Konya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2024/1315 K.2025/1700

G. KARAR YAZIM TARİHİ : 18/11/2025

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş ve dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere Dairemize gönderilmiş olmakla 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı şirketin 25/12/2022 tarihinde Konya ili, Karapınar ilçesi, .... Mahallesi ...

Parsel sayılı taşınmaz üzerine tesis yapımı işi konusunda anlaştıklarını, işin teslim tarihinin 30/06/2023 olarak belirlendiğin ve iş bedeli olarak davalı şirkete toplam 1.200.000,00 TL tutarında senetlerin teslim edildiğini, ancak işin teslim süresinin gelmiş olmasına rağmen henüz işe başlanmadığını, müvekkili şirketin davalı şirket yetkilileri ile irtibat kurmaya çalışmalarına rağmen irtibat kuramadıklarını, işin tamamlanma ihtimalinin bulunmadığını,

müvekkilinin Karapınar Noterliğinin 28/04/2023 tarih ... yevmiye nolu ihtarnamesiyle davalı şirketin taahhüt ettiği işi şartname ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirilmemesi sebebiyle sözleşmeden zarar ve tazminat haklarını saklı tutarak döndüğünü bildirdiğini, işe başlanmamış olduğunun tespiti için Karapınar Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D.

İş sayılı dosyasında delil tespiti yapıldığını, davalı şirkete verilen senetlerden birinin icraya konulması ve diğer senetlerin de vade tarihinin yakın olması nedeniyle işbu davanın açıldığını, davalı şirketin müvekkilini aylarca oyalayıp karşılıksız olarak borç altında bıraktığını, senetlerin kötüniyetli olarak önce danışıklı olarak davalı şirketin diğer bir iş ortağı olan ....'na sonrasında da kısıtlı olan davalı ...'e verildiğini, davalı ...'in Eskişehir...Sulh Hukuk Mahkemesinin ...

Esas sayılı dosyası ile kısıtlandığını, davalı ...'in ciro etme ve tahsilat yapmaya ilişkin hukuki ehliyetinin bulunmadığını, buna rağmen davalı ... tarafından 30/06/2023 tarihli 500.000,00 TL bedelli senetle birlikte Konya .... İcra Dairesinin ...

Esas sayılı dosyasıyla müvekkili şirket aleyhine icra takibine geçildiğini, kısıtlının tek başına dava açma ve hukuki işlemlerini gerçekleştirmek için ehliyetinin bulunmadığını, davalı şirket yetkilisinin diğer davalı ... ile birlikte hareket ettiğini, taraflar arasında imzalanan sözleşme gereğince aylık 30.000,00 TL gecikme tazminatının davalı şirket tarafından karşılanacağının hüküm altında alındığını, karşı tarafın müvekkiline karşı olan edimlerini yerine getirmediği için müvekkilinin dava konusu senetlerden dolayı borçlu olmadığını, davalının 3. Kişilerle işbirliği içerisinde olduğunu,

bu nedenle 3. Kişilerin kötü niyetli olarak kabul edilmesi gerektiğini belirterek senetlerin bedelsizliğinin tespitine, sözleşmede belirtilen gecikme zararlarının tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar, davaya cevap vermemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılan yargılama sonunda; "...Tüm dosya kapsamı, toplanan delillere göre davaya konu eser sözleşmesi gereğince yüklenici davalı şirket tarafından edimlerin hiç yerine getirilmediği ve bu sözleşme kapsamında davaya konu edilen toplam bedeli 1.200.000,00 TL olan avans senetlerinin bedelsiz kaldığı ve davacının bu senetlerden dolayı davalı şirkete borçlu olmadığı anlaşılmıştır.

Davacı vekilince senet cirantası ve takip alacaklısı ...'in takip tarihi itibarıyla kısıtlılık nedeniyle ehliyetsiz olduğu ileri sürülmüş ise de; celp edilip incelenen Eskişehir... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... Esas, ... Karar sayılı ilamı ile kısıtlılığının sonlandırılmasına karar verildiği, davaya konu senetlerde ciro tarihinin olmaması nedeniyle davalı ... tarafından ilgili senetlerdeki ciranta imzasının kısıtlı olduğu dönemde atılıp atılmadığının tespitinin mümkün olamayacağı, davacı tarafça ciranta ve son hamil olan davalı ...'in senetleri kötü niyetli olarak iktisap ettiği hususunun ispatlanamadığı anlaşıldığından davacının bu davalı yönünden açtığı davasının reddine karar vermek gerekmiştir.

