İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesi E.2025/2794 K.2025/1832

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyadaki tüm belgeler ve dairemiz üyesi tarafından hazırlanan raporlar incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde;taraflar arasında 17/07/2023 tarihinde Makine Kiralama Sözleşmesi uyarınca ... model ...vincin 6 ay boyunca kiralanması hususunda anlaşıldığını, bu sözleşmeye istinaden 600.000,00-TL bedelli iki adet çekin davalıya verildiğini, vincin tesliminin aynı tarihte gerçekleştiğini, kurulum işlemlerinin 18/07/2023 tarihinde tamamlandığını, kule vincin iade tarihi olan 25/09/2023 tarihine kadar toplamda 4 kez arızalandığını, bu sebeple inşaatin durduğunu, iş bu hususla davacının sözleşmeden beklediği yararın ortadan kalktığını, bu sebeple sözleşmenin davacı tarafça haklı olarak feshedildiğini,

davacının davalıya ...bank ... şubesine ait ... seri numaralı, 30/10/2023 vade tarihli, 300.000,00-TL bedelli, ...bank- ...şubesine ait ... Seri No.lu, 30/11/2023 vade tarihli, 300.000,00-TL bedelli çekler yönünden borçlu olmadığının tespitine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde; taraflar arasında yapılan ...

Sözleşmesinin haksız olarak feshedildiğini, davalı tarafın kiralanan vinçle ilgili arızalarını kısa sürede giderdiğini, davalı şirketin her arıza döneminde elektrik akımında oluşan sıkıntıları davacı şirket yetkililerine bildirdiğini ancak bir sonuç alınamadığını, davacı şirketin sözleşmeye aykırı olarak haksız fesihle sözleşmeyi iptal ettiğini, hasar, onarım masraflarını ödemediğini, davalı şirketin toplam 6 fatura için davacı taraftan 664.243,20-TL alacaklı olduğunu, 249.000,00-TL'nin ...'in şahsi hesabından davalı şirkete gönderildiğini,

Limited Şirket hesabından para gönderilmesi gerektiğini belirtmiş ancak ... cari hesaptan düşülmesini davalıdan talep ettiğini, limited şirkette ortaklar şirket borçlarından sorumlu olmadığını, şirket, borç ve yükümlülükleri dolayısıyla sadece mal varlığıyla sorumlu olduğunu, davacı şirketin davalıya karşı 415.243,20-TL borcu devam ettiğini belirterek, davanın reddini yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.İlk derece mahkemesince;

dava konusu sözleşmenin ayakta olduğu ve geçerliliğini koruduğu anlaşılmakla sözleşme gereği olarak tarafların yerine getirecekleri edimler gereği davacının davalıya verdiği çeklerin istirdatına yönelik haklı sebebinin bulunmadığı nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.Davacı vekili istinaf dilekçesinde;

dava konusu çekler sözleşme bedelinin ödenmesi nedeniyle verildiğini, davacı tarafından sözleşme feshedildiğinden çeklerin iadesi gerektiğini mahkeme kararını usul ve yasalara aykırı olduğunu kararın kaldırılmasını talep etmiştir.Dava,kira sözleşmesinden kaynaklı borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.Taraflar arasında 17/07/2023 tarihli ...

Kiralama Sözleşmesinin akdedildiği, bu sözleşmeye istinaden çek verildiği konusunda bir uyuşmazlık bulunmamaktadır.Davacı kiralanan vincin arızalanma nedeniyle sözleşmenin feshedildiğini, çekler nedeniyle borçlu bulunmadığını, davalı ise sözleşmenin haksız olarak feshedildiğini, vinç arızasının kısa sürede giderildiğini, davacının borcunun devam ettiğini ileri sürmüştür.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın, kulevinç kira sözleşmesinin feshinin haklı olup olmadığının tespitinden kaynaklandığı anlaşılmaktadır.6100 sayılı HMK'nın 4/1. maddesi gereğince Sulh Hukuk Mahkemeleri, dava konusunun değer veya tutarına bakılmaksızın;

...kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davalara bakmakla görevlidir.Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup, taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilir.Taraflar da yargılama bitinceye kadar görev itirazında bulunabilirler.Görev itirazı yapılmamış olsa bile re'sen mahkeme, ilk önce görevli olup olmadığını inceleyip karara bağlamalıdır.Somut olayda;

taraflar arasındaki kulevinç kira sözleşmesinin feshinin haklı olup olmadığı ve bu kapsamda verilen çekler nedeniyle davacının borçlu olup olmadığı istemine ilişkin olup; dava tarihinde yürürlükte bulunan 6100 sayılı HMK'nın 4/1-a maddesi uyarınca, dava değerine bakılmaksızın davaya bakma görevi Sulh Hukuk Mahkemesi'ne aittir.

Hal böyle olunca, mahkemece uyuşmazlığın çözümünde Sulh Hukuk Mahkemesi görevli olduğu halde Asliye Ticaret mahkemesince davanın esası hakkında yargılama yapılarak karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.Görev hususu kamu düzenine ilişkin olup, yargı organlarınca yargılamanın her aşamasında dikkate alınması gerektiğinden, davacı vekilinin istinaf başvurusunun değişik gerekçe ile (görev nedeniyle) kabulüne, HMK.353/1-a-3 maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dosyanın görevli mahkemeye gönderilmek üzere mahkemesine gönderimesine karar vermek gerekmiştir.