Konya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2024/392 K.2024/1124

G. KARAR YAZIM TARİHİ : 11/10/2024

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş ve dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderilmiş olmakla 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında akdedilen eser sözleşmelerinde hakkı olmadığı halde davalı Medaş tarafından haksız şekilde kesilen teminatlar, yapılan eksik ödemeler ve teminat mektubunun paraya çevrilmesi sonucunda davacı şirketin zarara uğradığını belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile kesinti tarihinden itibaren faizi ile birlikte şimdilik 9.000,00 TL'nin davalıdan tahsiline;

yapılan eksik ödemeler ve haksız ve sözleşmelere aykırı olarak teminat mektuplarının paraya çevrilmesi sonucunda davacı şirketin uğradığı zararlar (teminat mektubunun bulunduğu bankanın müvekkil hakkında icra işlemleri yaparak taşınır ve taşınmazlarının satılması sonucunda uğranılan zararlar, taşınır ve taşınmazların işbu başvuru tarihindeki değeri ile gerekmediği halde satılmalarına sebebiyet verilmesinden dolayı taşınır ve taşınmazların kullanılmayışından kaynaklı zararlar,

hakedişlerin zamanında ödenmemesi ve üstelik gereksiz teminatların kesilmesi sebebi ile borçlarını özellikle işçilik ödemelerinde acze düşen müvekkil şirketin bu sebeple ödemek zorunda kaldığı, icra ve yargılama giderleri, icra ve yargılama vekalet ücretleri, harçlar, faiz vs ödemeler, şirketin borç ödemekte acziyete düşürülmesi sebebi ile itibar, kar vs kaybı,

bu nedene bağlı tüm müspet ve menfi zararların) nedeniyle yapılan kesintilerin kesinti tarihinden ve doğduğu tarihten itibaren başlamak üzere avans faizi ile birlikte fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak üzere şimdilik kaydı ile 1.000 TL'sine hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; Davacı ile davalı arasında akdedilen sözleşmelerin çok eski tarihli olduğunu, bu sözleşmelerden kaynaklı davacının hiçbir alacak hakkının bulunmadığını, davacı ile müvekkil şirket arasındaki yüklenici sözleşmesi, sözleşmenin eki olan şartnameler, kesin hakedişler ve yapılan kesin hesaplar incelendiğinde müvekkilin davacı ile arasındaki sözleşmelerden dolayı davacıya herhangi bir borcunun olmadığı hatta sözleşmelerden kaynaklı alacağının bulunduğu, bu alacaklara istinaden kesinti yapıldığı ve yapılan bu işlemlerde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığını beyan ederek, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılan yargılama sonunda; "...Mahkememizin 18/07/2023 tarihli duruşmasında davacı vekiline HMK'nun 119/1.e, f, ğ kapsamında zararının kalem kalem açıklanması ile hangi haksız fiilden hangi zararın doğduğu, zararın ne kadar olduğu, zararın doğuşuna neden olan hukuk dışı eylemin ve delilinin ne olduğu, icra dosyası ve teminat mektubu var ise somut olarak bunların ne olduğu hangi vakıanın hangi delille ispatlanacağı hususunda beyanda bulunması için 1 hafta kesin süre verildiği ve kesin süreye rağmen davacı tarafın beyanda bunululmadığı anlaşıldı.

Somut olayda. HMK'nun 119. Maddesi uyarınca davacı tarafa verilen kesin süreye rağmen süresinde beyanda bulunmadığı anlaşılmakla. HMK.'nun 119/2. Maddesi uyarınca davanın açılmamış sayılmasına karar vermek gerekmiş..." gerekçesiyle; davacının davasının HMK'nun 119/2. maddesi uyarınca açılmamış sayılmasına

karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle.

Yerel mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, dava dilekçesinde davayı, nedenlerini, delillerini, delillerinin nereden getirtileceğinin açıkça belirtilerek davanın ikame edildiğini, davada açıklanması gereken bir hususun bulunmadığını, her ne kadar verilen kesin süre içerisinde bildirilmese de mahkemece istenen hususların bir sonraki duruşma öncesinde mahkemeye bildirildiğini, dolayısıyla ara kararın yerine getirildiğini, Mahkemenin bildirmesini istediği bilgilerin kamuda olan bilgiler olduğunu, mahkemece yazılacak müzekkereler ile getirtilebileceğini,

mahkemenin kesin süre ilgili kararı doğru olsa bile mahkemenin yapacağı şey mevcut delil durumuna göre yargılamayı yürüterek buna göre dosya kapsamına göre bir karar vermek olması gerekirken davanın usul eksikliğinden bahisle reddine karar vermesi usule açıkça aykırı olduğunu belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçesinde belirtilen hususlarla sınırlı olmak üzere ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde; Dava eser sözleşmesinden kaynaklanan teminat bedeli kesintilerinin iadesi ve yapılan eksik ödeme nedeniyle uğranılan zararların giderilmesi istemine ilişkindir.

