Konya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2024/1255 K.2024/1276

G. KARAR YAZIM TARİHİ : 04/11/2024

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen ara kararına yönelik davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş ve dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderilmiş olmakla 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP, DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili ihtiyati haciz talepli dava dilekçesinde özetle.

Mahkememizin dosyası kapsamında davalı tarafın kusurlu hareketleri nedeniyle müvekkilinin taraflar arasında imzalanan sözleşmeyi haklı nedenle feshinin tespiti ile alacak ve tazminat talepli davasının görüldüğünü, dava dilekçesi ekinde taraflar arasında imzalanan sözleşme, davalının yükümlülüklerini yerine getirmediğine ilişkin yapı denetim raporları, ayrıca yapının yarım bırakıldığı kendi ikrarları ile sabit olduğunu, dava dilekçesi ekinde sunulan evraklar, alacağın niteliği ve miktarı, davalı şirketin bu süreçte muvazaalı mal kaçırmaya yönelik çabalarının olacağı,

maddi kanıtların açık varlığı da dikkate alınarak ihtiyati haciz kararı verilmesini istediklerini, bundan ayrıca Yargıtay uygulamalarında da ihtiyati haczin verilmesi gerektiğinin açıkça belirtildiğini, müvekkilinin alacağını güvence altına almak için davalı adına kayıtlı menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmesini bu nedenlerle davalının taşınır ve taşınmaz mallarına ve üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarına borca yetecek tutarda haciz konulmasını, haklı davalarının kabulünü,

yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin 26/07/2024 tarihli ara kararında; "...(1)T.C. Konya Bölge Adliye Mahkemesi ..... Hukuk Dairesinin 12/10/2023 Tarih ve ....... Esas-....... Karar sayılı ilamında;

"Her ne kadar davacının alacaklı olup olmadığı ve davalının sorumluluğu yargılama sonucunda ortaya çıkacak ise de, davacının dosyaya sunmuş olduğu satış ilanı, satıştan bir ay sonra yapılan mahkeme tespiti sonucunda alınan bilirkişi raporu, davalının cevap dilekçesinde ki savunmaları ve bu aşamada sunduğu deliller dikkate alındığında onarım bedeli olan 59.833,17 TL ve onarım süresinde mahrum kalınan aracı kullanamamaktan kaynaklı 13.755,00 TL alacak yönünden yaklaşık ispatın sağlandığı ve İİK'nın 257/1. maddesinde düzenlenen ihtiyati haciz koşullarının oluştuğu anlaşılmakla davacının ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmesi gerekirken, davanın reddine karar verilmesi hatalıdır." denilmiştir.

(2)T.C. Konya Bölge Adliye Mahkemesi ..... Hukuk Dairesinin 16/02/2024 Tarih ve ....... Esas-....... Karar sayılı ilamında;

"Taraflar arasında yazılı olarak yapılmış ve uyuşmazlık konusu olmayan sözleşme hükümleri kapsamında davacının sözleşmeye konu işi (233,31 m2 Skylıght ışıklık ve 41,60 m2 Standart renk kompozit panel olmak üzere) yaptığının ve davalı tarafa teslim ettiğinin Beyşehir Sulh Hukuk Mahkemesinin .......

D.İş sayılı dosyasında yapılan keşifte tespit edildiği, yapılan işin sözleşmede kararlaştırılan birim fiyatları ve sözleşmenin 3. Maddesinde kararlaştırılan bedelin ödenme zamanları ve tespiti dosyasında alınan bilirkişi raporu dikkate alındığında bu aşamada bakiye alacağın varlığının yaklaşık olarak ispat edildiği, muaccel olduğu ve rehinle de temin edilmediği anlaşılmakla İcra İflas Kanunun 257/1.

Maddesi kapsamında ilk derece mahkemesince ihtiyati haciz kararı verilmesi usul yasaya uygundur. " denilmiştir.

