Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2019/1696 K.2021/2408

Davacı tarafından davalı aleyhine Konya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile açılan itirazın iptali davasında ... tarihinde tesis edilen davanın kısmen kabulüne ilişkin karara karşı davalının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin 20 yıldır Konya'da faaliyet gösterdiğini, davalı şirket ile müvekkili şirket arasındaki ticari ilişkinin yaklaşık 4 yıl öncesine dayandığını, bu ticari ilişki gereğince müvekkili şirketin, davalı şirkete akaryakıt sattığını ve teslim ettiğini, müvekkili şirketin davalı şirketten alacağının bulunduğunu, müvekkili şirket ile davalı şirket arasında ticari ilişki gereğince faturalar düzenlendiğini, müvekkili şirketin süregelen ticari alışverişi nedeniyle doğan alacağının Konya ... .İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyası ile icra takibine konu edildiğini, davalı şirketin itirazı üzerine takibin durdurulmasına karar verildiğinden bahisle; davalı şirket adına kayıtlı bulunan araç ve taşınmazların kaydına ihtiyati haciz konulmasına, davanın kabulü ile Konya ... .İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyadaki icra takibine itirazın iptali ile takibin devamına, davalının itirazında haksız olduğu tutarın %20'sinden az olmamak kaydı ile icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; açılan dava tamamen haksız ve mesnetsiz olduğundan reddinin gerektiğini, davacı taraf ile müvekkili şirketin ticari ilişkisinin; davacı tarafın ticari ilişki içinde bulunduğu .... şirketi ile aralarındaki ticari ilişkiye istinaden;

...... şirketinin müvekkili şirkete olan borcunu ödemek için, davacı şirketten akaryakıt alarak müvekkiline göndermesi şeklinde başladığını, gerçekte ikili bir ticari ilişkinin bulunmadığını, müvekkili şirketin davacı şirkete karşı ticari bir sorumluluğunun bulunmadığını, davacı taraf ile müvekkili şirketin ....... inşaat vasıtasıyla uzun zamandır süregelen ticari ilişkisini aralarındaki yazılı taahhüde göre yürütmekte iken davacı yanın birden bire taahhüdün dışına çıktığını, davacı tarafça taahhütnameye istinaden ......... şirketinden alınan çeklerin Konya ...

İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyası ile takibe konu edildiğini, çekler üzerindeki ciro imzalarının müvekkili şirket yetkilisine ait olmadığından tarafımızca Konya .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...

E. sayılı dosyası ile menfi tespit davasının ikame edildiğini, ayrıca savcılığa suç duyurusunda bulunulduğunu, davacı yan bununla da yetinmeyip bugüne kadar taahhütnameye istinaden kabul ettiği 3. şahıs (aslında ticari ilişkisi olan) ..... çeklerini tahsil ettiği çeklerin ödeme vasıtası olarak kabul edildiği ticari ilişkinin .......ile ilişkiden kaynaklanan fatura kısmına dönerek çeklerle tahsil etmiş olduğu alacakları bu kez faturalarla tahsil etme yoluna, yani mükerrer tahsilat yoluna gittiğinden bahisle haksız ve hukuki mesnetten yoksun olan davanın reddine,

davasında kötü niyetli olan davacının alacağın %20'sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatı ödemeye mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince; "...davanın kısmen kabul kısmen reddi ile; 1-Konya ... . İcra Müdürlüğünün ... Es.sayılı dosyasından davalının itirazının 1.066.425,64 TL'lik kısım yönünden iptali ile bu miktar asıl alacağa icra takip tarihi olan 13/03/2018 tarihinden itibaren değişen oranlarda AVANS faizi üzerinden takibin devamına, 2-İİK.67/2.maddesi gereğince kabul edilen 1.066.425,64 TL alacağın takdiren % 20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 3-Davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine, 4-Davalının tazminat talebinin reddine...." karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı vekilinin ne dava dilekçesinde ne de cevaba cevap dilekçesinde delil olarak belirtmediği sonradan sunduğu çeklere dayandığını bunun iddianın genişletilmesi yasağına aykırı olduğunu, ... tarihli bilirkişi raporunda faturalara dair inceleme yapıldığını ve borçlu olmadıklarının tespit edildiğini, sonrasında davacı tarafça başka bir icra takip dosyasına konu çekleri sunarak kafa karışıklığı yarattığını, iddiasını usule aykırı olarak genişlettiğini,

