Konya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2022/707 K.2023/210

...

VEKİLİ

Av. ... - ... DAVALI : ... - ...

VEKİLLERİ

Av. ... - ... Av. ...

DAVANIN KONUSU

Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ : 23/02/2023

G. KARAR YAZIM TARİHİ : 24/02/2023

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş ve dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderilmiş olmakla 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı Müvekkili şirket ... ( ... ) ile Davalı ... Şirketi ( ... İNŞAAT) arasında ... tarihli eser sözleşmesi akdedildiğini, bahse konu eser sözleşmesi gereğince; yüklenici firma ( ... İNŞAAT), müvekkili şirket ... OTO)’nun işyerine ilave kompozit panel kaplama, cam silikonlu cephe, çelik çatı ve sandviç panel işleri yapımını üstlendiğini, davacı müvekkili şirketin ( ...

OTO) eser sözleşmesinden kaynaklı bütün yükümlülüklerini yerine getirmiş olmasına karşın, davalı yüklenici firmanın ( ... İNŞAAT) edimlerini tam olarak yerine getirmediğini ve sözleşmeye aykırı davrandığını, sözleşmeye göre işin teslim süresinin 50 iş günü olduğunu, yapılan işlerdeki ayıpların ve işin tamamlanması için gerekli bedelin tespiti için Konya ... Sulh Hukuk Mahkemesinin ...

D.İş dosyası ile tespit yaptırıldığını, dosyaya sunulan 26.07.2019 tarihli bilirkişi raporunda işin teslim tarihi olan 26.06.2019 geçmiş olmasına rağmen işin tamamlanmadığı, keşif tarihi itibariyle 29 günlük gecikme olduğu, yapılan imalatlarda çatı dış cephe ve panel kaplama işinin tekniğine uygun yapılmadığı, işbu hatalı kusurlu ve ayıpların kullanıma engel teşkil ettiği ve bu şekilde kabulünün mümkün olmadığı, hatalı kusurlu ve eksik imalatın tekniğine uygun şekilde yapılması için 20 günlük sürenin gerekli olduğu ve bedelin 88.030,00 TL + KDV olduğu hususlarının tespit edildiğini, bunun üzerine Konya ...

Noterliği' nin 31.07.2019 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile yüklenici tarafa eksiklikleri gidermesi ihtar edildiğini ve 20 günlük ek süre tanınmış olmasına rağmen borcun tam olarak ve gereği gibi ifa edilmediğini, davacı müvekkili şirketin peşinat bedeli olarak 54.000,00 TL havale yapılmak suretiyle ödediğini, ek olarak ... A.Ş.'nin Konya ... Şubesi' ne ait ... nolu 15.07.2019 keşide tarihli 42.000,00 TL bedelli, ... A.Ş.' nin Konya ...

Şubesi' ne ait ... nolu 30.08.2019 keşide tarihli 42.000,00 TL bedelli, 2 adet çek tanzim edilerek teslim edilmiş ve ödemeleri yapılmış olduğunu, ancak davalı tarafça işler tamamlanıp teslim edilmediği gibi fatura da tanzim edilmediğini, TBK nın 486. maddesi çerçevesinde yapılacak bir kıyasla, işin kullanılabilir olan kısmı bakımından, müspet zarar tazmininden mahsup edilmesi durumunda, gerek yapılan ödemelerin ve gerekse de işin yapıldığı varsayılan kısımlarındaki ayıplı ifaların dikkate alınması ve müspet zarar tazminin bu şekilde belirlenmesinin gerektiğini ileri sürerek,

eser sözleşmesinden kaynaklı tüm müspet zararlarının (işin eksik ve ayıplı yapılması, işin tamamlanması için gerekli bedel, işyerinin bugüne kadar kullanılamamasından kaynaklı zararlar, ihtarname ve dava masrafları ve sair tüm zararlar) şimdilik 8.000,00 TL’sinin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davacı müvekkili şirket ...

OTO)’ya ödemesine karar verilmesini talep ve dava etmiş, davacı vekili 28/12/2021 tarihli ıslah dilekçesiyle; eksik ve ayıplı işlere ilişkin talebini 100.300,00 TL'ye çıkarmıştır

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; sözleşmenin 7/b maddesi uyarınca teslim süresinin malzeme temininden sonra başlayacağını, söz konusu faturadan anlaşılacağı üzere kompozit malzemesinin temin edildiği 19.06.2019 tarihinde teslim süresinin başlamış sayılacağını, Konya ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ...

