Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2020/1607 K.2020/1227

İhtiyati haciz talep eden tarafından karşı taraf aleyhine Konya Asliye . Ticaret Mahkemesinin .../... D.İş esas sayılı dosyası ile açılan ihtiyati haciz talebi ile ilgili olarak 16/04/2020 tarihinde tesis edilen itirazın reddine ilişkin ek karara karşı karşı tarafın istinaf kanun yoluna başvurması üzerine üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;

TALEP

İhtiyati haciz talep eden vekili dilekçesinde özetle; 30/09/2019 keşide tarihli ve 300.000,00 TL tutarlı, .... seri nolu çekin, müvekkiline vadesinde ödenmemiş olup çekin bütün talep ve ihtarlarına rağmen halen ödenmediğini, çek keşidecisinin haksız ve usule aykırı olarak çek üzerinde ihtiyati tedbir kondurduğunu, bu kararı bankaya çeki ibraz etmeleri üzerine öğrendiklerini, bunun üzerine istinaf yolu ile tedbirin kesin olarak kaldırıldığını, borçlunun kaçma ve mal kaçırma ihtimalinin bulunduğunu belirlenecek, borçlunun, borca yeter miktarda taşınır ve taşınmaz malları ile 3. şahıslardaki hak ve alacaklarına ihtiyati haciz konulmasını talep etmiştir.

İlk derece mahkemesince 17/03/2020 tarihli değişik iş kararı ile talep edenin talebinin kabulü ile İİK nun 257 ve devamı maddeleri gereğince, alacaklının ileride ihtiyati hacizde haksız çıkması halinde karşı taraf olan borçlu/borçlular ile üçüncü kişilerin bu yüzden uğrayacakları bütün zararlardan sorumlu olması kaydıyla, borçlunun/borçluların gerek elindeki gerekse üçüncü kişilerdeki taşınır ve taşınmaz malları ile hak ve alacaklarının, yukarıda miktarı yazılı alacağa yetecek kadar kısımlarının ihtiyaten haczine karar verilmiştir.

İTİRAZ

Karşı taraf vekili itiraz dilekçesinde özetle; yetki itirazında bulunduklarını, söz konusu çeke ilişkin Tarsus .. Asliye Hukuk Mahkemesinin ../..

D.İş sayılı dosyasında, çekin ödenmemesi ve icra takibine konu edilmesi yönünde 25/09/2019 tarihli ihtiyati tedbir kararınının bulunduğunu, bu ihtiyati tedbir kararının akabinde menfi tespit davası açılmış olup bu davanın halen derdest olduğunu, çekin ödenmeyeceğine ve icra takibine konu edilemeyeceğine ilişkin ihtiyati tedbir kararının kaldırılmamış olup halen devem etiğini, kaldırılan kararın ihtiyati hacze itirazın reddine ilişkin karar olduğunu ve henüz incelenip neticesi hakkında bir karar verilmediğini, Adana BAM.

Hukuk Dairesi tarafından kaldırılan kararın tarihinin sehven yanlış yazıldığını, talep eden A.Ş'nin de bu yanlışlıktan faydalanarak derhal çek hakkında ihtiyati haciz kararı alarak icra takibi başlatıldığını, 20/02/2020 tarihli Adana BAM. HD kararındaki yanlışlığın düzeltildiğini, talep edenin kötü niyetli olduğunu belirterek itiraz etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ EK KARARININ ÖZETİ: İlk derece mahkemesince 16/04/2020 tarihli ek karar ile özetle; "...İhtiyati hacze itiraz eden borçlunun diğer itirazı ise ihtiyati hacze konu çek yönünden Tarsus. Asliye Hukuk Mahkemesinin ../.. D.İş sayılı dosyasında çekin ödenmemesi ve icra takibine konu edilmemesi yönünde tedbir karar verildiğinden bahisle yapılmıştır.

Fakat tüm dosya kapsamı incelendiğinde; itiraz eden borçlunun öncelikle çekin ödenmemesi ve icra takibine konu edilmemesi için tedbire yönelik olarakTarsus. Asliye Hukuk Mahkemesinin ../.. D.İş sayılı dosyasında talepte bulunduğu, daha sonra ise Tarsus .. Asliye Hukuk Mahkemesindeborçlu olunmadığına yönelik menfi tespit davası açıldığı anlaşılmıştır. Tarsus .Asliye Hukuk Mahkemesinin .../.. E sayılı dosyasında tensip ile Tarsus .. Asliye Hukuk mahkemesinin .../...

D.İş sayılı dosyasından verilen tedbirin devamına yönelik istemin REDDEDİLDİĞİ anlaşılmıştır. HMK 397. Maddede İhtiyati tedbiri tamamlayan işlemler belirtilmiştir.

Bu maddeye göre; "(1) İhtiyati tedbir kararı dava açılmasından önce verilmişse, tedbir talep eden, bu kararın uygulanmasını talep ettiği tarihten itibaren iki hafta içinde esas hakkındaki davasını açmak ve dava açtığına ilişkin evrakı, kararı uygulayan memura ibrazla dosyaya koydurtmak ve karşılığında bir belge almak zorundadır.

