Konya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2024/154 K.2024/217

2- VEKİLİ : Av.

DAVALILAR : 1-

2-.... - VEKİLİ : Av.

DAVANIN KONUSU

Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ : 07/03/2024

G. KARAR YAZIM TARİHİ : 07/03/2024

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik davalılar vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş ve dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderilmiş olmakla 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

Davacılar vekili ihtiyati tedbir talepli dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı şirket ile Mut İlçesi, ...Mah. ... Sok.

No:.. adresinde anahtar teslimi GES tesisi kurma yönünde 10.04.2023 tarihli sözleşme ile anlaşmaya vardıklarını, sözleşmeye göre bu işin 1.400.000,00 TL karşılığında anahtar teslimi olarak yapılacağının kararlaştırıldığını, müvekkillerinin bu bedelin 400.000,00 TL'sini elden ödediklerini, geriye kalan miktarı için de davalılara 4 adet çek verdiğini, yüklenicinin teslimi taahhüt ettiği 20.04.2023 tarihini 2 ay geçmesine rağmen işi tamamlamadığını, bunun üzerine Mut ..

Asliye Hukuk Mahkemesinin ... D.

İş dosyası ile tespit yaptırdıklarını, yapılan tespite göre %13,47=188.580,00 TL'lik iş yapıldığını, yüklenicinin 1.211.420,00 TL'yi haksız olarak uhdesinde bulundurduğunu, davalı yüklenici firmanın yükümlülüklerini yerine getirmediği için müvekkilin davalı firmaya verdiği çekin de bedelsiz kaldığını, sözleşmeye göre gecikme halinde her ay sözleşme bedeli üzerinden işverene %5 yüklenicinin cezai şart ödeyeceğini ileri sürerek fazlaya ilişkin dava ve talep haklarını saklı tutarak,

davaya konu çeklerin bedelsiz kalması nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiş ve İİK 72/2 ve ilgili mevzuat gereğince davaya konu 4 adet

çeke ilişkin tedbiren teminatsız, olmadığında uygun bir teminat karşılığı ödeme yasağı konulmasını istemiştir.

İlk derece mahkemesinin 07/07/2023 tarihli ara kararında;" İİK.'nın 72/2. maddesi gereğince, "İcra takibinden önce açılan menfi tesbit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir.

"6100 s. HMK.nın 390/3. Maddesine göre ise; "Tedbir talep eden taraf, dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır"

Somut olayda; mevcut delil durumu gözönünde bulundurularak, ileride telafisi güç zararların doğmasının önlenmesi için ve teminat karşılığında davacıların tedbir talebinin kabulüne karar vermek gerekmiştir." gerekçesiyle 6100 s. HMK'nın 393/1. maddesi gereğince ihtiyati tedbire ilişkin bu ara kararın tebliğinden itibaren 1 haftalık kesin süre içerisinde; dava değerinin % 20'si oranında nakdi teminatın veya kesin ve süresiz banka teminat mektubunun Mahkememize ibrazı halinde ihtiyati tedbir talebininin kabulü ile; a)Denizbank Mut Şubesine ait, Keşidecisi ...

Limited Şirketi olan, keşide tarihi 31/07/2023, Bedeli 300.000,00 TL, Seri no: .... keşide tarihi: 31/08/2023, Bedeli: 300.000,00 TL, Seri No:...., keşide tarihi: 29/09/2023, Bedeli: 200.000,00 TL, Seri No:...., keşide tarihi: 03/10/2023, Bedeli: 200.000,00 TL, Seri No:.... nolu dava konusu çeklerin davalılar .... ve ...

Ticaret Limited Şirketi tarafından (3. kişiler hariç) bankaya ibrazları halinde çeklerin ödenmesinin tedbiren önlenmesine, teminatın süresinde yatırılması halinde bu hususta gereği için muhatap banka şubesine müzekkere yazılmasına, b)dava tarihinden sonra davalı .... ve/veya ....Ticaret Limited Şirketi tarafından, Denizbank Mut Şubesine ait, Keşidecisi ....

Ticaret Limited Şirketi olan, keşide tarihi 31/07/2023, Bedeli 300.000,00 TL, Seri no: ..., keşide tarihi: 31/08/2023, Bedeli: 300.000,00 TL, Seri No:..., keşide tarihi: 29/09/2023, Bedeli: 200.000,00 TL, Seri No:..., keşide tarihi: 03/10/2023, Bedeli: 200.000,00 TL, Seri No:.... nolu dava konusu çeklere dayalı olarak icra takibi başlatılması halinde, İİK.'nun 72/2. maddesi gereğince takibin sadece davacılar yönünden tedbiren durdurulmasına,

söz konusu çekler yönüyle icra takibi başlatıldığının davacılar tarafından bildirilmesi ve teminatın yatırılmış olması halinde tedbir kararının uygulanması için ilgili icra müdürlüğüne müzekkere yazılmasına," karar verilmiştir.

Davalılar vekili cevap ve ihtiyati tedbir kararına itiraz dilekçesinde özetle.