Davacı vekilince davalı şirketten sözleşmeden kaynaklı olarak gecikme tazminatı da talep edilmiş ise de; mahkememizce incelenen yapım sözleşmesindeki teslim tarihi gelmeden davacı tarafça sözleşmesinin noterden gönderilen ihtarname ile feshedildiği, sözleşmede öngörülen gecikme tazminatının ifaya ekli tazminat olduğu da nazara alındığında, sözleşmedeki tazminat şartlarının oluşmadığı kanaatine varıldığından davacının davasının davalı şirket yönünden kısmen kabulüne, davalı ... yönünden ise reddine dair aşağıdaki hükmün kurulmasına karar vermek gerekmiştir..." gerekçesiyle DAVACININ DAVASININ KISMEN KABULÜ İLE;

A)1-Davacının menfi tespit davasının davalı ...... Yönünden kabulü ile; Konya .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında takibe konu 25.12.2022 keşide tarihli 30.06.2023 vade tarihli 500.000,00 TL bedelli bono ile Konya .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasında takibe konu 25.12.2022 keşide tarihli, 30.04.2023 vade tarihli 200.000,00 TL bedelli ve 25.12.2022 keşide tarihli 30.08.2023 vade tarihli 500.000,00 TL bedelli bonolardan dolayı davalı şirkete borçlu olmadığının TESPİTİNE.

2-Davacının davasının davalı ... yönünden açtığı menfi tespit davasının REDDİNE.

3-Konya 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D.İş dosyasında verilen ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına, duruşma tutanağı eklenerek bu hususta ilgili Konya .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına müzekkere yazılmasına.

B)Davacının ...... Yönünden açmış olduğu tazminat davasının REDDİNE, karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; dava dilekçesindeki hususlar tekrarlanarak; *Davalı ...'in Eskişehir...Sulh Hukuk Mahkemesi ... E. sayılı dosyası ... K. sayılı ilamıyla TMK 407. maddesi gereğince kısıtlandığını ve oğlu ...... vasi olarak atandığını, ...'in kısıtlı olmasına rağmen bahse konu icra dosyasında yer alan takip talebi ve ödeme emrinde ... tek başına alacaklı sıfatıyla yer aldığını, ancak kısıtlının tek başına dava açma ve hukuki işlemlerini gerçekleştirmek için ehliyetinin bulunmadığını, takibin iptali için Konya...İcra Hukuk Mahkemesi ... E ve ... K. Sayılı davada takibin iptaline karar verildiğini,

*Ayrıca ....

Şti. yetkilisi ....'ın dava konusu inşaatların yapılacağı yere karşı taraf ...'i getirerek çevredeki kişilerle de tanıştırdığını, ....'ın çevredekilere ... ile aralarının çok iyi olduğunu ve iş anlamında da birlikte ortak çalışmalar yaptıklarını söylediğini, ....'ın ... ve .... halen birlikte hareket etmekte olup ciro silsilesini uzatmak ve haksız menfaat elde etmek için işbirliği yaptığını, bu üçlü arasındaki hesap hareketlerinin ve hts kayıtlarının incelenmesi neticesinde tarafların birlikte hareket ettikleri anlaşılacağını,

davalı ... ve davalı .... arasında karşılıklı ve sürekli bir anlaşma ve işbirliği içinde olup bütün senetlerin aynı kişiye devredilmiş olması da bunu gösterdiğini, Konya...Tüketici Mahkemesi ... Esas sayılı dosyasında müvekkili .... ve davalı yine aynı şekilde ... olduğunu, bu dosyadan kısaca bahsetmek gerekirse; ... Çeki Banka Şubesinden Almıştır. Ciroyu Banka Şubesinde yaptığını, müvekkilinin aldığı duyumlara göre ...... İle ...

Arasında Bankaya da yazılacak müzekkere ile ortaya çıkacağı üzere sürekli bu tür çeklere karşı ileri sürülecek defileri engellemek için kötüniyetli ciro zinciri kurulduğu, para alışverişi yapıldığını da bizzat duymuş olup bankaya yazılacak müzekkere ile de istenecek hesap hareketleri ve kamera kayıtlarıyla bu durum açıklığa kavuşacağını, tamamen davalılar tarafından ciro silsilesini uzatmak maksadıyla danışıklı olarak el değiştirdiğini, dava konusu çekin, sonrasında yine kötüniyetli olarak ...'e ciro edildiğini, çekin,

tamamen davalılar tarafından ciro silsilesini uzatmak temel ilişkiye dayanılmasını engellemek maksadıyla danışıklı olarak el değiştirdiğini, Konya... Tüketici Mahkemesi ... Esas sayılı dosyasında müvekkili ...., .... olup ve davalı yine ... ve .... olduğunu, bu dosyanın içeriği incelendiğinde de görüleceği üzere dosyanın içindeki Konya .... İcra Hukuk Mahkemesi ...

E. Sayılı dosyasında 19.02.2024 tarihli Adli Tıp Raporunda senette tahrifat yapıldığının belirlendiğini, davalılar ile müvekkilleri arasında hatta başka kişiler arasında bedelsiz ve gerçek olmayan senetlerin işleme konulduğu noktasında fazlaca dava açıldığını, davalıların iş bu durumu meslek haline getirdiklerini, davalıların herkese karşı aynı mağduriyeti yaşattıklarını,

*.... Şti. yönünden açmış olduğu tazminat davası yönünden ise müvekkili şirket ile karşı taraf ....