Aksi hâlde tedbir kendiliğinden kalkar.(2) İhtiyati tedbir kararının etkisi, aksi belirtilmediği takdirde, nihai kararın kesinleşmesine kadar devam eder. (3) Tedbir kalkmış veya kaldırılmış ise bu husus ilgili yerlere bildirilir.(4) İhtiyati tedbir dosyası, asıl dava dosyasının eki sayılır." hükmü yer almaktadır.

Maddeye göre İhtiyati tedbir dosyası, asıl dava dosyasının eki sayılır." ve "İhtiyati tedbir kararı dava açılmasından önce verilmişse, tedbir talep eden, bu kararın uygulanmasını talep ettiği tarihten itibaren iki hafta içinde esas hakkındaki davasını açmak ve dava açtığına ilişkin evrakı, kararı uygulayan memura ibrazla dosyaya koydurtmak ve karşılığında bir belge almak zorundadır.

Aksi hâlde tedbir kendiliğinden kalkar." denildiğine göre ihtiyati tedbir hususunda asıl dava dosyasına bakan mahkemenin kararına göre hareket etmek gerekecektir. Asıl davaya bakan Tarsus .Asliye Hukuk Mahkemesinin .../... E sayılı dosyasında tedbirin devamına yönelik karar verilmediği gibi bu ara karara karşı itiraz edildiği ve ara kararın değiştiğine veya kaldırıldığına yönelik de herhangi bir işlemin mevcut olmadığı anlaşılmaktadır.

Bu nedenle; mahkememizin ihtiyati haciz kararına itiraz edilmiş ise de; mahkememiz kararının ihtiyaten verildiği, ihtiyaten verilen kararlarda tam ispat aranmadığı, İİK 257. Madde şartları oluştuğu kanaatine varılmış, mahkememizce verilen ihtiyati haciz kararında herhangi bir usulsüzlük bulunmadığı kanaatiyle itirazın reddine..." gerekçesiyle ihtiyati hacze itirazın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Karşı taraf vekili istinaf dilekçesinde özetle; ihtiyati hacze itirazlarının duruşma yapılmadan karar verildiğini, ihtiyati haczin dayanağı olan çekin icra takibine konu edilememesi yönünde aldıkları ihtiyati tedbir kararının devam etmesine rağmen yerel mahkeme kararında, ihtiyati hacze konu çek yönünden verilen ihtiyati tedbir kararının devam etmediğini belirterek, itiraz dilekçesinde ileri sürmüş olduğu nedenleri tekrar ederek istinaf talebinde bulunmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Talep; ihtiyati tedbir kararına ilişkin itirazın kabulüne yönelik ara kararın kaldırılması istemine ilişkindir. İstinaf incelemesi HMK 355. Madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve resen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır. İlk derece mahkemesince ihtiyati tedbir isteyen vekilinin ihtiyati tedbir istemi, 17/03/2020 tarihli karar ile kabul edilmiş, karşı taraf dinlenmeden verilen bu karara karşı tarafın itirazı, mahkemece ilgililer davet edilmeden, 16/04/2020 tarihli ara karar ile dosya üzerinden yapılan inceleme sonucu itirazın reddine karar vermiştir.

Hukuk Muhakemeleri Kanununun 394/4. maddesi uyarınca itiraz üzerine mahkeme, ilgilileri dinlemek üzere davet eder, gelmedikleri taktirde dosya üzerinden inceleme yaparak kararını verir. Zira ihtiyati tedbir kararı verilirken dinlenemeyen tarafa itiraz imkanının tanınmasının temel sebebi, hukuki dinlenme hakkıdır. Karşı taraf dinlenmişse bu hak o sırada tanınmıştır.

Ancak işin niteliği, aciliyeti kararın etkisiz kalma ihtimali gibi sebeplerle karşı taraf dinlenmemişse bu durumda bu hakkın ona kararın verilmesinden sonra tanınması gerekli ve zorunludur. Bu sebeple itiraz, teknik anlamda bir kanun yolu olmayıp, hukuki dinlenilme hakkını tanıyan özel bir hukuki çaredir. Ancak mahkeme, taraflar gelmeseler dahi, dosyayı işlemden kaldırmaz, dosya üzerinden inceleme yaparak karar verir.

Diğer bir deyişle HMK.'nın 394/4. maddesi gereği itiraz üzerine incelemenin duruşmalı yapılması zorunlu olup, mahkemece öncelikle ilgililerin dinlenmesi için duruşma günü verilerek usulen davet edildikten sonra, gelmeseler dahi dosya üzerinde ihtiyati tedbiri tamamlayan işlemlerin yapılıp yapılmadığı ve diğer itiraz sebepleri incelenerek karar verilmelidir (Prof.

Dr. Hakan Pekcanıtez, Medeni Usul Hukuku, 15. Bası, cilt III, s2532-2534, Yargıtay 15. HD'nin 06/02/2012 gün ve 168/639 E-K.).

Bu durum karşısında mahkemece, itiraz üzerine; ilgililer davet edilip duruşma açmadan dosya üzerinden inceleme yapılmak suretiyle itirazın kabulüne karar verilmesi 6100 sayılı HMK'nın 394/4 maddesi gereğince doğru görülmemiş, ihtiyati tedbire itiraz edenin istinaf itirazlarının kabulü ile HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, itirazın yukarıda belirtilen şekilde incelenerek yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

M.Ç