Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2019/1824 K.2019/972

Davacı tarafından Konya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyası ile açılan zayi belgesi verilmesi davasında ... tarihinde tesis edilen davanın reddine ilişkin karara karşı davacının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin şirkete ait iş yerinde esaslı bir restorasyon ve iç mimari değişikliği yaptığını, duvarların yıkıldığını, değişiklik sırasında meydana gelen sıkışıklık ve karmaşa sırasında duvarda camlı ve çerçeveli olarak asılı olan Yetkili Müessese İzin Belgesi'nin kaybolduğunu, Maliye Bakanlığı Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 sayılı kararda tanımlanan müesseselerin kuruluş, faaliyet, şube açma, yükümlülük ve denetimlerine dair usul ve esasların düzenlendiğini, bu düzenlemeye göre yetkili müesseselerin A ve B grubu olarak sınıflandırıldığını,

müvekkilinin A grubu olarak faaliyet göstermek üzere "Yetkili Müessese İzin Belgesi" almak için başvurduğunu, işlemlerin tamamlandığını, Maliye Bakanlığınca yetkili müessese belgesi vermek için eski yetkili müessese belgesinin aslının geri verilmesinin talep edildiğini, Maliye Bakanlığı'na 26/07/2019 tarihli dilekçe ile başvurularak yetkili müessese belgesinin kayıp edildiğinin bildirildiğini, Maliye Bakanlığı'nın 01/08/2019 günlü ve ... sayılı cevabi yazısında 6102 sayılı TTK 82/7 maddesi gereğince zayi belgesi alınarak Bakanlığa gönderilmesinin istendiğini, yeni izin belgesi alabilmek için eski izin belgesinin ibrazının zorunlu olduğunu,

gerekli görüldüğü takdirde tadilat yapan kişilerin mahkemede tanık olarak dinlettirebileceklerini belirterek. Yetkili Müessese İzin Belgesinin zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, "....davacı vekilinin dava dilekçesinde zayi belgesi verilmesini talep ettiği Maliye Bakanlığı'nca verilmiş Yetkili Müessese Belgesi TTK 82. Maddesinde açıkça belirtilen zayi belgesi verilebilecek belgeler arasında yer almadığından ve ayrıca TTK 82/7 gereği yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle zıyaya uğramadığı" gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin "Yetkili Müessese İzin Belgesi"nde görüleceği üzere Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlığınca döviz alım ve satmaya yetkilendirilmiş bir şirket olduğunu, Maliye Bakanlığı Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 sayılı kararda tanımlanan müesseselerin kuruluş, faaliyet, şube açma, yükümlülük ve denetimlerine dair usul ve esasların düzenlendiğini, bu düzenlemeye göre yetkili müesseselerin A ve B grubu olarak sınıflandırıldığını, müvekkilinin A grubu olarak faaliyet göstermek üzere "Yetkili Müessese İzin Belgesi" almak için başvurduğunu,

Maliye Bakanlığının yeni "Yetkili Müessese İzin Belgesi" vermek için eski belgenin iadesini talep ettiğini, müvekkili şirketin zaruri inşaat ve tadilatları yaparken belgeyi kaybettiğini, yerel mahkemenin "Yetkili Müessese İzin Belgesini Ticaret Kanunu 82.maddesinde sayılan belgelerden saymamasının yanlış olduğunu, 82(1).a bendinde gayet açık olarak çalışma talimatları ve diğer organizasyon belgelerinin saklanması gerekli belgelerden olduğunun belirtildiğini, yetkili müessese izin belgesinin diğer organizasyon belgeleri kapsamında olduğunu, bu nedenle yerel mahkeme kararının kaldırılarak zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, yetkili müessese izin belgesinin zayi olduğuna ilişkin zayi belgesi verilmesi davasıdır.

İstinaf incelemesi; Kamu düzenini ilgilendiren konularda resen, diğer yönlerden HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Türk Ticaret Kanunu'nun 82/1-a "Her tacir ticari defterlerini, envanterleri, açılış bilançolarını, ara bilançolarını, finansal tablolarını, yıllık faaliyet raporlarını, topluluk finansal tablolarını ve yıllık faaliyet raporlarını ve bu belgelerin anlaşılabilirliğini kolaylaştıracak çalışma talimatları ile diğer organizasyon belgelerini saklamakla yükümlüdür"

Türk Ticaret Kanunu'nun 82/7. maddesinde "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren on beş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir." şeklinde düzenlenmiştir.

Somut olayda davacı tarafça zayi belgesi verilmesi istenilen "Yetkili Müessese İzin Belgesi"nin 6102 sayılı TTK 82(1).a madde ve bendi kapsamında her tacirin saklamakla yükümlü olduğu belgelerden olmakla birlikte davacı tarafça zayi belgesi istenen belgenin davacı şirkete ait iş yerinde esaslı bir restorasyon ve iç mimari değişikliği esnasında meydana gelen sıkışıklık ve karmaşa sırasında zayi olduğu davacı tarafça kabul edilmekle,

davacı tacirin TTK 20. Maddesi kapsamında gerekli dikkat ve özeni göstermeyerek ve basiretli davranmayarak kendi kusuru ile iddiaya konu olayın meydana gelmesine sebebiyet verdiği (Yargıtay 11.HD'nin 2016/11963 Esas 2018/3664 Karar sayılı, Yargıtay 11. HD'nin 03/12/2014 tarih 2014/13593 Esas 2014/18941 Karar sayılı ve 15/10/2007 tarih 2006/9938 Esas 2007/12819 Karar sayılı ilamları) kabul edilerek ilk derece mahkemesince davanın reddine ilişkin karar usul ve hukuka uygun bulunduğundan davacının istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1.b.1 maddesi gereğince esastan reddine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Katip ... · e-imzalıdır