Konya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2025/2964 K.2025/2661

4. Hukuk Dairesi DOSYA NO : ... KARAR NO : ...

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

BAŞKAN : ... (...)

ÜYE : ... (...)

ÜYE : ... (...)

KATİP : ... (...)

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ

Konya.... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 06/05/2025

NUMARASI

... Esas - ... Karar DAVACI : ... VEKİLLERİ : Av...Av... DAVALILAR : 1-...... 2-...... 3-...... 4-...... VEKİLİ : Av... DAVALI : 1 -...... DAVALI : 2 -......

DAVANIN KONUSU

Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Alacak)

İSTİNAF KARAR TARİHİ : 27/06/2025

İSTİNAF KARARI YAZIM

TARİHİ : 07/07/2025

Taraflar arasındaki davada Konya.... Asliye Hukuk Mahkemesi ve Konya.... Asliye Ticaret Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya incelendi:

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davalı borçlu tarafından, davalı namı müstear şirket kullanılmak suretiyle yapılan ve davacının alacağına kavuşmasını engelleyen muvazaanın tesbit ve hükümsüzlüğü ile bu doğrultuda İİK 283/1 maddesi kıyasen uygulanmak suretiyle yargılama neticesinde haklı davanın kabulü ile; davalılar ......, ......, ...... ve ...... Şirketi Ve ....... Şti.'nin dosya borçluları ...... ve ......

Şti'ye nam-ı müstear olduğunun ve TBK m. 19 uyarınca muvazaanın tesbiti ile muvazaalı tasarrufların iptaline, alacaklısı oldukları İstanbul....İcra Müdürlüğü ...

E.. sayılı dosyasındaki alacak ve ferileri ile sınırlı olmak üzere 11.09.2023 ve 12.09.2023 tarihinde haczedilen mallar ve namı müstearın borcu karşılar diğer mal varlığı üzerinde( icra dosyasında haczedilen mallar da dahil olmak üzere menkul gayrimenkul malları ile 3.kişilerdeki hak ve alacakları üzerinde) cebri icra yolu ile haczi ve satışı hususunda tarafımıza yetkisi verilmesi, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalılara yükletilmesine karar verilmesi talep etmiştir.

Konya.... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 23.01.2025 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı ilamı ile; "..Somut olayda temlik alan davacı tarafından talep edilen alacak genel kredi sözleşmesine dayalı olduğundan dava TTK'nın 4. maddesi anlamında mutlak ticari dava niteliğindedir. Aynı Yasa'nın 5. maddesi gereği uyuşmazlığı çözmekle görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğu" gerekçesiyle görevsizlik kararı verilerek dosyanın Konya Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderildiği anlaşılmıştır.

Konya.... Asliye Ticaret Mahkemesinin 06.05.2025 tarih ... Esas ... Karar sayılı ilamıyla; "... çözülmesi gereken davalıların muvazaalı davranışlarla davacının alacağına kavuşmasına engel olup olmadıkları ve buradan hareketle davacıya alacağını muvazaalı tasarrufa konu edilen malvarlığından karşılama yetkisi verilmesinin gerekip gerekmediği hususudur. Dolayısıyla bahsi geçen emsal nitelikteki kararlarda da belirtildiği üzere davacı alacağının ticari ya da adi nitelikte olmasının görevli mahkemenin tayini yönünden bir önemi bulunmamaktadır. Bu kapsamda uyuşmazlığın çözümünde Konya.... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin görevli olduğu" gerekçesiyle karşı görevsizlik kararı verilerek iki mahkeme arasındaki uyuşmazlığın çözümü için dosyanın dairemize gönderildiği anlaşılmıştır.

Dava, muvazaa iddiasına dayalı tasarrufun iptali isteminden ibarettir.

Davacı, İstanbul.... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasına konu alacağını davalıların muvazaalı davranışları nedeniyle tahsil edemediği iddia ederek, muvazaalı tasarrufların iptalini ve 2004 s. İİK'nın 283/1. maddesi uyarınca alacağın muvazaalı tasarrufa konu edilen mal varlığından karşılanmasına yetki verilmesi isteminde bulunmuştur.