D.İş sayılı tespit dosyası kapsamında düzenlenen 26.07.2019 tarihli bilirkişi raporu düzenlendiği tarihte teslim süresinin dolmamış bulunduğunu, bilirkişi raporunda belirtilen hususları bu yüzden kabul etmelerinin mümkün olmadığını, borç istenebilir hale gelmeden temerrüdden söz edilemeyeceğini, kendilerine henüz teslim süresi dolmadan çekilen ihtarnameden sonra eksiklikleri tamamladıklarını, ufak tefek kalan işleri tamamlamak istemelerine rağmen işçilerinin kasten içeri alınmadığını,davalı müvekkili şirket tarafından yapılan işe ilişkin ...

Sıra No'lu, 18/05/2019 tarihli 70.000,14 TL bedelli fatura tanzim edildiğini, ancak davacı tarafça faturanın teslim alınmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılan yargılama sonunda; "Taraflar arasındaki uyuşmazlık; taraflar arasında eser sözleşmesinin var olup olmadığı var ise tarafların edimlerini yerine getirip getirmedikleri temerrüdün gerçekleşip gerçekleşmediği davacının müspet zararının tazminini talep edip edemeyeceği edecek ise ne miktar olduğu noktalarında toplandığı anlaşılmıştır.

Dava konusu sözleşmeninn götürü bedelli eser sözleşmesi olduğunu, sözleşmede işin başlangıç süresinin yüklenicinin malzeme temin ettiğinde başlayacağı, malzemenin yüklenici tarafından teknik bilirkişi raporu ışığında 19.06.2019 tarihinde temin edildiğinin anlaşıldığı,

sürenin 50 iş günü olarak belirlendiğini buna göre sözleşme uyarınca teslim süresinin 04.09.2019 olarak kabulü gerektiğini, teslim ile muacceliyet söz konusu olacağından ve vade kesin olarak belirlendiğinden TBK 117 ve 124. maddelerine göre davalı yüklenicinin temerrüdünün 04.09.2019 tarihinde gerçekleştiği, davacı iş sahibinin temerrüdden önce keşide ettiği ihtarnamenin bu durumda sonuç doğurmadığı,

04.09.2019 temerrüt tarihi itibari ile davacı iş sahibi TBK 125/2 deki haklarını kullanmadığı için HGK kararlarına göre aynen ifada ısrar etmiş kabul edileceği, du durumda davacı ifadan vazgeçmediği için ki dava dilekçesinde eksik ve ayıplı işler ile birlikte müspet zarar talep edildiği, davacı ayıp ve eksik iş bedeli ile birlikte müspet zarar talep edemeyeceği, sadece ayıptan ve eksik ifadan kaynaklanan alacağını talep edebileceği, teknik bilirkişi raporunda eksik ve ayıplı iş bedeli 100.300,00 TL olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Alınan bilirkişi raporlarının gerekçeli, ayrıntılı, denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli olduğu..." gerekçesiyle davanın kabulü ile, 100.300,00 TL alacağın temerrüt tarihi olan 04.09.2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; müvekkilinin süresinde eseri teslim ettiğini, teslim süresi dolmadan yaptırılan delil tespitini ve çekilen ihtarnameyi kabul etmediklerini, çekilen ihtarnameden sonra da eksiklikleri tamamladıklarını, kalan ufak tefek iş için iş yerine gidildiğinde ise personellerinin iş yerine alınmadığını, davacının dava dilekçesinin sonuç kısmında müspet zararını talep ettiğini, bu müspet zararının hangi konuları kapsadığına ilişkin parantez içerisinde işin ayıplı ve eksik yapılması,

işin tamamlanması için gerekli bedel, iş yerini bugüne kadar kullanamamasından kaynaklı zararlar, ihtarname masrafları, dava masrafları ve sair zararlar olarak açıkladığını, ilk derece mahkemesince ise davacının müspet zarara ilişkin taleplerinin kabulünün mümkün olmadığı konusunda kanaate varmışsa da sadece ayıptan ve eksik ifadan kaynaklanan alacağın varlığına karar vererek davayı davacı tarafın ıslahı doğrultusunda kabul ettiğini, ilk derece mahkemesinin yapmış olduğu değerlendirmede davacı tarafın ayıptan ve eksik ifadan kaynaklı müspet zararını talep ettiğini tespit edememiş,

davacı tarafın talebi olan müspet zarara ilişkin tazminat talebiyle bağlı kalmayarak ayrı bir talep konusu olduğunu farz ettiği ayıptan ve eksik ifadan kaynaklanan alacağın varlığından bahisle hüküm kurduğunu, HMK'nın 26/1 maddesine aykırı davranıldığını, davalı müvekkili şirket tarafından yapılan işe ilişkin ...

