamında 1.540.000 TL ödeme yapmış ve 100.000 TL bedelli çek verdiğini, geri kalan 1005 adet ağaç teslim edilmemiş ve ağaç sahipleri, ... ve arkadaşlarına yetki vermediklerini beyan ederek kesimi durdurduğunu, müvekkili, ... ile yaptığı görüşmede ödemelerin geri iade edileceği taahhüdünde bulunulmasına rağmen ödeme yapmadığını, bu sebeple Aydın İcra Müdürlüğü'nde ilamsız icra takibi başlatılmış ancak ...'in itirazı üzerine takip durdurulduğunu, müvekkili, davalı ...'in itirazının iptali, takibin devamı ve icra inkar tazminatına hükmedilmesini iddia ve dava etmiştir.

Kadınhanı Asliye Hukuk Mahkemesi'nin (Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) 17.11.2023 tarih ve ... - ...E.K sayılı ilamı ile; ".. davacı tarafça açılan davanın Asliye Ticaret Mahkemesinin görev alanına girdiği ve Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu'nun 07/07/2021 tarih ve 608 sayılı kararı gereğince "Konya Asliye Ticaret Mahkemesi yargı çevresinin Konya ilinin mülki sınırları " olarak belirlendiğinden ve bu kapsamda davacı tarafça açılan davada görevli ve yetkili mahkemenin Konya Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğu göz önüne alınarak, HMK'nın 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereğince mahkememizin görevsizliğine" karar verilerek dosyanın Konya Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderildiği anlaşılmıştır.

Konya.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 28.06.2024 tarih ve ...... E.K sayılı ilamı ile; "... bir davanın nispi ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi hem de tarafların tacir olması gereklidir. Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir.

Bu durumda eldeki somut davaya bakıldığında; gelen müzekkere cevapları ve dava dilekçesi incelendiğinde, davalının tacir olmadığı tespit edilmiştir. Taraflar arasındaki hukuki ilişkinin yukarıda belirtilen mutlak ticari davalar kapsamına girmediği gibi davacının tacir olmaması sebebiyle eldeki davanın nispi ticari dava kapsamında da kalmadığı açıktır.

Bu hali ile bu davalara bakma görevinin Asliye Hukuk Mahkemesine ait olduğu anlaşıldığından mahkememizin görevsizliğine" karar verilerek dosyanın Konya Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilmiştir.

Konya...Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 11.02.2025 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı ilamı ile; "...Davanın Kadınhanı Asliye Hukuk mahkemesinde açıldığı, yetki itirazının olmadığı, mahkemenin görevsizlik kararı ile Konya.... Asliye Ticaret Mahkemesine gönderildiği, mahkemece görevsizlik kararının verildiği, davacının ikametgahının Aydın , davalının ikametgahının Kadınhanı olduğu, icra takibinin Kadınhanı'nda başlatıldığı, yetkili Asliye hukuk Mahkemesinin Kadınhanı Asliye Hukuk mahkemesi olduğu anlaşılmakla dosyanın görevsizlik kararı veren Konya.... Asliye Ticaret Mahkemesine geri gönderilmesine," karar verilmiştir.

Konya.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 10.03.2025 tarih ve ... - ... E. K sayılı ilamı ile; "... eldeki somut davaya bakıldığında; gelen müzekkere cevapları ve dava dilekçesi incelendiğinde, davalının tacir olmadığı tespit edilmiştir. Taraflar arasındaki hukuki ilişkinin yukarıda belirtilen mutlak ticari davalar kapsamına girmediği gibi davalının tacir olmaması sebebiyle eldeki davanın nispi ticari dava kapsamında da kalmadığı açıktır. Bu hali ile bu davalara bakma görevinin Asliye Hukuk Mahkemesine ait olduğu anlaşıldığından mahkememizin görevsizliğine" karar verilerek iki mahkeme arasındaki olumsuz görev uyuşmazlığının çözümü için dosyanın dairemize gönderildiği anlaşılmıştır.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu' nun 09.03.2016 tarih 2014/13-1023 E. 2016/294 K. Sayılı ilamında da belirtildiği gibi ;

6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 4/1 maddesine göre, bir davanın ticari dava sayılabilmesi için tarafların her ikisinin tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğması veya ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi olması veyahut da açılan davanın maddede altı bent halinde sayılan davalardan olması gerektiği, taraflardan biri tacir değilse veya tacir olmasına rağmen uyuşmazlığın ticari işletmeyle ilgisi yoksa ticari davanın varlığından söz edilemeyeceği, ticari davaların, mutlak ticari davalar, nispi ticari davalar ve yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olmasına rağmen ticari nitelikte kabul edilen davalar olarak üç gruba ayrıldığı,

a-Mutlak ticari davaların, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalar olduğu, mutlak ticari davaların TTK' nın 4/1.

Maddesinde bentler halinde sayıldığı, bunların yanında kooperatifler kanunu (m.99), İcra İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davaların da bulunduğu, bu gruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartların aranmadığı, TTK' nun 4/1 bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesinin yeterli olduğu, bu davaların kanun gereği ticari dava sayılan davalar olduğu,

b-Nispi ticari davaların, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalar olduğu, TTK 4/1 maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafıda tacir olan hukuk davalarının ticari dava sayılacağı, bu hükme göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için hem iki tarafın ticari işletmesi ilgilendirmesi hem de iki tarafın tacir olması gerektiği, bu şartların birlikte bulunmadıkça uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari sayılması davanın ticari dava olması için yeterli olmadığı,

ticari iş karinesinin düzenlendiği TTK' nun 19/2 maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyeceği, TTK, kanun gereği ticari dava sayılan davaların haricinde ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlediği, hal böyle olunca işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmeyeceği,

c-Yalnızca bir tarafın ticari işletmesini ilgilendiren havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davalar

Yukarıda açıklandığı üzere bir davanın ticari dava sayılması için kural olarak ya mutlak ticari davalar arasında yer alması ya da her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bulunması gerekirken havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davaların ticari nitelikte sayılması için yalnızca bir yanın ticari işletmesiyle ilgisi olması TTK' da yeterli görülmüştür.

6102 sayılı TTK 5. maddesinin üçüncü fıkrasında yapılan değişiklikle Hukuk Mahkemeleri ile Ticaret Mahkemeleri arasındaki ilişki işbölümü olmaktan çıkarılarak görev haline dönüştürülmüştür. Görev hususu ise HMK 1. maddesine göre kamu düzeni ile ilgili olup hakim tarafından resen dikkate alınmalıdır. Bir başka açıdan HMK 114/c maddesinde görev bir dava şartı olarak belirlenmiştir.

Yukarıda anlatılanlara göre; açılan davanın alım-satım nedeniyle alacak istemi olduğu, davacı tacir olsa da davalının tacir sıfatını taşımadığı dolayısıyla nispi ticari dava olmadığı gibi TTK'nın 4.maddesi kapsamında mutlak ticari dava olmadığı anlaşıldığından işbu davanın 6100 sayılı HMK 1-20. Maddeleri ve TTK 4-5.maddeleri uyarınca Asliye Hukuk Mahkemesi'nde görülmesi gerektiğinden Kadınhanı Asliye Hukuk Mahkemesinin yargı yeri olarak belirlenmesine karar verilmiştir.