Konya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2023/1080 K.2024/1080

G. KARAR YAZIM TARİHİ : 16/10/2024

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş ve dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderilmiş olmakla 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirket ile davalı şirket arasında çerezlik ayçiçeği üretim ve satın alma sözleşmesi imzalandığını, sözleşmeye göre davalı şirketin çerezlik ayçiçeği üretip davacı şirkete satacağını, sözleşmeye istinaden davacı şirketin davalı şirkete 11.10.2021 tarihinde 1.000,00 TL ve 11.10.2021 tarihinde 499.000,00 TL olmak üzere toplam 500.000,00 TL avansı havale ettiğini, bunun karşılığında davalı şirketin sözleşme konusu çerezlik ayçiçeğini üretip davacı şirkete teslim etmediğini, bunun üzerine ödenen avans bedelinin tahsili için Konya....

İcra Müdürlüğü'nün ....... Esas sırasında başlatılan icra takibine davalının haksız olarak itiraz ettiğini, dava şartı olan arabuluculuğa başvurduklarını ancak 07.03.2022 tarihinde son tutanağın anlaşamama olarak düzenlendiği belirterek davalının Konya.... İcra Müdürlüğü'nün .......

Esas sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın iptali ile takibin devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren faiz işletilmesine ve alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı ile müvekkili davalı arasında dilekçesinde anlatıldığı üzere borç ya da sözleşmenin bulunmadığını, aralarında alışveriş yapılmadıağını, söz konusu sözleşmenin kendilerine tebliğ edilmediğini, içeriğini bilmedikleri sözleşme hakkında tebliğ edilip incelendikten sonra usule ve esasa ilişkin tüm hakları saklı kalmak kaydıyla ayrıca cevap verileceğini, müvekkili hakkında dava açılmasına neden olan davacının iddia ettiği sözleşmenin, belgenin bir suretinin bu aşamaya kadar halen müvekkiline tebliğ edilmemesi hem kanuna hem usule hem de hayatın olağan akışına aykırı olduğunu,

bu aşamada herhangi bir hak kaybı yaşanmaması için tarafımıza tebliğ edilmeyen görmediğimiz sözleşme ve fatura içeriğini açılan davayı kabul etmediklerini, davacı tarafın kötü niyetli olduğunu belirterek davanın reddine alacağın %20'si oranında kötü niyet tazminatının davacıdan tahsiline karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılan yargılama sonunda;"...Dava, itirazın iptali isteminden ibarettir.

Davaya konu Konya.... İcra Müdürlüğü'nün ....... E sayılı takibinin 500.000,00 TL asıl alacak ve 16.061,64 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 516.061,64 TL üzerinden başlatıldığı, takibi dayanağı olarak avans ödemesinin iadesi açıklamasının yapıldığı, itiraz üzerine takibin durdurulmasına karar verildiği ve itirazın hükümden düşürülmesi için de eldeki davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Davacının 11/10/2021 tarihinde müstahsil avansı açıklamasıyla davalının banka hesabına 1.000,00 TL para gönderdiği, yine aynı tarihte bu kez ....... kuruyemiş ile ekilen sözleşmeli ayçiçeğin avans bedelidir açıklamasıyla 499.000,00 TL para gönderdiği anlaşılmıştır.

Davacı, taraflar arasındaki sözleşmeye istinaden davalıya toplam 500.000,00 TL tutarında avans ödemesi yaptığını, ancak davalının mal teslimi yapmadığını, dolayısıyla avans olarak ödenen 500.000,00 TL'nin iade edilmesi gerektiğini iddia etmiş, davalı ise davacı tarafça ibraz edilen sözleşme ve belgelerdeki imzaların kendilerine ait olmadığını, ödeme dekontlarındaki açıklamaların kötüniyetli olduğunu savunmuştur.

Davacı tarafın şikayeti üzerine, davalı şirket ile davalı şirket temsilcisi hakkında dolandırıcılık suçundan başlatılan soruşturma neticesinde Konya Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 24/03/2022 gün, ....... S ....... K sayılı kararı ile takipsizlik kararı verilmiş ve takipsizlik kararı 10/05/2022 tarihinde kesinleşmiştir.

Davalı, davacı tarafça ibraz edilen sözleşme ve eklerinin sahtecilik suretiyle oluşturulduğu iddiasıyla davacı hakkında şikayetçi olmuş ve bu şikayet kapsamında Konya Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ....... S sayılı soruşturma dosyasının açıldığı anlaşılmıştır.

Davalı, 13/01/2023 tarihli dilekçesiyle ödeme dekontunda atıf yapılan sözleşmenin sahtecilik suretiyle oluşturulduğunu, soruşturma neticesinde sözleşme ve eklerinin sahte olarak oluşturulduğunun ortaya çıkacağını ve sözleşmenin sahte olduğunun sübuta ermesi halinde davanın reddine karar verileceğini, dolayısıyla soruşturma dosyasının bekletici mesele yapılması gerektiğini savunmuştur.