Sıra No'lu, 18/05/2019 tarihli 70.000,14 TL bedelli fatura tanzim edildiğini, ancak davacı tarafça faturanın teslim alınmadığı için iptal etmek durumunda kaldıklarını, yazılı belge niteliğindeki faturanın değerlendirilmesi gerektiğini, keşif yapılacağından haberi olan davacının ön cepheyi tamamıyla söktürdüğünü yan cephenin ise müvekkilinin yaptığı şekilde kullanılmaya devam ettiğini, yan cephenin kullanılmaya devam ederken ön cephenin kullanılmayacak halde olduğundan bahisle söktürüldüğünün iddia edilmesinin tamamen mahkemeyi yanıltmaya yönelik bir hareket olduğunu,

ayıp ve eksik ifadan kaynaklanan taleplerin yukarıda açıkladıkları üzere reddinin gerektiğini, mahkeme aksi kanaatte ise davalı müvekkili şirket tarafından yapılan işe ilişkin tanzim edilen ... Sıra No’lu, 18/05/2019 tarihli 70.000,14 TL bedelli faturanın bilirkişilerce tespit edilen 100.300,00 TL'den mahsup edilmesini belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dairemizce Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçesinde belirtilen hususlarla sınırlı olmak üzere ve kamu düzenine ilişkin hususlar re'sen dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde;

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklı ayıp ve eksik iş nedeniyle tazminat talebine ilişkindir.

Taraflar arasındaki 08.05.2019 tarihli sözleşmenin konusunun davacıya ait işyerine ilave kompozit panel kaplama, cam silikonlu cephe, çelik çatı ve sandviç panel işleri yapımı olduğu, iş bedelinin KDV dahil 180.000 TL olarak kararlaştırıldığı, davacı iş sahibi vekilinin dava dilekçesinde 138.000 TL ödeme yapıldığını beyan ettiği görülmüştür.

İş bedeli KDV dahil 180.000 TL olarak belirlendiğinden, taraflar arasında 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 480. maddesinde ifade edilen götürü bedelli eser sözleşmesi bulunmaktadır. Dosya kapsamında iş bedelinin tamamının ödenmediği, 138.000 TL’sinin ödendiği anlaşılmaktadır. Götürü bedelli işlerde, yüklenicinin hak ettiği iş bedelinin saptanması ya da iş sahibinin ödemesinin fazla olup olmadığının belirlenmesi için gerçekleştirilen imalatın eksik ve kusurlar da dikkate alınarak tüm işe oranının tespiti, (yapılan işin oranı) bulunacak bu oranın, toplam iş bedeli olan 180.000,00 TL'ye oranlanmak suretiyle hak edilen bedelin saptanması ve bulunacak bu rakamdan kanıtlanan ödemeler düşülerek hesaplanması gerekmektedir.

Hal böyle olunca, mahkemece yapılacak iş; HMK’nın 281/3. maddesi uyarınca maddi gerçeğin ortaya çıkması için konusunda uzman ve öncekiler dışında oluşturulacak teknik heyetten gerekirse keşif yapılmak sureti ile sözleşme kapsamında yapılacak işte eksik ve ayıplar dikkate alınarak işin tamamlanma oranının tespiti ve bulunacak oranın götürü bedel ile çarpılıp kanıtlanan ödemeler de düşüldükten sonra fazla ya da eksik ödeme olup olmadığının tespiti ile fazla ödeme var ise hüküm altına alınması ve ayıplar oranlamada değerlendirildiğinden ayrıca eksik işlere dair giderim bedeli verilemeyeceği dikkate alınarak hüküm kurulmasından ibarettir. (Emsal Y. 6. HD 2021/3995 Esas ve 2022/1971 Karar sayılı ilamı)

Açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi uyarınca kararın kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.