Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2019/763 K.2020/225

Davacı tarafından, davalı aleyhine Konya Asliye ... TİCARET Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile açılan menfi tespit davasında ... tarihinde tesis edilen davanın reddine ilişkin karara karşı davacının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; kendisinin ... ve ... alışveriş merkezinde bulunan ... Restorant'ın sahibi olan ...'nun amcası ve ...'nun babası olduğunu, onlar adına adı geçen işletmeleri işlemekle yetkili kılındığını, firmaların zorda kalmaması adına çalışmalarında destek verdiğini, restorant için davalı ...

Et Galerisi sahibi ...'dan et ve et ürünleri temin etmek için toplamda 90.000,00 TL olmak üzere her biri 5.000,00 TL'den oluşan 18 adet alacaklısı adı ve nakden kısmı boş olmak üzere açık olan teminat senedi verdiğini, (bütün senetlerin vasıfları belirtilmiştir) kendi adına bu senetleri imzaladığını, bu senetler üzerine davalının kendisine veya restorant'a herhangi bir et veya et ürünü vermediğini, düzenlenmiş olan senetlerin karşılığında bir hizmet veya bedel alamadığını, oğlu ve yeğeni adına onlara yardım için bu senetleri kendisinin teminat olarak verdiğini, yazılı olan senetlerin bankaya verilip protesto edilmediğini,

kambiyo senedi değil adi senet hükmünde olduğunu ve mal karşılığı durumunda olduğunu, ...'ın kötü niyetli olarak alacaklı ismi olmayan ve malen veya nakten kısmı boş bırakılan senetlere başka alacaklı ismi yazıp nakten ibaresi ekleyip senetleri devreye koymaya başlayıp cirolandırarak iyi niyetli 3. şahıslar yaratarak senetleri tahsil yoluna gidip hukuk oyunları yapmaya başladığını, kriminal incelemesi yapıldığında ilgili yerlerin kendisi tarafından doldurulmadığının anlaşılacağını, davalının piyasada borca batak bir durumda olduğunu,

borca batak olması nedeniyle kendisine verilmesi gereken malların verilmediği gibi kötü niyetli olarak bu senetleri icraya vermek suretiyle tahsil etmeye çalıştığını, bu suçun nitelikli dolandırıcılık ve sahtecilik suçları kapsamına da girdiğini, davalıya senetlerin kendisine iade edilmesi için noter aracılığıyla ihtar gönderdiklerini belirterek;

söz konusu senetlerin borçlusu olmadığının tespiti ile senetlerin iptaline, senetlerin toplattırılıp taraflarına iadesine, senetlerin davalı yan tarafından veya diğer bir şahıslara verilerek icraya konulup takibe başlanmasının söz konusu olduğundan ve kalanların takibe konu olabileceğinden ileride telafisi mümkün olmayan zararlarının önlenmesi açısından senetler üzerine tedbir koyulmasına, açmış oldukları menfi tespit davasının kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili 20/06/2017 tarihli beyan dilekçesinde; davacının et almak için anlaştığı yerin ... Et Galerisi olduğunu, et alım satım anlaşmasının da ... Restorant ile yapıldığını, bu haliyle bakıldığında taraf teşkili sağlanmadığını, ne davacının ... Restorant olduğunu, ne de davalının ... Et Galerisi olduğunu, bu sebeple davayı açmakta davacının hukuki yararının bulunmadığını, öncelikle davanın usulden reddine karar verilmesini, müvekkilinin söz konusu olayla hiçbir ilgisinin bulunmadığını, icra takibine girişilen senetlerde de görüleceği üzere müvekkilinin taraf olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "... davacının ;

Vade Tarihleri Keşideci Lehtar Miktar Düzenleme Tarihi

1-05/10/2015 ... Boş 5.000,00 14/08/2015

2-12/10/2015 ... Boş 5.000,00 14/08/2015

3-19/10/2015 ... Boş 5.000,00 14/08/2015

4-26/10/2015 ... Boş 5.000,00 14/08/2015

5-02/11//2015 ... Boş 5.000,00 14/08/2015

6-09/11/2015 ... Boş 5.000,00 14/08/2015

7-16/11/2015 ... Boş 5.000,00 14/08/2015

8-23/11/2015 ... Boş 5.000,00 14/08/2015

9-30/11/2015 ... Boş 5.000,00 14/08/2015

10-07/11/2015 ... Boş 5.000,00 14/08/2015

11-14/12/2015 ... Boş 5.000,00 14/08/2015

12-21/12/2015 ... Boş 5.000,00 14/08/2015

13- 28/12/2015 ... Boş 5.000,00 14/08/2015

14-11/01/2016 ... Boş 5.000,00 14/08/2015

15-18/01/2016 ... Boş 5.000,00 14/08/2015

16-25/01/2016 ... Boş 5.000,00 14/08/2015

17-08/02/2016 ... Boş 5.000,00 14/08/2015

18-15/02/2016 ... Boş 5.000,00 14/08/2015

tarihli bonolar nedeniyle açmış olduğu menfi tespit davasının reddine, davalının tazminat taleplerinin şartları oluşmadığından reddine," karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; kendisinin ... alışveriş merkezinde ve ... alışveriş merkezinde bulunan ... Restorant'ın sahibi olan ...'nun amcası ve ...'nun babası olduğunu, restorantları için davalı ...

