Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2019/1856 K.2021/2298

Davacı tarafından davalı aleyhine Konya Asliye ... Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile açılan Kooperatif Üyeliğinden İhraç Kararının İptali davasında 09/04/2019 tarihinde tesis edilen davanın kabulüne ilişkin karara karşı davalının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı kooperatife; makbuz ile yaklaşık 70.000 TL verdiği senetlerle yaklaşık 37.000,00 TL farklı isimler altında yaklaşık 15.000,00 TL ve devir masrafları adı altında 21.750,00 TL olmak üzere toplamda yaklaşık 143.750,00 TL ödeme yaptığını, belirtilen bu rakamların yaklaşık rakamlar olduğunu, müvekkilinin kooperatif kayıtlarını inceleyerek net rakamları almak istese de kooperatifin bu talebi reddettiğini, kooperatif ihtarlarında sadece toplam borcun bildirildiğini, borçların hangi yılın hangi ayına ait olduğunu açıklanmadığını, kooperatifin üyelerden eşit aidat almadığını,

davalı kooperatifin, müvekkiline, borçlarını ödemesi için Konya ...

Noterliğinin ... yevmiye nolu ihtarı keşide ettiğini, müvekkilinin bu ihtara cevap verdiğini, kooperatifin yine aynı noterliğin ... yevmiye nolu 2. ihtarı keşide ettiğini ve aynı noterliğin 12013 yevmiye nolu ihraç kararı ile müvekkilinin kooperatiften ihraç edildiğini, ihraç işleminin yasaya ve hukuka aykırı olduğunu beyan ederek ihraç işleminin iptaline, müvekkilinin ihracının tedbiren durdurulmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı ...'nın müvekkili kooperatifin üyesi olduğunu, birikmiş aidat borçlarını ödememesi üzerine müvekkili tarafından davacıya 10 günlük ve 1 aylık ihtarnameler keşide edildiğini, borcunu ödemeyen ve ihtarnamelere cevap vermeyen davacının ihracına karar verildiğini, her ne kadar davacı kooperatife olan borçlarını ödediğini iddia etse de muhasebe kayıtlarına göre ihtarnamede bildirilen borçları ödemediğini, bu nedenlerle davanın reddine, masraf ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "...davacının davalı kooperatiften ihracına ilişkin yönetim kurulunun 03/07/2014 tarih 11 nolu kararının iptalini talep ettiği, davanın süresi içinde açıldığı, Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 20/01/2015 tarih 2014/6102 esas 2015/305 karar nolu ilamında da belirtildiği gibi kooperatif tarafından davacıya gönderilen ihtarnamelerde borcun ne kadarının anapara ne kadarının işlemiş faiz olduğunun gösterilmediği,

bu ihtarnamelere dayalı olarak ihraç kararı verilemeyeceği, ayrıca ihtarnamelerde istenen borç ile gerçek borç arasında fahiş fark olduğu anlaşıldığından Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 26/12/2016 tarih 2015/9449 esas 2016/5437 karar nolu ilamında da belirtildiği gibi davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur." gerekçesiyle davacının davasının kabulü ile; davacının davalı Kooperatiften ihracına ilişkin davalı kooperatif yönetim kurulunun 03/07/2014 tarih 11 nolu ihraç kararının iptaline karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı taraf, müvekkili davalı kooperatif üyesi olduğunu, ancak dosya kapsamında bulunan beyanlarında da belirtildiği üzere birikmiş aidat bedellerini ödemediğinden dolayı davacı tarafa 10 günlük ve 1 aylık ihtarnameler keşide edildiğini, davacı taraf, aidatları zamanında ödemediğini, müvekkili kooperatifi zor durumda bırakmış olmakla birlikte haklı ihtarnamelere cevap dahi vermediğini, parasal yükümlülüklerini yerine getirmediğinin ortada olduğunu, gerek kooperatifin işleyişi gerekse üyeler arası eşitlik gereği yasaya uygun ihraç kararı alındığını,

ihtarnamelerde gösterilen tutarların ise fahiş olmadığını, kooperatif ortağı olan davacının yükümlülüklerini yerine getirmediğini, zamanında üyelik aidatlarını ödemediğini davacının kendisinin de kabul ettiğini, ödemeleri devamlı aksattığını ihtarnamelere itiraz dahi etmediğini, bu nedenle iyi niyetinden söz edilemeyeceğini, bilirkişi raporlarının hatalı şekilde tanzim edildiğini, raporun hükme esas teşkil edecek nitelikte bir rapor olmadığını, ayrıca ek raporda Birlik Yapı Ltd.