Anılan soruşturma dosyasının bekletici mesele yapılmasının gerekip gerekmediği konusunda yapılan değerlendirmede; soruşturma neticesinde sözleşme ve eklerinin sahte olarak düzenlendiği sübuta erse dahi davacı tarafça 500.000,00 TL tutarında ödeme yapıldığı hususunun bundan etkilenmeyeceği, davacı tarafça avans ödemesinin iadesinin talep edildiği, sözleşme ve ekleri sahte ise sebepsiz zenginleşme, sahte değil ise sözleşme ilişkisi kapsamında ödenen bedelinin iadesinin gerektiği dolayısıyla soruşturma dosyasının bekletici mesele yapılmasının usul ekonomisi ilkesi ile bağdaşmayacağı sonucuna varıldığından soruşturma dosyasının sonucunun beklenilmesine gerek görülmemiştir.

Davalı vekiline, taraflar arasında herhangi ticari ilişki bulunmadığının, sözleşmenin sahte olduğunun savunulmasına rağmen hangi gerekçelerle 500.000,00 TL'nin davacıya iade edilmemesi gerektiğini açıklaması için süre verilmiş, ancak davalı tarafça bu konuda yeterli bir açıklama yapılmamıştır.

Tarafların ticari defter ve belgeleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde tanzim edilen 14/11/2022 tarihli bilirkişi ek raporu ile; davacıya ait defterlerin usulüne uygun olarak tutulduğu, davalı defterlerinin ise kapanış tasdikinin olmaması nedeniyle usulüne uygun olmadığı, davaya ve takibe konu ödeme dekontlarının davacı defterlerinde kayıtlı olduğu ancak davalı defterlerinde kayıtlı olmadığı, 2021 yılı içerisinde davalı tarafça herhangi bir fatura tanzim edilmediği, takip tarihi itibariyle davacının 833.710,00 TL tutarında alacaklı olduğu tespit edilmiştir.

Davalı defterlerinin kapanış tasdikinin bulunmaması karşısında defter kayıtları ancak davalı aleyhine delil olarak değerlendirilebilir. Davacı defterleri ise usulüne uygun olarak tutulmuş olduğundan davacı defter kayıtlarının davacı lehine delil teşkil ettiğinin kabul edilmesi gerekir. Bu kapsamda ödeme dekontlarına konu ödemelerin avans niteliğinde olduğunu davacı defterleri de doğrulamaktadır.

Her ne kadar kural olarak ödemenin mevcut borcun tasfiyesi için yapıldığının kabul edilmesi gerekir ise de; ödeme dekontlarında avans açıklamasının yapılması, davacı defter kayıtlarında bu ödemeleri avans ödemesi olarak yer alması ve davalı tarafça taraflar arasında herhangi bir ticari ilişkinin bulunmadığının savunulması, davalı tarafın bu ödemelerin hangi gerekçelerle iade edilmemesi gerektiğine yönelik bir açıklama yapılmaması, defter kayıtlarına göre davalı tarafça herhangi bir hizmet ya da mal satışı yapılmaması karşısında ödemelerin avns niteliğinde olduğunun kabulü gerekir.

Bu aşamada ispat yükü davalı üzerinde olup, davalının 500.000,00 TL tutarında mal ya da hizmet satışı yaptığını, iade yükümlülüğünün bulunmadığını yazılı delillerle ispatlaması gerekir. Ancak davalı tarafça bu yönde yazılı bir delil ibraz edilmediği gibi taraflar arasında ticari ilişki bulunmadığının savunulması nedeniyle 500.000,00 TL'nin davacıya iadesi gerektiği sonucuna varıldığından davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Davalının takibe itirazının haksız olması ve alacağın likit kabul edilmesi nedeniyle davacı lehine tazminata hükmetmek gerekmiş, takibin haksız ve kötüniyetli olduğunun kabul edilmesinin ise mümkün olmadığı sonucuna varıldığından davalının tazminat isteminin reddine karar verilmiştir..." gerekçesiyle 1-Davanın kabulü ile, Konya.... İcra Müdürlüğü'nün ....... E sayılı takibinde davalı tarafından yapılan itirazın iptali ile takibin 500.000,00 TL asıl alacak üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine, 2-500.000,00 TL'nin % 20'si oranında hesaplanan 100.000,00 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 3-Davalının tazminat isteminin reddine, karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; mahkemenin hatalı karar verdiğini, havalenin ödeme aracı olduğunu, havale nedeniyle alacaklı olduğunu davacının ispat etmesi gerektiğini, mahkemenin tersi düşünce ile çek senet gibi borçlanma aracı olduğunu kabul etmesinin hatalı olduğunu, davacının sebepsiz zenginleşme davası açmış gibi değerlendirme yaptığını, takibe dayanak belgelerin sahte olduğu için suç duyurusunda bulunduklarını ancak sonuçlanmasının mahkemece beklenmediğini, belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dairemizce Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçesinde belirtilen hususlarla sınırlı olmak üzere ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde;

Dava; tarımsal üretim sözleşmesinden kaynaklı itirazın iptali ve inkar tazminatı istemine ilişkindir.

Dosya kapsamına, toplanan delillere ve özellikle havale makbuzlarında açıklama olarak sözleşmeli ayçiçeği ekim avansı olduğu açıklamasının bulunmasına, davacının ticari defterlerinde bu ödemelerin kayıtlı olmasına, davacı hakkında makbuzlarda sahtecilik yaptığına ilişkin şikayet sonucu Konya Cumhuriyet Savcılığının ....... soruşturma dosyasından verilen takipsizlik kararının kesinleşmesine göre, mevcut delillerin takdirinin ve yazılı gerekçeyle davanın kabulüne dair verilen İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmakla davalı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.