Yukarıda yapılan açıklamalar, amir kanun hükümleri, Yüksek Mahkeme ilamı ve somut olayımız bir bütün olarak değerlendirildiğinde. Her ne kadar davacının alacaklı olup olmadığı ve davalının var ise sorumlu olduğu tutar muhakeme neticesinde tespit edilecek ise de dosya içerisinde yer alan ve davacı tarafından ibraz edilen T.C. Konya.... Sulh Hukuk Mahkemesinin .......

D.İş sayılı dosyasından aldırılan 05/05/2024 tarihli bilirkişi raporu, davacı vekilince dosyamıza sunulan 02/04/2024 tarihli rapor ve 27/05/2024 tarihli raporlar nazara alındığında, ihtiyati haciz için aranan "yaklaşık ispat" şartının gerçekleştiği anlaşılmakla talebinin kabulüne karar verilmiş, yaklaşık ispat kuralı gereğince iddianın doğruluğu ağırlıklı olarak kabul edilmekle birlikte,

aksinin mümkün olduğu ihtimali ile davanın kısmi alacak davası olarak açılması sebebiyle dava değerinde meydana gelebilecek değişiklik de göz önünde bulundurularak davacının talep edilen alacak miktarının %20'si oranında teminat yatırmasına karar verilerek Mahkememizde oluşan vicdani kanaatin tezahürü açısından aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir..." gerekçesiyle 1-Talebin Kabulü ile.

İİK nun 257 ve devamı maddeleri gereğince, alacaklının ileride ihtiyati hacizde haksız çıkması halinde karşı taraf (borçlu/borçlular) ile üçüncü kişilerin bu yüzden uğrayacakları bütün zararlardan sorumlu olması kaydıyla, davalının gerek elindeki gerekse üçüncü şahıslardaki taşınır ve taşınmaz malları ile hak ve alacaklarının, yukarıda miktarı yazılı alacağa yetecek kadar kısımlarının İHTİYATEN HACZİNE.

2-İİK 261.maddesi ve Hakimler ve Savcılar Kurulu'nun 07/07/2021 tarih ve 608 sayılı kararı gereğince ihtiyati haciz kararının verildiği tarihten itibaren on gün içerisinde Konya il mülki sınırları içerisindeki herhangi bir icra dairesinde infazına, şayet daha önce takip başlatılmış ise takibin başlatıldığı icra dairesinde infazına, iş bu ihtiyati haciz kararının verildiği tarihten itibaren on gün içerisinde alacaklı tarafından teminatı da yatırılmak suretiyle infazın talep edilmemesi halinde ihtiyati haciz kararının kendiliğinden kalkmış sayılmasına,

3-Alacaklının teminat olarak, talebe konu alacağın % 20'si (80.000,00TL) miktarındaki nakdi teminat tutarını mahkememiz veznesine yatırmasına veya muteber bir banka tarafından mahkememiz dosyası namına düzenlenmiş kesin ve süresiz nitelikteki teminat mektubunu (şayet alacaklı bir banka ise kendisi dışındaki başka bir bankaya ait teminat mektubunu) mahkememiz dosyasına sunmasına, karar verilmiştir.

Davalı vekili ihtiyati hacze itiraz dilekçesinde özetle. Müvekkili şirketin ticari faaliyetlerinin ve mali yapısının incelenmesi halinde ihtiyati haciz kararı verilmesini gerektirecek hiçbir sebep olmadığının anlaşılacağını, müvekkilinin alacaklılarından mal kaçırma ihtimalini gösterir tek bir emare yok iken, düşük bir teminat bedeli karşılığı verilen karar hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, Konya.... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin .......

D.İş sayılı dosyasından alınan bilirkişi raporunun da davacı tarafça alınan objektif kriterlerden uzak değerlendirmeler içeren 02.04.2024 ve 27.05.2024 tarihli raporlar dayanak gösterilerek ihtiyati haciz talebinin kabul edilmesi usul ve yasaya aykırılık teşkil ettiğini,. kaldı ki anılan delil tespit dosyasının bilirkişi raporunda davacının iddia olunana alacak talebine ilişkin rakamsal bir değerlendirme dahi yapılmadığını, bu nedenlerle itirazlarının kabulü ile ihtiyati haciz kararından dönülmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesinin 13/08/2024 tarihli ara kararında; "...(1)T.C. Konya Bölge Adliye Mahkemesi ..... Hukuk Dairesinin 12/10/2023 Tarih ve ....... Esas-....... Karar sayılı ilamında;

