Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2019/2489 K.2019/1127

Davacı tarafından, davalı aleyhine Konya Asliye ... Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile açılan çek iptali davasında ... tarihinde tesis edilen esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına ilişkin karara karşı davacının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin ciranta hamili olduğu, ... A.Ş. Beyşehir şubesine ait, keşidecisi ..., lehtarı ... Ltd. Şti., keşide tarihi 30.06.2019, bedeli 200.000.-TL olan ... nolu bir adet çek yaprağı kısa bir süre önce müvekkili tarafından kaybedildiğini, tüm aramalara rağmen bulunamadığını, çekin kötü niyetli üçüncü şahısların eline geçmesi durumunda müvekkilinin telafisi güç zararlara uğrama ihtimalinin bulunduğunu, bu nedenle çekin zayi olduğunun tespitiyle iptaline ve çekin muhatap bankaca ödenmemesi için tedbiren ödeme yasağı konulmasına karar verilmesini talep etmiş, ilk derece mahkemesince 26.06.2019 tarihli tensip zaptının 11. Maddesiyle %10 teminatla çek karşılığının ödenmemesine, muhataplar hakkında ödeme yasağı konulmasına tedbiren karar vermiştir.

Beyanda bulunan ... dilekçesinde özetle; Dosyaya konu çekin, lehtar tarafından ... İnş. Gıda San. Tic. Ltd. Şti. isimli cirantaya ciro edilen, ardından davacı ... isimli cirantaya ciro edilen ve son olarak davacı ciranta tarafından müvekkili lehine ciro edilen çekin zayi nedeniyle iptali davası açıldığını, konu çekin müvekkilinin elinde olup çek sorumluları hakkında Konya ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasıyla takip başlattıklarını, senedin müdürlük kasasında olduğunu, 6102 Sayılı TTK 818.md yollamasıyla 758. Maddesi gereğince davacıya iade davası açması için süre verilmesi bu süre sonunda iade davası açılmaması halinde ödeme yasağının kaldırılmasını talep ettiği görülmüştür.

Üçüncü kişi vekili dosyaya sunduğu beyan dilekçesinde, taraflarına tensip zaptının 13. bendiyle, arabuluculuk son tutanağının imzalandığı tarihten itibaren geçerli olmak üzere iki haftalık süre içerisinde çek iade davası açmaları için süre verildiğini beyan etmelerine rağmen tensibin 13. bendinde arabuluculuk son tutanağından bahsedilmeden süre verildiği, gerekçeli karada da tensipte olmamasına rağmen, arabuluculuk son tutanağının imzalandığı tarihten itibaren geçerli olmak üzere iki haftalık süre verildiğinden bahsedildiği,

-Davacı tarafından dosyaya beyanda bulunan 3. Kişi ...'e karşı arabulucuya gitmeden çek istirdatı davası açılmış,

-Daha sonra arabulucuya giderek Asliye ... Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı davayı açtığı görülmüştür.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince ara kararıyla verilen sürede üçüncü kişi tarafından talep edene çek istirdatı davası açıldığından bahisle "konusuz kalan dava hakkında esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına, ihtiyati tedbirin kaldırılarak karar kesinleştiğinde teminatın davacı tarafa iadesine," karar vermiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle. TTK'nın 758/2 maddesi gereğince çek iade davası açıldığında ödeme yasağının devam etmesi gerektiğini, oysa kararda ödeme yasağının kaldırılmasına karar verildiğini, gerekçe ile hükmün çelişik olduğunu, verilen süre içerisinde çek iade davası açılmaz ise çek zayi iptal davasının reddine ve çek üzerine konan ödeme yasağının kaldırılmasına,

çek iade davası açılması halinde ise konusuz kalan davada esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına ve çek üzerine ödeme yasağının çek iade davası sonuçlanıncaya kadar devamına şeklinde karar verilmesi gerektiğini, Yargıtay içtihatlarının da bu yönde olduğunu belirterek istinaf taleplerinin kabulüne, yerel mahkeme kararının kaldırılarak ve yeniden yargılama yapılarak ödeme yasağının devamına karar verilmesini talep ettikleri görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; çek iptali istemine ilişkindir.

İstinaf incelemesi; Kamu düzenini ilgilendiren konularda resen, diğer yönlerden HMK'nın 355.maddesi gereğince istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Türk Ticaret Kanunu'nun 758. maddesi poliçeyi eline geçiren kişi bilindiği takdirde mahkeme dilekçe sahibine iade davası açması için uygun bir süre verir. Dilekçe sahibi verilen süre içerisinde davayı açmazsa mahkeme muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır hükmünü düzenlemiştir.

Aynı yasanın 818. maddesinde poliçe hakkındaki hükümlerin çek içinde uygulanacağını hüküm altına almasına rağmen, maddede istinaf dilekçesinde iddia edildiğinin aksine 758. maddeye atıf yaptığı görülmüştür.

Mahkemece dava konusu bir adet çekin hamilinin ortaya çıktığı, davacıya verilen süre içerisinde çek hamiline karşı istirdat davası açıldığı, davanın konusuz kaldığı gerekçesiyle karar verilmesine yer olmadığına ve çekler ile ilgili verilen ödeme yasağı tedbirinin kaldırılmasına karar verilmiştir.

Türk Ticaret Kanunu'nun 763. Maddesinde iptali istenen kambiyo senedinin mahkemeye sunulması durumunda davacıya istirdat davası açması için süre verileceği, davacının bu süre içinde dava açmaması durumunda, mahkemenin, kambiyo senedini, sunmuş olana geri vereceği ve muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldıracağı düzenlenmiş olup,

bu düzenlemenin mefhumu muhalifinden anlaşılacağı üzere verilen süre içerisinde istirdat davasının açılmış olması durumunda istirdat davası yargılaması sırasında tedbirin kaldırılmasına karar verilmediği taktirde istirdat davasında verilecek kararın kesinleşmesine kadar tedbirin devam edeceği gözetilmeden kararla birlikte tedbirin kaldırılmasına karar verilmesi usul ve yasaya uygun olmadığından davacının istinaf talebinin kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak HMK'nın 353/1.b.2. maddesi gereğince yeniden karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Katip ... · e-imzalıdır