Et Galerisi sahibi ...'dan et ve et ürünleri temin etmek için toplamda 90.000,00 TL olmak üzere her biri 5.000,00 TL'den oluşan 18 adet alacaklısı adı ve nakden kısmı boş olmak üzere açık olan teminat senedi verdiğini, davalının kendisine "14/08/2015 tarihli yapılan hesap sonucu ben 35.350,00 TL alacaklı çıktım. Bundan sonrasına karşılık 05/10/2015 tarihinden başlamak şartıyla 18 adet 5.000,00 TL'lik senet aldım. Senedi ... adına ...'ndan aldım.

Kalan bakiye olan 54.650,00 TL yerine et vermeye devam edeceğim." yazılı belge verdiğini, belgeye istinaden menfi tespit davası açtığını, davalı tarafın herhangi bir cevap dilekçesi vermediğini, TTK 66 ve devamı maddelerine göre davalının müvekkilden kıymetli evrak sebebiyle alacaklı olduğunu, ticari defterlerine kayıt etmekle yükümlü olduğunu, bu yükümlülüğünü yerine getirmeyen davalının sonuçlarına katlanması gerektiğini, kaydın mevcut olmamasının da aleyhine delil teşkil ettiğini, ilk derece mahkemesince davalıya yemin teklifinde bulunmak için süre verildiğini,

yazılı delilin varlığı halinde yemin teklifine başvurulamayacağı sebebiyle ara karardan dönülmesine ilişkin taleplerine rağmen ara karardan dönmediğini, yerel mahkemenin dosyayı yeterince aydınlatmadan hatalı karar verdiğini, kıymetli evrakın sebepten soyutluğunun genel anlamda olduğunu, sebebi belli olan kıymetli evraklar için artık mücerretlik ilkesi uygulanamayacağını, taraflar arasında yapılan ticari defter incelemesinde herhangi bir ticari ilişkinin tespit edilemediğini belirterek yerel mahkemece verilen kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; menfi tespit talebine ilişkindir. İstinaf incelemesi HMK 355. Madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve resen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır.

Davacının ... ve ... Alışveriş Merkezinde bulunan ... Restorant'ın sahibi olan ...'nun amcası ve ...'nun babası olduğunu, onlar adına adı geçen işletmeleri işlemekle yetkili kılındığını, firmaların zorda kalmaması adına onlara çalışmalarında destek verdiğini, restorantları için davalı ...

Et Galerisi sahibi ...'dan et ve et ürünleri temin etmek için toplamda 90.000,00 TL olmak üzere her biri 5.000,00 TL den oluşan 18 adet alacaklısı adı ve nakden kısmı boş olmak üzere açık olan teminat senedi verdiğini, kendi adına bu senetleri imzaladığını, senetler üzerine davalının kendisine veya restoranta herhangi bir et veya et ürünü vermediğini, düzenlenmiş olan senetlerin karşılığında bir hizmet veya bedel alamadığını, kendilerine bir mal da teslim edilmediğini, kendisinin işletme sahibi olmaması nedeniyle resmi defter kaydının da olmadığını, oğlu ve yeğeni adına onlara yardım için bu senetleri kendisinin teminat olarak verdiğini,

yazılı olan senetlerin bankaya verilip protesto edilmediğini, kambiyo senedi değil adi senet hükmünde olduğunu ve mal karşılığı durumunda olduğunu, ...'ın kötü niyetli olarak alacaklı ismi olmayan ve malen veya nakden kısmı boş bırakılan senetlere başka alacaklı ismi yazıp nakden ibaresi ekleyip senetleri devreye koymaya başlayıp cirolandırarak iyi niyetli 3. şahıslar yaratarak senetleri tahsil yoluna gidip hukuk oyunları yapmaya başladığını belirterek bu senetlerden dolayı borçlu olmadığının tespitini talep ettiği,

aslolan peşin satış olduğundan davacının verdiği senetlerin avans olarak veya teminat olarak verildiğini ispat etmekle yükümlü olduğu, ancak davalının imzasını kabul ettiği belgede "14/08/2015 tarihli yapılan hesap sonucu ben 35.350,00 TL alacaklı çıktım. Bundan sonrasına karşılık 05/10/2015 tarihinden başlamak şartıyla 18 adet 5.000,00 TL'lik senet aldım. Senedi ... Döner adına ...'ndan aldım.

Kalan bakiye olan 54.650,00 TL yerine et vermeye devam edeceğim." ibaresinin yazılı olduğu, dava konusu senetlerin düzenleme tarihlerinin 14/08/2015 olduğu, bu durumda davacının senetlerin 54.650,00 TL'lik miktar yönünden avans olarak verildiğini ispat ettiği, bu miktar yönünden mal verdiğinin ispat yükünün davalıya geçtiği, davalının süresi içinde cevap dilekçesi sunmadığı,

bu miktar yönünden mal verdiğini ispat edemediği gözardı edilerek 54.650,00 TL'lik miktar yönünden ispat yükünün tayininde hata yapılıp davacıya icapsız yere yemin teklifi hatırlatılmak suretiyle davalının eda ettiği yemine göre karar verilmesinin usul ve yasaya uygun olmadığı davacının istinaf talebinin kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, HMK'nın 353/1.b.2 maddesi yeniden hüküm kurulmasına ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Katip ... · e-imzalıdır