Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2019/656 K.2020/553

Rücuen Alacak Hakkında)

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ : ... YAZIM TARİHİ : ... Davacı tarafından davalı aleyhine Konya Asliye ... Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile açılan itirazın iptali (ZMSS Poliçesinden Kaynaklanan Rücuen Alacak Hakkında) davasında ... tarihinde tesis edilen davanın kabulüne ilişkin karara karşı istinaf eden davalı vekilinin istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;

DAVA

Davacı dava dilekçesinde özetle; davalı şirket adına kayıtlı ... plakalı aracın müvekkili şirkete ZMMS Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, 23/04/2015 tarihinde müvekkili şirkete sigortalı olan davalının maliki olduğu sürücü ...'ün sevk ve idaresindeki bu aracın istiap haddini aşar şekilde yük taşıması ve sürücünün ağır kusurlu olarak petrol istasyonunun çatısına çarpması sonucu kazanın meydana geldiğini, kaza sonucu zarar gören ...

A.Ş.'ye ait ...'nde meydana gelen hasar ve zararın onarımının 4.249,00 TL'ye giderildiğini, bu miktarın asıl alacak ile birlikte işlemiş faiz olmak üzere toplam 4.865,05 TL'nin rücuan tahsili amacıyla davalı borçlu aleyhine Konya ... İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyasında icra takibinin yapıldığını, borçlunun haksız ve hukuki mesnetten yoksun itirazı üzerine takibin durdurulduğunu, bu nedenlerle itirazının iptali ile borçlu hakkında takibin devamına, %20'den aşağı olmamak üzere inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ispat yükünün tamamen davacıda olduğunu, müvekkilinin söz konusu araca istiap haddinden fazla şekilde yük yüklemediğini, petrol istasyonuna giriş yapıldığı sırada kamyonun hidrolik sisteminin kendiliğinden harekete geçtiğini ve pistonun çalıştığını, tamperin havaya kalktığını, sonucunda da bu kazanın meydana geldiğini, bu nedenlerle fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla davanın reddini, takip konusu alacağın %20'sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatının davacıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "...davacının davalı şirkete ait aracı ZMMS Sigorta Poliçesi ile sigortaladığını, söz konusu aracın dava dışı sürücü ...'ün sevk ve idaresinde iken ... istasyonuna giriş yaptığı sırada petrol istasyonunun çatısına çarparak zarar verdiğini, dava dışı şirkete 4.249,00 TL ödediğini, ödediği bu bedelin davalıdan tahsili için yaptığı takibe davalının itiraz ettiğini belirterek davalının itirazının iptalini talep ettiği, alınan bilirkişi raporuna göre kazanın davalıya ait kamyona gabari sınırlarının zerinde yük yüklemesi nedeniyle meydana geldiği,

bu nedenle davalı şirkete ait araç sürücüsünün % 100 kusurlu olduğu Yargıtay 17.HD'nin 23/11/2015 tarih 2015/4944 Esas 2015/12570 Karar nolu ilamında da belirtildiği gibi istiap haddi kapsamına gabarinin de dahil olduğu, bu nedenle davacının ZMMS Genel Şartları B.4-E bendi gereğince davalıya rücu edebileği, alınan bilirkişi raporuna göre davacının 4.249,00 TL asıl alacak 616,05 TL işlemiş faiz talep edebileceği, alacak likit olmadığından davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine" karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi incelemesi yaptırılarak söz konusu aracın olay sırasındaki şekliyle yüklü halinde benzin istasyonunun tavanına değip değmediğinin tespiti gerekirken bunun yaptırılmadığını, davalı müvekkili şirket şoförünün %100 kusurlu olmasının rücuyu gerektirmeyeceğini, gabari sınırın üzerinde yüklemenin istiap haddini aşan yükleme olarak kabulünün haksız olduğunu, yerel mahkeme ilamının kaldırılarak davanın reddine, takip konusu alacağın %20 sinden az olmamak üzere kötüniyet tazminatının davacıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, ZMSS poliçesi sebebiyle sigorta şirketinin 3.kişiye ödediği hasar bedelinin kendi sigortalısından rücuen tahsiline ilişkin ilamsız icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.

İstinaf incelemesi kamu düzenini ilgilendiren konularda resen, diğer yönlerden HMK'nın 355. Maddesi gereğince istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Davacı sigorta şirketi tarafından ... poliçe nolu 13/01/2015 tanzim tarihli 13/01/2015-13/01/2016 başlangıç ve bitiş tarihli ZMSS poliçesi ile davalı sigortalı şirkete ait ... plakalı aracın sigortalandığı, sigortalı aracın 23/04/2015 tarihinde petrole girip yapıp yakıt almak için pompaya yanaşacağı sırada kasasındaki yükün pompaların üst çatı kısmına takılarak maddi hasarlı trafik kazası sonucunda akaryakıt istasyonuna zarar verdiği, sigorta şirketince zarar görene 08/06/2015 tarihinde 4.249,00 TL ödeme yapıldığı anlaşılmıştır.

