Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2019/2076 K.2022/142

Davacı tarafından davalı aleyhine Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... Esas sayılı dosyası ile açılan menfi tespit davasında 18/07/2019 tarihinde tesis edilen davanın açılmamış sayılmasına ilişkin karara karşı davacının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendi;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ile toplamda 4,930 kg incir alış verişi için sözlü olarak anlaşıldığını, müvekkilinin bu anlaşmaya binaen 3 adet çek bedeli olan 140.000,00 TL'yi davalıya ödediğini, bu hususta tediye makbuzlarının bulunduğunu, söz konusu çekler davalıya teslim edildikten sonra sevk irsaliyeleri ile birlikte incirlerin müvekkiline gönderildiğini, müvekkilinin de bu incirleri satmak için .... firmasına verdiğini, bu firmanın sahibinin müvekkiline incirleri kimsenin almadığını incirlerin kurtlu çıktığını bildirdiğini, satılan tüm incirlerin de kurtlu olduğu gerekçesiyle geri gönderildiğini,

bu nedenle elindekileri alıp kurtsuz olanları göndermesini telefonda defalarca ihtar ettiğini, davalının hiçbir adım atmadığını ve davalıya Konya ...

Noterliğinin 04/12/2017 tarih ve .... yevmiye numaralı ihtarnamesinin gönderildiğini beyan ederek her türlü fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, davalı ile yapılan sözlü anlaşmada belirlenen yükümlülüklerinin davalı tarafından kasten ayıplı olarak ifa edilmiş ve ayıbı her türlü ihtara rağmen gidermemiş olması sebebiyle müvekkilinin davalıya borcunun olmadığının tespitine, dava konusu 3 adet çekin iptaline, verilecek kararın kesinleşmesine kadar davaya konu çeklerin ödenmesini engeller mahiyette ve muhtemel icra takiplerinin durdurulması amacıyla ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının müvekkilinden incir aldığını, bu incirlerin bir kısmının ambar vasıtası ile gönderdiğini, davacı incirler seçilirken bizzat başında bulunduğunu, davacı bu alışveriş için ödeme şekli olarak çeki çektiğini, çeklerin ödeme gününden önce malın ayıplı olduğu iddiasında bulunduğunu, malın ayıplı olduğu iddiasının en geç 8 gün içinde yapması gerektiğini, davacının bu süre içerisinde ihbarda bulunmadığını, bu nedenle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ

İlk derece mahkemesince; "...HMK 320/4. maddesine göre, "Basit yargılama usulüne tabi davalarda, işlemden kaldırılmasına karar verilmiş olan dosya, yenilenmesinden sonra takipsiz bırakılırsa, dava açılmamış sayılır." şeklinde düzenlenmiştir. Davanın basit yargılama usulüne tabi bir dava olduğu, 18/07/2019 tarihli duruşmada davanın ikinci kez takipsiz bırakılması nedeniyle HMK'nın 320/4. maddesi gereğince davanın açılmamış sayılmasına karar verileceği...." gerekçesiyle taraflarca davanın takip edilmemesi nedeniyle ve 6100 sayılı HMK'nın 320/4. maddesi gereğince davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemeye duruşma saatinden önce gittiğini, önde pek çok dosya olduğu için diğer mahkemede olan duruşmasını almak için oradan ayrıldığını ve bunu davalı vekiline söylediğini, ancak davalı vekilinin hukuk dışı savaş vererek davayı kazanma amacında olduğu için kötü niyetli olarak sanki kendisi gelmemiş gibi dosyayı aldırıp davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesine neden olduğunu, HMK 150'ye göre bir dava iki kez takipsiz bırakılması halinde dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilebileceğini, açılmamış sayılmasına karar verilemeyeceğini,

yerel mahkemenin gerekçeli kararında dosyanın "sehven" basit yargılama usulü olarak kabul edildiği ve bu sebeple davanın açılmamış sayılmasına karar verildiğini belirttiğini, yerel mahkemenin yanlış bir karar verdiğini gerekçeli kararında sarih bir şekilde ifade ettiğini, kararın istinaf incelemesi neticesinde kaldırılarak talepleri doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; davanın açılmamış sayılmasına dair kararın kaldırılması istemine ilişkindir. İstinaf incelemesi; Kamu düzenini ilgilendiren konularda resen, diğer yönlerden HMK'nın 355.maddesi gereğince istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun "Tarafların duruşmaya gelmemesi, sonuçları ve davanın açılmamış sayılması" başlıklı 150. maddesinde " (1) Usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan taraflar, duruşmaya gelmedikleri veya gelip de davayı takip etmeyeceklerini bildirdikleri takdirde dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilir.

(2) Usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan taraflardan biri duruşmaya gelir, diğeri gelmezse, gelen tarafın talebi üzerine, yargılamaya gelmeyen tarafın yokluğunda devam edilir veya dosya işlemden kaldırılır. Geçerli bir özrü olmaksızın duruşmaya gelmeyen taraf, yokluğunda yapılan işlemlere itiraz edemez.

(3) Duruşma gününün belli edilmesi için tarafların başvurması gereken hâllerde gün tespit ettirilmemişse, son işlem tarihinden başlayarak bir ay geçmekle dosya işlemden kaldırılır. (4) Dosyası işlemden kaldırılmış olan dava, işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde taraflardan birinin dilekçe ile başvurusu üzerine yenilenebilir. Yenileme dilekçesi, duruşma gün, saat ve yeri ile birlikte taraflara tebliğ edilir.

Dosyanın işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak bir ay geçtikten sonra yenileme talebinde bulunulursa, yeniden harç alınır, bu harç yenileyen tarafça ödenir ve karşı tarafa yüklenemez. Bu şekilde harç verilerek yenilenen dava, eski davanın devamı sayılır. (5) İşlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde yenilenmeyen davalar, sürenin dolduğu gün itibarıyla açılmamış sayılır ve mahkemece kendiliğinden karar verilerek kayıt kapatılır.

(6) İşlemden kaldırılmasına karar verilmiş ve sonradan yenilenmiş olan dava, ilk yenilenmeden sonra bir defadan fazla takipsiz bırakılamaz. Aksi hâlde dava açılmamış sayılır.(7)Hangi sebeple olursa olsun açılmamış sayılan davadaki talep dahi vaki olmamış sayılır." düzenlemesi yer almıştır.

Somut olayda; davacı tarafından davalı aleyhine açılan menfi tespit davasında 25/10/2018 tarihinde dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verildiği, davacının 25/10/2018 tarihli dilekçesiyle davanın yenilendiği, 18/07/2019 tarihli celsede davacı tarafça açılan davanın HMK 150. maddesi gereğince açılmamış sayılmasına karar verildiği, davanın 20/12/2017 tarihinde açıldığı ve yazılı yargılama usulüne tabi olduğu,

bu nedenle 2.kez takipsiz bırakılan dosyada dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilmesi gerekirken davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi usul ve yasaya uygun bulunmadığı anlaşıldığından davacının istinaf başvuru talebinin kabulü ile.

6100 sayılı HMK 353/1-a-5 maddesi gereğince ilk derece mahkemesinin usule aykırı olarak davanın açılmamış sayılmasına ilişkin verdiği kararın kaldırılmasına, dava dosyasının taraflar arasındaki ihtilaf ile ilgili esasa ilişkin delillerin toplanması ve değerlendirilmesi sonucunda karar verilmek üzere ilk derece mahkemesine gönderilmesi gerektiği sonuç ve kanaatiyle aşağıda şekilde hüküm kurulmuştur.

A.G