Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2020/1500 K.2020/1181

Davacı tarafından davalı aleyhine Konya Asliye ... Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile açılan şirketin ek tasfiyesi ve ihyası davasında 29/01/2020 tarihinde tesis edilen davanın reddine ilişkin karara karşı davacının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının "... Sanayi Ticaret Limited Şirketi"nin müdürü ve yetkilisi olduğunu , şirketin ticaret sicilden terkin edildiğini, şirkete ait ... ve ... plakalı iki aracı bulunduğunu, söz konusu araçların şirketin kapatıldığı dönemde vergi borcu olması sebebiyle satılamadığını, ancak akabinde vergi borçlarının yapılandırılıp ödendiğini, ... plakalı aracın bu arada kaza yaptığını, sigorta şirketi tarafından aracın şirket adına kayıtlı olması ve şirketin de terkin olması sebebiyle ödeme yapmadığını, araçların satışlarının yapılabilmesi ve pert olan aracın sigorta ödemesinin alınabilmesi amacı ile şirketin ihyasına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı cevap dilekçesinde özetle; dava konusu şirketin sicil kaydı sermayesinin 6102 sayılı kanunun 580/1 maddesinde öngörülen asgari sermaye tutarı olan 10.000,00 TL'ye çıkarılmadığından 6103 sayılı kanunun 20/1 maddesi uyarınca şirketin münfesih sayılması gerekçesiyle TTK geçici 7.maddesine istinaden 26/06/2014 tarihi itibariyle re'sen terkin edildiğini, davanın ise 31/12/2019 tarihinde açıldığını, TTK geçici 7. Madde 15.fıkra gereğince 5 yıllık hak düşürücü süre geçtiğinden davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "TTK nın geçici 7. maddesinin 15. fıkrasının son cümlesi "Ticaret sicilinden kaydı silinen şirket veya kooperatifin alacaklıları ile hukuki menfaatleri bulunanlar haklı sebeplere dayanarak silinme tarihinden itibaren beş yıl içinde mahkemeye başvurarak şirket veya kooperatifin ihyasını isteyebilir." hükmünü amirdir. Burada ön görülen 5 yıllık süre; hak düşürücü süre niteliğindedir... Bu durum karşısında işbu dava 26/06/2014 tarihinden 5 yıllık süre çoktan geçtikten sonra 31/12/2019 tarihinde açıldığından davanın hak düşürücü süre.." geçtiği gerekçesiyle davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkilinin son yöneticisi ve müdürü olduğu re'sen terkin olan şirket adına kayıtlı iki araç bulunduğunu, bu araçların ek tasfiyesi ile ilgili olarak TTK 547. Maddesi uyarınca dava açılmasının zorunlu olduğunu, ek tasfiyenin de genel hükümlere göre yapılmasında müvekkilinin hukuki yararı bulunduğunu, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; şirketin ek tasfiyesi için ihyası istemine ilişkindir.

İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve resen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır.

Dava konusu şirketin sicil kaydı sermayesinin 6102 sayılı kanunun 580/1 maddesinde öngörülen asgari sermaye tutarı olan 10.000,00 TL çıkarılmadığından 6103 sayılı kanunun 20/1 maddesi uyarınca şirketin münfesih sayılması gerekçesiyle TTK geçici 7.maddesine istinaden 26/06/2014 tarihi itibariyle re'sen terkin edildiğini, ek tasfiyeye ilişkin davanın ise 31/12/2019 tarihinde açıldığı, şirketin tasfiye edilmeksizin ticaret sicilden re'sen terkin olduğu, şirket adına ... ve ... plakalı tescilli araçların bulunduğu anlaşılmıştır.

Türk Ticaret Kanunu'nun;

"D) Tasfiye madde 643- (1) Tasfiye usulü ile tasfiyede şirket organlarının yetkileri hakkında anonim şirketlere ilişkin hükümler uygulanır:

C) Ek tasfiye madde 547- (1) Tasfiyenin kapanmasından sonra ek tasfiye işlemlerinin yapılmasının zorunlu olduğu anlaşılırsa, son tasfiye memurları, yönetim kurulu üyeleri, pay sahipleri veya alacaklılar, şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinden, bu ek işlemler sonuçlandırılıncaya kadar, şirketin yeniden tescilini isteyebilirler. (2) Mahkeme istemin yerinde olduğuna kanaat getirirse, şirketin ek tasfiye için yeniden tesciline karar verir ve bu işlemlerini yapmaları için son tasfiye memurlarını veya yeni bir veya birkaç kişiyi tasfiye memuru olarak atayarak tescil ve ilan ettirir.