Dava tarihi itibarı ile yürürlükte bulunan 6102 sayılı TTK' nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davalar ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın; bu kanun'da öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava sayılır. 6335 sayılı kanun'un 2. maddesi ile değişik 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5. maddesi uyarınca ticari davalar Asliye Ticaret Mahkemelerince görülerek karara bağlanır.

6100 sayılı HMK’nın 2.maddesinin 1.fıkrasına göre malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça Asliye Hukuk Mahkemesidir. Yine aynı maddenin 2.fıkrasına göre HMK’da ve diğer kanunlarda aksine düzenleme bulunmadıkça, Asliye Hukuk Mahkemesi diğer dava ve işler bakımından da görevlidir.

Muvazaaya dayanan davalar ile İİK'nın 277 ve devamı maddelerinde düzenlenen tasarrufun iptali davaları için gerek HMK, gerek TBK, gerekse İİK'da görevli mahkemeye ilişkin özel bir düzenlemeye yer verilmediğinden genel hükümlere göre görevli mahkemenin belirlenmesi gerekecektir.

Yargıtay HGK'nun 10.02.2016 gün, 2014/17-2389 Esas ve 2016/129 Karar sayılı kararında "...tasarrufun iptali davasında ya da somut olayda olduğu gibi TBK’nın 19. maddesi gereğince ve İİK’nın kıyasen uygulanması istemli olarak açılan davalarda alacaklı ile borçlu taraflar arasındaki ticari nitelikteki alım satım ya da banka alacağını oluşturan ticari ya da genel kredi sözleşmeleri görevin belirlenmesinde dikkate alınamayacaktır.

Ne tasarrufun iptali davası, ne de TBK m. 19 gereğince İİK’nın 283. maddesinin kıyasen uygulanması istemli muvazaa davası TTK’nın 4. maddesinde belirtilen mutlak ya da nispi ticari dava niteliğine haiz olduğundan 6100 sayılı HMK’nin 2. maddesi gereğince genel görevli Asliye Hukuk Mahkemesi’nin görev alanında kalmaktadır." şeklinde karar verilerek görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu belirlenmiştir.

Yine emsal nitelikte ki Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 09/04/2018 tarih, 2016/8983 E. ve 2018/3951 K. sayılı kararında da " ... Dava, İİK'nın 277 ve devamı maddelerine dayalı tasarrufun iptali istemine ilişkindir. Tasarrufun iptali, davaları mutlak ticari dava niteliğinde olmayıp şahsi nitelikte ve borçlunun tasarruflarına yönelik bulunduğundan Asliye Hukuk Mahkemelerinin görevine girmektedir." şeklinde karar verilmiştir.

Somut uyuşmazlıkta, davacı aşamalardaki dilekçelerinde ve en son istinaf başvuru dilekçesinde açıkça; görülmekte olan davanın TBK'nın 19.maddesi ve İİK'nın 277 ve devamı maddeleri kapsamında açıldığı ve bu hükümler dairesinde çözümlenmesi gerektiği, nam-ı müstear, muvazaa ve kanuna karşı hile iddiası açılmış olan dava ile amaçlarının alacaklı müvekkilinin alacağına kavuşmasının sağlanması olduğu yönünde beyanda bulunduğu anlaşılmıştır, Dolayısıyla davacı tarafça davada; davalılar arasında ki tasarrufların davacının alacağının tahsili için iptali talep edildiğine ve cebri tahsil talebi de bulunduğuna göre, açılan dava ticari dava değildir. Yukarıya aktarılan emsal Yargıtay içtihatlarında da açıklandığı üzere davaya bakma hususunda görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemeleridir.

Bu sebeple Konya.... Asliye Hukuk Mahkemesinin yargı yeri olarak belirlenmesine karar verilmiştir.