yerel mahkemece alınan ilk raporda davacı taraf borçlu bulunmuş iken beyanları dikkate alınmadan gelen 2.ek raporda aleyhlerine farklı miktarlarda borç çıkarıldığını, asıl rapor ile ek raporlar arasında çelişki bulunduğunu, ciroları sahte olan çeklere ilişkin takipten sonra açılan Konya ... .Asliye Ticaret Mahkemesi ... esas sayılı menfi tespit davası ile Konya ... .İcra Hukuk Mahkemesinin ... esas sayılı dosyalarında çeklerdeki imzanın müvekkili şirkete ait olmadığının tespit edildiğini,

yerel mahkemece sadece ticaret sicildeki yetki kaydına bakılarak gerçek durum araştırılmadan taahhüdnameyi geçersiz saymasının hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, yerel mahkemece dava konusu alacağın hem çeke hemde faturaya dayanarak icra takibine konu etmesinde mükerrer tahsilat hususunun dikkate alınmadığını, bekletici mesele yapılması gereken davalar varken karar verilmesinin kaldırma sebebi sayıldığını, yerel mahkemece alacağın likit olduğundan bahisle icra tazminatına hükmedildiğini, ancak dava konusu uyuşmazlık miktarının belirlenebilir olmadığından likit olarak kabul edilmesinin hukuka aykırı olduğunu,

istinaf başvurularının kabulü ile yerel mahkeme kararının kaldırılmasını, haksız ve hukuki mesnetten uzak davanın reddi ile davacı tarafın kötüniyetli olması nedeniyle %20 den az olmamak üzere tazminata hükmedilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; itirazın iptali istemine ilişkindir.

İstinaf incelemesi; Kamu düzenini ilgilendiren konularda resen, diğer yönlerden HMK'nın 355.maddesi gereğince istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılmıştır.

İspat yükü ile ilgili genel kuralı düzenleyen TMK’nın 6. maddesine göre; “Kanunda aksine hüküm bulunmadıkça taraflardan her biri dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür.” İspat yükü kenar başlıklı HMK’nın 190. maddesine göre; “İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir.Kanuni bir karineye dayanan taraf, sadece karinenin temelini oluşturan vakıaya ilişkin ispat yükü altındadır. Kanunda öngörülen istisnalar dışında, karşı taraf, kanuni karinenin aksini ispat edebilir.”

Belirtilen yasa hükümleri karşısında, alacağın tahsili için girişilen icra takibine itiraz üzerine açılan itirazın iptali davasında kural olarak ispat yükü davacı alacaklıya aittir. Bununla birlikte itirazın iptali davasında davalı borçlunun ödeme savunmasında bulunması ya da borcu ortadan kaldıran diğer itirazları ileri sürmesi halinde ispat yükü yer değiştirecek ve davalıya geçecektir.

Davacının davalı şirkete akaryakıt satıp teslim ettiğini, fatura düzenlediğini, fatura bedellerinin tahsili için Konya ... .İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasında yaptığı takibe davalının itiraz ettiğini belirterek, davalının itirazın iptalini talep ettiği, davalının ise dava dışı olan .......

Mühendislik şirketi ile yapmış olduğu ticarete istinaden .......nin kendisine olan borcunu davacı şirketten kendisine akaryakıt göndermek ve çek keşide etmek suretiyle ödenmesi şeklinde cereyan ettiğini, bu hususun sundukları ... tarihli taahhütnameden de anlaşıldığını belirterek davanın reddini talep ettiği, her ne kadar davacı şirket müdürü olduğu iddia edilen ... tarafından kendisine verilen taahhütname başlıklı belgeye göre asıl borçlunun ......