Geçici Madde 7- (Ek: 26/6/2012-6335/38 md.) (1) 1/7/2015 tarihine kadar aşağıdaki hâlleri tespit edilen ya da bildirilen anonim ve limited şirketler ile kooperatiflerin tasfiyeleri ve ticaret sicilinden kayıtlarının silinmesi, ilgili kanunlardaki tasfiye usulüne uyulmaksızın bu madde uyarınca yapılır.

a) 24/6/1995 tarihli ve 559 sayılı Türk Ticaret Kanununun Bazı Maddelerinde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname gereğince, sermayelerini anılan Kanun Hükmünde Kararname ile öngörülen tutarlara çıkarmamış anonim şirketler ile limited şirketler...

(4) Ticaret sicili müdürlüklerince;... b) 559 sayılı Kanun Hükmünde Kararname gereğince sermaye artırımında bulunmayarak münfesih olan şirketlere yapılacak ihtarda; ortaklarından, yönetici veya denetçilerden ya da müdürlerinden tebliğ tarihinden itibaren iki ay içinde tasfiye memurunun bildirilmesi, aksi takdirde, bu madde hükümlerine göre ticaret sicili kayıtlarından unvanın silineceği, şirkete ait malvarlığının unvana ilişkin kaydın silindiği tarihten itibaren on yıl sonra Hazineye intikal edeceği ve bunun kesin olduğu açıkça yazılır...

(11) Dördüncü fıkra uyarınca yapılan ihtar ve ilana rağmen, süresi içinde cevap vermeyen veya tasfiye memurunu bildirmeyen yahut durumunu kanuna uygun hâle getirmeyen veya faaliyette bulunduğunu adres ve kanıtlarıyla birlikte bildirmeyen şirket ve kooperatiflerin unvanı ticaret sicilinden resen silinir. Resen unvanı silinen şirket ve kooperatifler, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi ile ilgili odanın internet sitesinde ilan edilir...

(15) Bu maddede düzenlenmeyen hususlarda ilgili kanun ve esas sözleşmelerde öngörülen usullere göre hareket edilir. Bu madde gereğince tasfiye edilmeksizin unvanı silinen şirket veya kooperatiflerin ortaya çıkabilecek malvarlığı, unvana ilişkin kaydın silindiği tarihten itibaren on yıl sonra Hazineye intikal eder. Hazine bu şirket ve kooperatiflerin borçlarından sorumlu tutulmaz.

Tasfiye memurlarının sorumlulukları konusunda, özel kanunlardaki sorumluluğa ilişkin hükümler saklı kalmak kaydıyla bu Kanun veya Kooperatifler Kanunu hükümleri uygulanır. Ticaret sicilinden kaydı silinen şirket veya kooperatifin alacaklıları ile hukuki menfaatleri bulunanlar haklı sebeplere dayanarak silinme tarihinden itibaren beş yıl içinde mahkemeye başvurarak şirket veya kooperatifin ihyasını isteyebilir..." şeklindedir.

Şirketin tüzel kişiliği, ticaret sicilinden silinmesi (terkini) ile sona erer. Tüzel kişiliğin sona ermesi için de, tasfiye işlemlerinin eksiksiz tamamlanması gerekir. Şayet, tasfiye işlemleri gerektiği gibi tamamlanmamış ve tasfiyesi gereken hususlar eksik bırakılmışsa, tüzel kişilik ticaret sicilinden silinse bile, şirketin tüzel kişiliğinin sona erdiğinin kabulü olanaksızdır.

Bir tüzel kişiliğin son bulmasını ifade eden fesih ve tasfiye işlemi, aynı zamanda Borçlar Hukukuna ilişkin bir hukuki işlem olup, bu karar ve işlemin hataya dayanması karşısında gerçek anlamda bir tasfiye işleminden söz edilemez. Hataya veya kasta dayalı, şeklen gerçekleşmiş bir tasfiyenin kaldırılmasının gerek o işlemi gerçekleştirenlerce, gerekse bundan zarar görenlerce istenebilmesi Borçlar Hukuku'nun temel kurallarından biridir.

Bu tür davalarda somut olayda olduğu gibi husumet tasfiyesiz re'sen terkin işlemini yapan yasal hasım Ticaret Sicil Memurluğu'na yöneltilmelidir.

İlk derece mahkemesince davanın TTK geçici 7.maddesi uyarınca re'sen terkin olunan şirketin ihyası olarak kabulü ile tasfiye edilmeksizin unvanı silinen şirket veya kooperatiflerin ortaya çıkabilecek mal varlığının, unvana ilişkin kaydın silindiği tarihten itibaren 10 yıl sonra hazineye intikal edeceği hususu gözetilmeksizin şirketin ihyasına ilişkin hak düşürücü süre yönünden ek tasfiye talebine ilişkin davanın reddine karar verilmesinde hukuka uygunluk bulunmadığından, davacının istinaf talebinin kabulüne, HMK'nın 353/1.a.3 maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına,

davanın re'sen terkin olunan şirketin tasfiye olunmayan, 10 yıl sonra hazineye intikal edecek araçların ek tasfiyesi talebi yönüyle uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanması veya değerlendirilmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ... · e-imzalıdır · Üye ... · e-imzalıdır · Üye ... · e-imzalıdır · Katip ... · e-imzalıdır ...