Davacı tarafın sözleşmeden doğan yükümlülüklerini yerine getirmediğinden müvekkili tarafından işin tamamlanamadığını, taraflarca karşılıklı olarak imza altına alınan sözleşmede iş sahibinin yaptığı ve yapacağı ödemenin taşıması gereken şartların düzenlendiğini, davacının bahse konu çekleri vermiş olmasının tek başına yeterli olmadığını, tahsil kabiliyeti olmayan bir çek ile yapılan ödemenin kabul edilmesinin mümkün olmadığını,

davacı tarafından müvekkiline verilen çeklerin üzerinde bulunan karekod ile findeks sorgusu yapıldığını ve yapılan sorgu neticesinde davacının findeks raporunun olumsuz olması sebebiyle müvekkilinin çeki piyasaya süremediğini ve malzeme alımı yapamadığı için ticaretini devam ettiremediğini, bahse konu çeklerin sözleşmede belirtilen şartları taşımadığını, davacı taraf ile haricen yapılan görüşmelerde yeni çek ibraz edilmesi ya da başka bir teminat gösterilmesi halinde işin tamamlanacağı belirtilmişse de davacının sözleşmedeki belirtilen şartları taşıyan bir ödeme yapmadığını, teminat da göstermediğini,

sözleşme imzalandığında proje bedelinin %50'sinin ödenmesi gerektiğinin imza altına alındığını, davacının yapması gereken ödemeyi sözleşmeye uygun bir şekilde ifa etmediğini, işin tamamlanmamasının davacının yükümlülüklerini yerine getirmemesi sebebine dayanmakta olduğunu, taraflar arasındaki sözleşmenin davacının edimlerini yerine getirmemesi sebebiyle feshedildiğini savunarak davanın reddini ve çekler hakkında 07.07.2023 tarihli ara karar ile konulan ihtiyati tedbir şerhinin kaldırılmasını istemiştir.

İlk derece mahkemesinin 02/11/2023 tarihli ara kararında; "...Somut olayda: dava konusu çeklerin tedbiren ödenmemesine ve icra takibine konu edilir ise takibin durdurulmasına ilişkin tedbir kararının mevcut delil durumu itibarıyla telafisi güç zararların doğmasının önlenmesi amacıyla ve teminat karşılığında verildiği, davalılar vekilinin itirazlarının yerinde olmadığı, Mahkememizin ihtiyati tedbire hükmettiği ara kararlardan sonra dosya kapsamında tedbir hususunda değişiklik yapılmasını gerektirir bir durum ve/veya delilin söz konusu olmadığı anlaşıldığından..." gerekçesiyle davalılar vekilinin Mahkemenin 07/07/2023 tarihli ihtiyati tedbir ara kararına yönelik itirazının reddine, karar verilmiştir.

Davalılar vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; sözleşmeyi davacı tarafın ödemelerin yapılması hususunda ihlal ettiğini, davacı tarafın sözleşmede ödemenin ne şekilde yapılacağı belirtilmiş olmasına rağmen sözleşmeye uygun olarak ödeme yapmadığını, ödeme için sadece çeklerin ibrazı yeterli olmayıp bu çeklerin karşılıksız olmamasının da gerektiğini, ödeme için müvekkiline verilen çeklerin findeks sorgusu sonucu olumsuz olduğundan müvekkili tarafından çekler tahsil kabiliyeti olan bir ödeme aracı olarak görülmediğini,

çekler ile ilgili durum davacıya bildirildiği ve davacı tarafından yeni çek ibraz edilmesi ya da başka bir teminat gösterilmesi talep edildiğini ancak taleplerin davacı tarafından yerine getirilmediğini, sözleşme imzalandığında proje bedelinin %50'sinin ödenmesi gerektiğinin imza altına alındığını, davacının yapması gereken ödemeyi sözleşmeye uygun bir şekilde ifa etmediğini, işin tamamlanmamasının davacının yükümlülüklerini yerine getirmemesi sebebine dayanmakta olduğunu, HMK madde 389/1'e göre hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağı ya da tamamen imkansız hale gelebileceği bir durumun mevcut olmadığını,

müvekkilinin mal kaçırma kastı bulunmadığını ve müvekkilinin iyi niyetli olduğunu, çekler üzerine ihtiyati tedbir şerhi işlenmesini gerektirecek hiçbir somut olgu veya delil bulunmadığını belirterek, ilk derece mahkemesinin ara kararının ve çekler üzerindeki ihtiyati tedbirin kaldırılmasını istemiştir.

Dairemizce yapılan inceleme sonucunda:

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçesinde belirtilen hususlarla sınırlı olmak üzere ve kamu düzenine ilişkin hususlar re'sen dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde;

Talep, eser sözleşmesinden kaynaklı çek ile yapılan iş bedeli ödemesinde işin tamamlanmaması nedeniyle yükleniciye verilen çeklerden kaynaklı borçlu olunmadığının tespiti davasında dava konusu çekler üzerine ihtiyati tedbir kapsamında ödeme yasağı konulmasını istemine ilişkindir.

İİK.'nın 72/2. maddesi; "İcra takibinden önce açılan menfi tesbit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir" hükmü uyarınca mahkemece teminat karşılığında çekler üzerine ihtiyati tedbir olarak ödeme yasağı kararı verilmiş olup, ilk derece mahkemesinin 07/07/2023 tarihli ara kararının ve 02/11/2023 tarihli ara kararının karar ve gerekçesi usul ve yasaya uygun olduğundan davalılar vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-1. maddesi uyarınca reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.