Uyuşmazlık; davacı Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Şirketinin, maddi hasarlı trafik kazası sonucunda zarar gören 3. kişiye ödediği hasar bedelini, kendi sigortalısı olan aracın davalı işleteninden rücuen talep edebilmesi için gerekli olan şartların oluşup oluşmadığı hakkındadır.

Karayolları Trafik Kanunu’na göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde ZMSS genel şartlarında içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, sigorta şirketi kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dâhilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır.

Karayolları Trafik Kanunu'nun 95. maddesi ile sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran hâllerin zarar görene karşı ileri sürülemeyeceği, ödemede bulunan sigortacının, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabileceği hüküm altına alınmıştır.

Burada düzenlenen rücu hakkı kaynağını sigorta sözleşmesi ilişkisinden almaktadır. Eş söyleyişle; bu rücu hakkı kaynağını halefiyet ilkesinden almamakta, sözleşme ve Yasa gereği sigorta ettirene karşı defi hakkı bulunan sigortacının, bu hakka dayanarak kendi akidine dönmesini sağlamaktadır (Ulaş, I: Uygulamalı Zarar Sigortaları Hukuku, Ankara 2012, s:1010 ).

Hangi hâllerin sigortalıya rücu hakkı vereceği Genel Şartlar’ın “Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması ve İşletene Rücu Hakkı” başlıklı B.4. maddesinde düzenlenmiş ve bu madde ile de sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran hâllerin zarar görene karşı ileri sürülemeyeceği vurgulanmıştır.

Taraflar arasındaki sigorta poliçesine göre sigortacının işletene rücu hakkını düzenleyen Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Genel Şartları 5.4.maddesi "...e) Tazminatı gerektiren olay, yolcu taşımaya ruhsatlı olmayan araçlarda yolcu taşınması veya yetkili makamlarca tespit edilmiş olan istiap haddinden fazla yolcu veya yük taşınması veya patlayıcı, parlayıcı ve tehlikeli maddeleri taşıma ruhsatı bulunmayan araçlarda, bu maddelerin parlama, tutuşma ve infilakı yüzünden meydana gelmiş ise..." şeklindedir.

İlk derece mahkemesince alınan kusur bilirkişisi ..., İnşaat Bilirkişisi ... ve Sigorta Hukuku Uzmanı ... tarafından düzenlenen 25/05/2018 tarihli ek raporda; kazaya karışan ... plakalı sigortalı kamyon sürücüsü ...'ün meydana gelen kazada %100 oranında kusurlu olduğu, davacı sigortacının ZMSS Genel Şartlarının B.4/3.a maddesine dayalı ağır kusur ile kazaya sebebiyet verdiği nedenine dayalı rücu talep hakkının bulunmadığı, gabari aşımının istiap haddinin aşılması olarak kabul edilmemesi halinde istiap haddinin aşıldığı ve kazanın salt istiap haddinin aşılması nedenine dayalı rücu talep hakkının bulunmadığı,

gabari aşımının istiap haddinin aşılması olarak kabul edilmesi halinde davacı sigortacının ZMSS Genel Şartlarının 5.4.e maddesine dayalı istiap haddinin aşıldığı ve kazanın salt istiap haddinin aşılması nedenine dayalı rücu talep hakkının bulunduğu ve davalının isteyebileceği rucü alacağı asıl tutarı 4.249,00 TL olduğundan Konya ... İcra Dairesi ... esas sayılı dosyasında yapılan icra takibinde 4.249,00 TL+616,05 TL= 4.865,05 TL isteyebileceği hesaplanmıştır.

Somut olayda; sigortalı aracın yüklenmesi sırasında mevzuat gereği uyulması gereken kuralların ve istiap haddinin kapsamına, yükün ağırlığı ile birlikte yüksekliğinin (gabari) de dahil olduğu, dava konusu kazanın sigortalı aracın taşıma kurallarına aykırı davranılması, kazanın salt istiap haddinin aşılması sonucu meydana geldiğinden ZMSS Genel Şartları B.4 maddesi (e) bendi uyarınca davacı sigorta şirketinin davalı sigortalısına rücu hakkı bulunduğundan (Yargıtay 17. H.D.

2015/4944 Esas 2015/12570 Karar 23/11/2015 tarihli kararı), Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçesi tanzim tarihi ve olay tarihi itibariyle geçerli bulunan ZMSS genel şartları uyarınca ilk derece mahkemesince davacı sigorta şirketi tarafından açılan davada sigortalıya rücu koşullarının bulunduğu kabul edilerek davanın kabulüne karar verilmesinde isabetsizlik bulunmadığı kabul edilmiştir.

Davalı tarafça ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla; davalının istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1.b.1 maddesi gereğince esastan reddi gerektiği sonuç ve kanaatiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Katip ... · e-imzalıdır