Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2019/318 K.2019/466

Zenginleşme Sebebiyle)

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ

KARAR YAZIM TARİHİ

Davacı vekili tarafından davalı aleyhine Konya Asliye ... Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile açılan alacak davasında 23/11/2018 tarihli davanın reddine ilişkin karara karşı, davacının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine üye hakimin görüşleri alındıktan sonra, dosya incelendi;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle; müvekkili banka ile dava dışı...Şti. Arasında Kredi Genel Sözleşmesi imzalandığını ve sözleşmeye istinaden kredi kullandırıldığını, ... Şti.

Tarafından sözleşmeden doğan yükümlülüklerin yerine getirilmemesi üzerine kredi hesabının kat edilerek borçluya ihtarname keşide edildiğini ve takip işlemlerine başlanıldığını, kredinin ödeme aracı olarak davalı şirket tarafından keşide edilen ...seri numaralı, 31/04/2014 keşide tarihli 68.800,00 TL bedelli ve ... seri numaralı 19/01/2014 keşide tarihli 62.400,00 TL bedelli çeklerin ciro edildiğini, dava konusu çekler hakkında Konya ... İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile icra takibi başlatıldığını ancak, Konya ... İcra Hukuk Mahkemesinin ... Esas dosyasından icra takibinin iptaline karar verildiğini, bu nedele müvekkilinin dava konusu çekler hakkında kambiyo hukukuna dayalı müracaat hakkını kaybettiğini, akabinde de dava konusu çeklere istinaden Konya ... İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyası ile ilamsız takip yapıldığını, davalının icra takibine itirazı üzerine takibin durdurulduğunu, TTK 732.

Maddesinde düzenlenmiş olan sebepsiz zenginleşme hükümleri çerçevesinde davalının çek bedeli kadar sebepsiz zenginleştiğini, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davaya konu ... seri numaralı, 31/04/2014 keşide tarihli 68.800,00 TL ile ...seri numaralı 19/01/2014 keşide tarihli 62.400,00 TL bedelli çeklere ilişkin toplam 131.200,00 TL nin davalıdan ibraz tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsilini, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

Davalı tarafça cevap dilekçesi verilmemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesi "...Dava, bankacılık işleminden kaynaklanan alacak davasıdır. Delillerin değerlendirilmesi, ilgili icra ve dava dosyaları, bilirkişi raporu ile tüm dava dosyası birlikte incelendiğinde. Yargıtay tarafından onanarak kesinleşen Konya ... İcra Hukuk Mahkemesi'nin ... E.-K. Sayılı ilamı gereği "çekin adi havale niteliğinde olup kambiyo senedi vasfı taşımadığı" belirtilmiş olduğundan davaya esas çeklerin kambiyo senedi vasfını haiz olmadığı, davacı bankanın ...

Şti.'den aldığı çeklere istinaden düzenlenen çek tevdi bordrosu üzerinde çeklerin temlik cirosu ile devralındığına dair bir kayıt bulunmadığı, davaya konu çeklerin banka tarafından alınmasının kredi alacağının tahsilini sağlamaya yönelik olduğu, bu bakımdan çeklerin teminat olarak teslim alındığı ve dolayısıyla davaya konu çeklerdeki ciroların rehin cirosu olduğu, TTK'nın 689 ve 730.

Maddeleri ile dosyadaki mevcut durum değerlendirildiğinde davacı bankanın herhangi bir alacak hakkı olmadığı" gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davaya konu edilen çeklerin Konya ...

İcra Hukuk Mahkemesi kararı ile iptaline karar verildiği belirtilmiş ise de mahkeme ilamında da açıkça belirtildiği üzere icra takibinin iptaline karar verilmiş olup çeklerin iptalinin söz konusu olmadığını, çeklerde "rehin cirosu" ya da temlik cirosu olduğuna ilişkin hiç bir ibare yer almayıp bilirkişi raporunda çeklerde rehin cirosunun bulunduğu ve hukuken doğmuş bir alacağın olmadığı yönünde verilen kararın hukuka aykırı olduğunu, çekin rehin ilişkisine konu edilmesinin söz konusu olmadığını, çekin görev itibar ile konusunun ödeme aracı olduğunu,