"Her ne kadar davacının alacaklı olup olmadığı ve davalının sorumluluğu yargılama sonucunda ortaya çıkacak ise de, davacının dosyaya sunmuş olduğu satış ilanı, satıştan bir ay sonra yapılan mahkeme tespiti sonucunda alınan bilirkişi raporu, davalının cevap dilekçesinde ki savunmaları ve bu aşamada sunduğu deliller dikkate alındığında onarım bedeli olan 59.833,17 TL ve onarım süresinde mahrum kalınan aracı kullanamamaktan kaynaklı 13.755,00 TL alacak yönünden yaklaşık ispatın sağlandığı ve İİK'nın 257/1. maddesinde düzenlenen ihtiyati haciz koşullarının oluştuğu anlaşılmakla davacının ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmesi gerekirken, davanın reddine karar verilmesi hatalıdır." denilmiştir.

(2)T.C. Konya Bölge Adliye Mahkemesi ..... Hukuk Dairesinin 16/02/2024 Tarih ve ....... Esas-....... Karar sayılı ilamında;

"Taraflar arasında yazılı olarak yapılmış ve uyuşmazlık konusu olmayan sözleşme hükümleri kapsamında davacının sözleşmeye konu işi (233,31 m2 Skylıght ışıklık ve 41,60 m2 Standart renk kompozit panel olmak üzere) yaptığının ve davalı tarafa teslim ettiğinin Beyşehir Sulh Hukuk Mahkemesinin .......

D.İş sayılı dosyasında yapılan keşifte tespit edildiği, yapılan işin sözleşmede kararlaştırılan birim fiyatları ve sözleşmenin 3. Maddesinde kararlaştırılan bedelin ödenme zamanları ve tespiti dosyasında alınan bilirkişi raporu dikkate alındığında bu aşamada bakiye alacağın varlığının yaklaşık olarak ispat edildiği, muaccel olduğu ve rehinle de temin edilmediği anlaşılmakla İcra İflas Kanunun 257/1.

Maddesi kapsamında ilk derece mahkemesince ihtiyati haciz kararı verilmesi usul yasaya uygundur. " denilmiştir.

Yukarıda yapılan açıklamalar, amir kanun hükümleri, Yüksek Mahkeme ilamı ve somut olayımız bir bütün olarak değerlendirildiğinde. Her ne kadar davacının alacaklı olup olmadığı ve davalının var ise sorumlu olduğu tutar muhakeme neticesinde tespit edilecek ise de dosya içerisinde yer alan ve davacı tarafından ibraz edilen T.C. Konya.... Sulh Hukuk Mahkemesinin .......

D.İş sayılı dosyasından aldırılan 05/05/2024 tarihli bilirkişi raporu, davacı vekilince dosyamıza sunulan 02/04/2024 tarihli rapor ve 27/05/2024 tarihli raporlar nazara alındığında, ihtiyati haciz için aranan "yaklaşık ispat" şartının gerçekleştiği anlaşılmakla talebinin kabulüne karar verilmiş, yaklaşık ispat kuralı gereğince iddianın doğruluğu ağırlıklı olarak kabul edilmekle birlikte, aksinin mümkün olduğu ihtimali ile davanın kısmi alacak davası olarak açılması sebebiyle dava değerinde meydana gelebilecek değişiklik de göz önünde bulundurularak davacının talep edilen alacak miktarının %20'si oranında teminat yatırmasına karar verilmiştir.

Açıklanan gerekçelerle Mahkememizce verilen ihtiyati haciz kararının ve takdir edilen teminatın yerinde olduğuna kanaat edilmekle karar yönelik itirazın reddine karar verilerek Mahkememizde oluşan vicdani kanaatin tezahürü açısından aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir..." gerekçesiyle ihtiyati haciz kararına yapılan itirazın reddine, karar verilmiştir.