Şti'ye verilen 6.750,00 TL tutarındaki bedel ile tapu ve ruhsat için ödenen 5.000,00 TL'nin davacının aidat ödemeleri içinde hesabının yanlış olduğunu, zira ödenen 6.750,00 TL'nin her üyenin ödemesi gereken mantolama bedeli olduğunu, 5.000,00 TL ise tapu ve ruhsat masrafı için ödenen bedel olduğunu, her iki ödemenin de üye aidat ödemeleri ile ilgisinin olmadığını, bununla birlikte 28/02/2017 tarihinde belirtilen 14.728,00 TL'nin (34 makbuz nolu) kooperatife ödenmediğini, kooperatif yetkilileri tarafından kesilen bu makbuzun davacıya teslim edildiğini, davacının parayı hemen getiriyorum diye beyanda bulunduğu halde ödeme yapmadığını,

davacıdan bu konuda açıklık getirilmesinin istendiğini, ancak değerlendirilmeye alınmadığını, davacının hakim huzurunda isticvap edilmesini, mümkün olmadığı takdirde yemin teklif edilmesini talep ettiklerini, bu hususların ilk derece mahkemesi tarafından dikkate alınmadığını, bu nedenlerle ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; kooperatif üyeliğinden ihraç kararının iptali istemine ilişkindir.

İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve resen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır.1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 27. ve davalı kooperatif ana sözleşmesinin 14. maddelerinde parasal yükümlülüklerini yerine getirmeyen kooperatif üyelerinin ihracı prosedürü düzenlenmiş olup, bu tür davalarda, mahkemece öncelikle, aidat borcunun ödenmesi için üyeye iki ihtarın gönderilip gönderilmediği ve bu ihtarların usulüne uygun olarak tebliğ edilip edilmediği, ilk ihtarnamenin ödemesi 30 gün geciktirilmiş borcu içerip içermediği,

böyle bir borcun ödenmesi için birinci ihtarda 10 gün, ikinci ihtarda 1 aylık sürenin verilip verilmediği, bu süre içerisinde ödememe halinde müeyyidenin ne olduğunun ve ödenmesi istenen borcun miktarının ve neye ilişkin olduğunun açık ve anlaşılır olarak belirtilip belirtilmediği, her iki ihtarnamede de bildirilen borç miktarının aynı olup olmadığı, tespit edilmelidir.

Tüm bu aşamalarda bir eksiklik bulunmaması halinde ihtarlarda istenen borcun gerçek borç olup olmadığının belirlenmesi gerekmektedir.

Dosya kapsamına göre davacıya kooperatif üyeliğinden ihraç edildiğinin 15/07/2014 tarihinde tebliğ edildiği, davacının üç aylık hak düşürücü süre geçmeden işbu ihracın iptali davasını açtığı, davacıya gönderilen ihtarnamelerde ödenmesi istenen 2014 şubat ayı dahil 73.830,70 TL aidat ödemesinin ne kadarının ana para ne kadarının faiz borcu olduğu yönünde açıklama yapılmadığı, ihtarlarda ortağın ödemesi gereken anaparanın ve varsa işlemiş faizinin açıkça gösterilmesi, diğer anlatımla borcun ne kadarının anapara toplamı, ne kadarının işlemiş temerrüt faizi toplamı olduğunun anlaşılabilmesinin gerekli olduğu,

bilirkişi ek raporunda davacının 1.ihtarname tarihi itibariyle 19.072,00 TL ana para borcunun bulunduğunun bildirildiği, ek raporda mantolama için ödenen 6.750,00 TL ve tapu ve ruhsat masrafı olarak ödenen 5.000,00 TL'nin davacının yaptığı aidat ödemeleri içerisinde zaten gösterilmemiş olduğu, bilirkişi rapor ve ek raporunun gerekçeli denetime elverişli olduğu, davalı tarafından gönderilen ihtarlarda istenen borcun gerçek borç miktarı olmadığı,

davalı 14.728,00 TL ödemenin davacı tarafından yapılmadığını bu konuda yemin teklifinde bulunmalarının mahkemece değerlendirilmediğini de istinaf sebebi yapmış ise de davalının delil bildirme süresinde yemin deliline dayanmadığı, tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesi kararının yerinde olduğu anlaşıldığından davalının istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1.b.1 maddesi gereğince esastan reddine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.