Şti. arasında yapılan 25/12/2022 tarihli proje formu ve sözleşmesine göre proje formunda yazılı ürün ve hizmetlerin teslim tarihi 30/06/2023 olarak kararlaştırıldığını, ancak teslim süresi gelmiş olmasına rağmen karşı taraf hiçbir şekilde yapım işlemine başlamamış olup müvekkiline herhangi bir teslimat yapılmadığını, müvekkili şirket yetkililerinin karşı tarafla bütün iletişime geçme çabalarına rağmen karşı tarafça cevap verilmediğini ve dönüş yapılmadığını, ilave ya da ek süre verilecek olsa bile yapım işlemine başlanılmamış olması sebebiyle tamamlanma ihtimalinin de bulunmadığını,

bu sebeple davalı şirket tarafından herhangi bir yapım işlemine başlanılmaması sebebiyle, Karapınar Noterliği'nin 28/04/2023 Tarihli ...

Yevmiye Numaralı İhtarnamesiyle davalının, taahhüt ettiği işi şartname ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesi sebebiyle, sözleşmeden zarar ve tazminat haklarını saklı tutarak döndüğünün bildirildiğini, bu sebeple koşul gerçekleşmiş olup mahkemece tazminat talebimizin reddine karar verilmesi hatalı olduğunu belirterek istinaf taleplerinin kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davalarının tümden kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dava eser sözleşmesinden kaynaklanan menfi tespit ve ifaya ekli cezanın tahsili talebine ilişkindir. Davalı ... yönünden yapılan incelemede; 6102 Sayılı TTK'nın 825. maddesinde; “Borçlu, emre yazılı bir senetten doğan alacağa karşı ancak senedin geçersizliğine ilişkin veya senet metninden anlaşılan def'ilerle alacaklı kim ise ona karşı, şahsen haiz bulunduğu def'ileri ileri sürebilir. Borçlu ile önceki hamillerden biri veya senedi düzenleyen kişi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan def'ilerin ileri sürülmesi, ancak senedi iktisap ederken hamilin bilerek borçlunun zararına hareket etmiş olması hâlinde caizdir” hükmü yer almaktadır.

Dosya kapsamından, davalı ...'nın (hamilin), davacının (borçlunun / keşidecinin) zararına bilerek hareket ettiğinin sabit olmadığı, davacı tanıklarında da buna yönelik beyanlarda bulunmadığı anlaşıldığından, davacı temel ilişkideki defileri davalı / hamile TTK 825.maddesi uyarınca ileri süremeyecektir. Bu nedenle davacı tarafın buna yönelik istinaf talebi de yerinde değildir.

Davalı her ne kadar istinaf dilekçesinde banka kayıtları ile HTS kayıtlarının incelenmesinde davalıların birlikte hareket ettiklerinin anlaşılacağını beyan etmiş ise de, bu delilleri somutlaştırmadığı, diğer bir değiş ile kayıtların hangi bankalarda olduğunu belirtmediği gibi, HTS kayıtlarının da tek başına dava konusu iddianın ispatı için yeterli olmayacağı,

yine istinaf dilekçesinde bir takım Tüketici Mahkemeleri dosyasını delil olarak göstermiş ise de anılan mahkeme dosyalarına dilekçeler aşamasında dayanmadığı ve gelinen aşama itibariyle bu dosyaların istinaf konusu edilemeyeceği anlaşıldığından istinaf talebi yerinde olmadığı kabul edilmiştir.

Davacı taraf, dava dilekçesinde, ayrıca davalı ... yönünden dava konusu bonoların bedelsizliğinin tespiti ile iptalini talep etmiştir. Bonoların konulduğu takibe ilişkin bir talep yoktur. Bonoların davalı ...'nın vesayet altında olduğu dönemde ciro yolu ile alındığının, diğer bir değiş ile de bonoların davalı ... tarafından ciro yolu ile teslim alındığı tarihin, davalı ...'nın vesayet altında olduğu dönemde yapıldığının davacı tarafından ispat edilemediği anlaşıldığından davalı ...'nın vesayet nedeni ile ciro etmeye yönelik hukuki işlem ehliyetine yönelik istinaf yerinde değildir.

Davalı şirket yönünden yapılan incelemede;

Davacı taraf davalı yüklenici ile aralarındaki sözleşmeyi 28/04/2023 tarihli ihtarname ile feshettiğini bildirmiştir. Davacının bu ihtar ile sözleşmeden döndüğü anlaşılmıştır. Davacı ile davalı arasındaki imzalanan "proje teklif formu" başlıklı belgede kararlaştırılan tazminatın gecikme tazminatı olduğu, sözleşmeden dönüldüğünden gecikme tazminatının istenemeyeceği de anlaşıldığından mahkemece bu alacak kalemine yönelik talebin reddi yerindedir. Bu nedenle davacı tarafın buna yönelik istinaf talebinin reddi gerekmektedir. (Emsal Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 16/09/2024 tarih, 2023/690 Esas ve 2024/2702 Karar sayılı ilamı)

Açıklanan nedenler davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.