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle. Müvekkili şirketin ticari faaliyetlerinin ve mali yapısının incelenmesi halinde ihtiyati haciz kararı verilmesini gerektirecek hiçbir sebep olmadığının anlaşılacağını, müvekkilinin alacaklılarından mal kaçırma ihtimalini gösterir tek bir emare yok iken, düşük bir teminat bedeli karşılığı verilen karar hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, Konya.... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin .......

D.İş sayılı dosyasından alınan bilirkişi raporunun da davacı tarafça alınan objektif kriterlerden uzak değerlendirmeler içeren 02.04.2024 ve 27.05.2024 tarihli raporlar dayanak gösterilerek ihtiyati haciz talebinin kabul edilmesi usul ve yasaya aykırılık teşkil ettiğini,. kaldı ki anılan delil tespit dosyasının bilirkişi raporunda davacının iddia olunana alacak talebine ilişkin rakamsal bir değerlendirme dahi yapılmadığını, ihtiyati haczin şartlarının oluşmadığını belirterek istinaf başvurularının kabulü ile ilk derece mahkemesince verilen 13/08/2024 tarihli ara kararın kaldırılarak davacı vekilinin ihtiyati haciz talebinin reddine,

karar verilmiştir.

Dairemizce yapılan inceleme sonucunda:

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçesinde belirtilen hususlarla sınırlı olmak üzere ve kamu düzenine ilişkin hususlar re'sen dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde;

Dava; ser sözleşmesinden haklı nedenle dönme nedeniyle kâr kaybına yönelik tazminatın tahsili; talep ise ihtiyati haczin kaldırılması istemine ilişkindir.

İhtiyati haciz 6100 sayılı HMK'nın 406/2 maddesinde geçici hukuki koruma olarak kabul edilmiş, ihtiyati haciz şartları ve etkileri ise 2004 sayılı İİK'nın 257. maddesinde düzenlenmiştir.

İİK'nın 257. maddesi "rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyati haciz ettirebilir.

Vadesi gelmemiş borçtan dolayı yalnız aşağıdaki hallerde ihtiyati haciz istenebilir:

1-Borçlunun muayen yerleşim yeri yoksa;

2-Borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadı ile mallarını gizlemeğe, kaçırmağa veya kendisi kaçmağa hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlâl eden hileli işlemlerde bulunursa ;

Bu suretle ihtiyati haciz konulursa borç yalnız borçlu hakkında muacceliyet kesbeder." şeklindedir.

Gerek birinci, gerek ikinci fıkra hükümleri dikkate alındığında, ihtiyati haciz talep edebilmek için, öncelikle ortada bir para borcunun bulunması, bir diğer deyişle ihtiyati haciz talep eden kişinin talep konusu borcun alacaklısı sıfatına sahip olması gerekir.

Maddenin birinci fıkrasına göre, ihtiyati haciz isteyebilmek için, alacağın kural olarak vadesinin gelmiş olması gerekir. Vadesi gelmiş borçlar için ihtiyati haciz istenebilmesinin diğer bir şartı ise alacak rehin ile temin edilmemiş olmalıdır. Rehinle temin edilmiş olan bir alacak teminata haiz olduğu için ihtiyati hacize gerek yoktur.

Yukarıda belirtilen şartların bulunması halinde, vadesi gelmiş bir borcun alacaklısı başka bir şart aranmaksızın ihtiyati haciz isteme hakkına sahiptir.

Somut olayda; davacı iş sahibi, davalı ise yüklenicidir. Taraflar arasındaki eser sözleşmesinden davacı iş sahibi tarafından dönülmüş olup dönmenin haklı olup olmadığı, dönme nedeniyle davacının talep konusu kâr kaybının oluşup oluşmadığı ve miktarı yargılamayı gerektirmesi hususları nazara alındığında yaklaşık ispat şartının sağlanamadığı, ayrıca davanın belirsiz alacak istemine ilişkin olup alacak belirlendikten sonra ihtiyati haciz şartlarının değerlendirilebileceği bu haliyle ihtiyati haciz şartlarının oluşmadığı anlaşılmakla mahkemece ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olmuştur.