Mühendislik olduğu iddia edilmiş ise de; söz konusu belgede "... Petrol Ltd.Şti. firmasının ..... Mühendislik şirketi adına ... İnşaat 'a teslim etmiş olduğu ve faturasını ... İNŞAAT “a kesmiş olduğu akaryakıt teslimatları ile ilgili olarak, ... İnşaat Ltd.Şti. firması ... Mühendislik firmasından aldığı çekleri ... Petrol Ltd.Şti.'ne ciro edecektir. Yukarıda belirtilen teslimat ile ilgili olarak ... İnşaat firmasının ... Petrol Ltd.

Şti. firmasına ciro ettiği bu çeklerin karşılıksız olması veya ...... firmasından kaynaklanabilecek herhangi bir nedenle ödenmemesi durumunda ... İnşaat Ltd.Şti. firmasının bu çeklerden sorumlu olmayacağını ve hiç bir şekilde bu çek bedellerini ... İNŞAAT LTD.

ŞTİ. firmasından talep etmeyeceğimizi beyan ve taahhüt ederiz. ... " yazılı olduğu, belgenin düzenlendiği tarihte ... 'ın şirketin yetkili müdürü, şirket vekili veya şirket mümessili durumunda olmadığı, ayrıca belge tarihinin ... tarihli olduğu, takibe konu faturaların ise bu tarihten sonra olduğu, davalının faturaların bu belge kapsamında kaldığını da ispat edemediği, tarafların defterleri üzerinde inceleme yapan bilirkişi raporuna göre davalı tarafından davacıya ... ...

Şubesine ait ... seri numaralı 111.000 TL bedelli, ... Bankası ... Şubesi'ne ait ... seri numaralı 78.357,33 TL bedelli, ... ... /... Şubesi'ne ait... seri numaralı 240.000 TL. bedelli, ... ... /... Şubesi'ne ait ... seri numaralı 250.000 TL. bedelli, ... ... /... Şubesi'ne ait ... seri numaralı 191.000 TL. bedelli, ... ... /... Şubesi'ne ait ... seri numaralı 200.000 TL. bedelli çeklerinin verildiği, ... ... Şubesine ait ... seri numaralı 111.000 TL bedelli, ... Bankası...

Şubesi'ne ait ... seri numaralı 78.357,33 TL bedelli çeklerin davacı tarafından Konya ... .İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasında takibe konulduğu, ayrıca bu çekler ile ilgili olarak davacı ... İnşaat Turizm Madencilik San.Tic.Ltd.Şti. tarafından davalı ... Petrol Otom. Gıda San.Tic.Ltd.Şti. aleyhine çeklerdeki ciro imzalarının şirket yetkilisine ait olmadığından borçlu olmadığının tespitine ilişkin Konya ...

Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında açtığı davada ... tarihinde davanın kabulüne karar verildiği, dosyanın istinaf incelemesi için dairemiz arşivinde olduğu, davacının Konya ... .İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasında faturalara dayalı olarak yaptığı takipte ... esas sayılı dosyası ile tahsilde tekerrüre neden olmamak kaydıyla takip yaptığı, ... ... /...

Şubesi'ne ait ... seri numaralı 240.000 TL. bedelli çekin davacı tarafından süresinde bankaya ibraz edilmediği, fakat çekin davacının elinde bulunduğu, çekin alacaklının elinde bulunmasının ödenmediğine karine olduğu, diğer çeklerin ise bankaya ibraz edildiği fakat karşılıksız olduğu, borcun ödenmesi amacıyla verilen çeklerin bedeli tahsil edilmediği sürece borcun ödendiğinin kabul edilemeyeceği, alınan bilirkişi raporuna göre davalının davacıya 1.066.425,64 TL borçlu olduğunun tespit edildiği, alacağın likit olduğu,

bu nedenle ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşıldığından davalının istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1.b.1 maddesi gereğince esastan reddine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan · e-imzalıdır Üye · e-imzalıdır Üye · e-imzalıdır Katip · e-imzalıdır