mevcut olaydada Banka KGS borçlusu da dava konusu çeki bu sebeple müvekkiline teslim etmiş olduğunu, , çekin müvekkil bankaca bu şekilde teslim alınmasının çekin tahsil edilmesi halinde, bankamız borçlusu firma borcu kısmi de olsa mezkur çek ile sağlanmış olacağını, bu durumun çekin ödeme aracı niteliğini değiştirmeyeceğini, dava konusu olayda çek yasasına aykırılık oluşturacak bir durum bulunmadığını, açıklanan nedenlerle kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, davacı hamil banka tarafından takas yoluyla ibraz olunan keşideci şirket yetkilisince çekteki keşideci imzasının şirket yetkilisine ait olmadığı iddiası sebebiyle muamelesiz iade açıklaması ile "....keşideci imzası tutmadığından işlem yapılmamıştır. ... Bankası A.Ş. ... Konya Şubesi adına vekaleten ... Sanayi Şubesi..." ibraz şerhi düşülen ibraz tarihi belirtilmeyen çeklere dayalı sebepsiz zenginleşme sebebiyle çek keşidecisinden alacak istemine ilişkindir. İstinaf incelemesi; Kamu düzenini ilgilendiren konularda resen, diğer yönlerden HMK'nın 355.maddesi gereğince istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Konya ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyasının alacaklısı ... borçluları ise .... Şti. ve ....Şti. olduğu, takip konusunun ise 19/01/2014 keşide tarihli 62.400,00 TL ve 31/01/2014 keşide tarihli 68.800,00 TL bedelli 2 adet çeke dayalı olarak Kambiyo Senetlerine Özgü Haciz Yolu borçlular hakkında icra takibinin başlatıldığı anlaşılmış, Konya ... İcra Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas,... Karar 26/03/2015 tarihli karar sayılı dava dosyasında. Konya ...

İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı takibine konu çeklerde ibraz tarihinin olmadığı alacaklının yetkili hamil olmadığı ve ödeme emrinin usulüne uygun olmadığı şikayetleri ile imza ve borca itirazlarının yapıldığı, takibe dayanak çekin incelenmesinde ibraz tarihinin yazılı olmayıp ibrazın süresinde olup olmadığının anlaşılamadığı, bu durumda çekin adi havale niteliğinde olup, kambiyo senedi vasfını taşımadığından davacı borçlunun diğer itiraz ve şikayetleri incelenmeksizin icra takibinin İİK 170/a maddesi uyarınca iptaline karar verilmiştir.

Konya ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyasında; takip alacaklısı V.... takip borçlularının ise ... Şti. olduğu, takip konusunun ise 62.400,00 TL ve 68.800,00 TL bedelli çeklere ilişkin toplam da 131.200,00 TL alacak için ilamsız icra takibinin başlatıldığı, borçlu .... Şti.'nin icra takine itiraz ettiği anlaşılmıştır.

Somut olayda; davacı dava konusu çeklerin hamili davalı şirket ise keşidecisi durumundadır. Davacı hamil tarafından 6102 sayılı TTK'nın 818/1-m göndermesiyle TTK'nın 738.maddesine dayalı olarak davalı keşideciden sebepsiz zenginleşme hükümleri çerçevesinde çek bedellerinin doğrudan alacak davası açılarak tahsili istenmiştir. Dava konusu itibariyle, ispat külfeti davalı tarafta olup, davalı şirket keşide ettiği çekin ödendiğini veya bedelsiz olarak düzenlendiğini usule uygun delillerle kanıtlamalıdır (Yargıtay HGK 2017/19-1630 Esas 2018/1186 Karar 13/06/2018 tarihli kararı, Yargıtay 19.HD'nin 2014/4019 Esas 2014/16012 Karar 11/11/2014 tarihli kararı).

Davalı keşideci şirket yetkilisince muhatap bankaya verilen 31/01/2014 tarihli ve 07/08/2014 tarihli dilekçe ile çeklerdeki imza sahteliği itirazında bulunulduğu, çek ibrazında "Keşideci İmzası Tutmadığından İşlem Yapılmamıştır" şeklinde şerh düşüldüğü anlaşılmakla 6100 sayılı HMK'nın 169 ve devamı maddeleri uyarınca davalı şirket yetkilisinin çeklerdeki imzalar yönüyle isticvaplarının yapılarak çeklerdeki keşideci şirket yetkilisi imzasının kabul edilip edilmediğinin araştırılarak keşideci imzalarının kabul edilmemesi halinde 6100 sayılı HMK'nın 211 ve devamı maddeleri uyarınca sahtelik iddiasının araştırılarak çekler yönüyle davalı keşideci şirketin sorumluluğunun bulunup bulunmadığı açıklığı kavuşturulmadan hüküm kurulmasında hukuku uygunluk bulunmamıştır.

Bu bakımdan ilk derece mahkemesince davanın esasına yönelik uyuşmazlığın giderilmesi için gerekli olan deliller toplanmamış ve bu konuda herhangi bir değerlendirme yapılmamış olması bakımından davacının istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-a-6. maddesi uyarınca kabulüne karar vermek gerekmiş, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, taraf delilleri değerlendirmek ve hüküm kurmak üzere dava dosyasının HMK'nın 353/1.a maddesi gereğince ilk derece mahkemesine gönderilmesine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Katip ... · e-imzalıdır