6100 sayılı HMK'nun 94. maddesi uyarınca kesin süreye ilişkin ara kararının hiçbir duraksamaya yer vermeyecek biçimde açık olması taraflara yüklenen yükümlülüklerin, yapılması gereken işlerin neler olduğunun ve her iş için yatırılacak ücretin hiçbir şüpheye yer vermeyecek şekilde açıklanması gerekir.

Ayrıca kesin süreye uymamanın doğuracağı hukuki sonuçların açık olarak anlatılması ve anlatılanların tutanağa geçirilmesi, bunlara uyulmaması durumunda mevcut kanıtlara göre karar verilip, gerektiğinde davanın reddedileceğinin açıkça bildirilmesi suretiyle ilgili tarafın uyarılması gerektiği her türlü duraksamadan uzaktır. Bazı hallerde kesin sürenin kaçırılması, o delile veya hakka dayanamamak gibi ağır sonuçları birlikte getirmekte, davanın kaybedilmesine neden olmaktadır.

Böyle bir durumda, geciken adaletin adaletsizlik olduğu düşünülerek, davaların uzamasını veya uzatılmak istenmesini engellemek üzere getirilen kesin süre kuralı, kanunun amacına uygun olarak kullanılmalı, davanın reddi için bir araç sayılmamalıdır. Bu cümleden olarak, kesin sürenin amacına uygun olarak kullanılması ve yeterli uzunlukta olmasının yanı sıra, tarafların yargılamadaki tutumları ile süreye konu işlemin özelliğinin de göz önünde bulundurulması gerekir.

(Benzer ilkelere YHGK’nun 18.02.1983 gün 1980/1-1284, 1983/141. 22.11.1972 gün 8/832, 935. 13.10.2010 gün 2010/17-510-485. 28.04.2010 gün 2010/2-221-241 ve 28.03.2012 gün 2012/19-55-2012-249. 12.12.2012 gün ve 2012/9-1200 E. 2012/1216 sayılı kararlarında da değinilmiştir.)

Mahkemece dava dilekçesi sunulduğunda davacı dilekçesinde açıklatılmasına gerek olan hususların bulunduğu fark edilmeksizin yargılama aşamasına geçilmiş ve yargılama aşamasında ön inceleme duruşmasında dava dilekçesinindeki bir kısım müphem hususların açıklatılması için davacı vekiline 1 hafta kesin süre vermiş, davacı vekili tarafından 1 haftalık süre sonrasında ve fakat bir sonraki celseden önce sorulan hususlara ilişkin yazılı dilekçe ibraz edilmiştir.

Yargılama aşamasında davacı vekili 2 nolu celseden önce yargılamanın uzamasına sebebiyet vermeksizin yazılı beyanlarını ibraz ettiğine göre mahkemece dava dilekçesinde eksik gördüğü hususlara ilişkin açıklamanın süresinde yapıldığı kabul edilmelidir.

Kaldı ki; dava dilekçesinde davacının talebinin eser sözleşmesi kapsamında teminat bedeli kesintisinin iadesi ile teminat bedelindeki ve hakedişlerdeki kesintiler nedeniyle uğradığı zararların giderilmesi mahiyetinde olduğu, kesinti bedeline ilişkin şimdilik 9.000,00 TL'nin, uğradığı zararlara ilişkin şimdilik 1.000,00 TL tazminatın tahsilinin talep edildiği, bu bağlamda talebin açık olup zararların neler olduğu, hangi haksız eylem nedeniyle gerçekleştiği ve sair hususlara ilişkin kısımların davacı tarafça ispat edilmesi gereken olgular olduğu anlaşıldığından mahkemece davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi hatalıdır.

Bu itibarla; davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi doğru olmadığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-5 maddesi uyarınca kaldırılmasına ve davanın esası hakkında karar verilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesin gönderilmesine karar verilmiştir.