Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2020/169 K.2022/1513

Davacı tarafından davalı aleyhine Konya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile açılan kooperatif genel kurul kararının iptali davasında 22/11/2019 tarihinde tesis edilen karara karşı davacının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin Konya İli ... İlçesi ...

Mah. ... ada ... nolu parselde kayıtlı ... bağımsız bölüm nolu daireyi 52.000,00 TL bedelle 24/09/2008 tarihinde davalı kooperatiften satın aldığını, davalı kooperatif ile yapılan sözleşme gereğince satış bedelinden başka her hangi bir bedel ödenmeyeceğinin kararlaştırıldığını, müvekkilinin halen sözü geçen taşınmazda oturduğunu, 11 yıldan beridir davalı tarafından taşınmazın iskanının alınmadığını, 30/06/2019 gününde yapılan genel kurul toplantısında alınan 4, 8 ve 9. maddelerinde belirtilen konuların usul ve kanun hükümlerine aykırı olduğunu,

müvekkilinin peşin ödemeli üye olduğunu bu nedenle başkaca ödeme yapmasının hakkaniyete aykırı olacağını, genel kurul toplansında alınan kararın altına müvekkilinin şerh düştüğünü, tüm bu nedenlerle 30/06/2019 tarihli Genel Kurul Toplantısı ve Genel Kurulda Gündemin 4, 8 ve 9. maddeleri ile alınan kararların iptallerine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;davanın 1163 Sayılı Kooperatifler Kanununun 53. maddesinde belirtilen 1 aylık hak düşürücü süre içinde açılmadığından süre yönünden reddi gerektiğini, davacının dava dilekçesindeki beyanlarını kabul etmediklerini, davacının ödemiş olduğu 52.000,00 TL nin dairenin bedeli olduğunu, taraflar arasında yapılan sözleşme gereğince ödenen bedelin ruhsat, SGK masrafı, maliye giderleri kapsamadığını, maliye, SGK ve ruhsat gideri için her bir dairenin 20.000,00 TL bedel ödemesi gerektiğini, genel kurulda alınan kararların kanuna uygun olduğunu, tüm bu nedenlerle haksız olarak açılan davanın reddine, yargılama giderlerinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "...davacı vekilince davalı kooperatif aleyhine açılan bu davada; davalı kooperatifin 30/06/2019 tarihinde yapılan 2018 yılı Genel Kurul Toplantısı ve Genel Kurulda Gündemin 4,8 ve 9. maddelerinde alınan kararların iptali talep edilmiş olup. 1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu' nun 53. maddesi gereğince bu davanın toplantıyı kovalayan günden başlamak üzere 1 ay içinde açılması gerekir.

Kanun metninde bahsi geçen bu süre dava şartına ilişkin hak düşürücü bir süre olup mahkemece resen nazara alınır. Davada ileri sürülen sebepler yönünden ortada mutlak butlan sebebleri bulunmamaktadır.

Kooperatif genel kurul kararının iptali davası konu olarak 7155 Sayılı Abonelik Sözleşmesinden Kaynaklaklanan Para Alacaklarına İlişkin Takibin Başlatılması Usulü Kanununun 20 ve 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanununun ek 5/A maddesinde belirtilen davalardan olmadığından kanun gereğince dava açmak için arabulucuk dava şartı da aranmaz.

Her ne kadar davacı vekilince UYAP sisteminde bu davanın arabuluculuğa tabi davalardan olarak gözükmesi sebebiyle öncelikle arabulucuya başvurulduğu ileri sürülmüş ise de; kanunlarda yer almayan bir husus kişi ve kurumlara mükellefiyet olarak getiremez. Kaldı ki.

7155 Sayılı kanun 01/01/2019 tarihinde yürürlüğe girmiş olup; o tarihten sonra mahkememizde açılmış pek çok emsal davada böyle bir ön sorun yaşanmadan yani davacı taraf arabulucuya başvurmadan kanuna uygun olarak mahkememizde dava açmıştır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle davanın 1163 Sayılı Kooperatifler Kanununun 53. maddesinde belirtilen hak düşürücü süre içinde açılmadığı anlaşıldığından usulden reddine dair aşağıdaki hükmün kurulmasına karar vermek gerekmiştir." gerekçesiyle davacının davasının hakdüşürücü süre yönünden usulden reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava müracaatlarının sistem tarafından kabul edilmediğinden ve sistemin bu zorunluğu nedeni ile müvekkilinin adına yasal 1 aylık süre içerisinde arabuluculuk bürosuna müracaatta bulunduğunu, anlaşmazlık tutanağının tanzimi ve arabuluculuk dosyasının kapatılmasını takiben yasal süre içerisinde dava açıldığını, müvekkilinin başkaca izleyeceği bir yol ve dava açacağı başka bir Merci bulunmadığından ve Tevzi Bürosu Arabuluculuğa başvuru yapmadan dava açmaya imkan vermediğinden müvekkiline atfı kabil hiçbir kusur ve ihmal bulunmadığını,

sistem nedeniyle kabul edilmeyen bir davanın yasal süresi içerisinde açılmadığı gerekçesi ile yerel mahkemenin hak düşürücü süre yönünden usulden reddinin usul ve yasaya aykırı olduğnuu, arabuluculuk müessesesi kanun ile kurulan Adalet Bakanlığı nezdinde faaliyet gösteren, kararları mahkeme kararları gibi bağlayıcı olan bir kurum olduğunu,

herhangi bir davanın sehven görevli ve yetkili olmayan bir mahkemede açılmış olması ve görevsiz ve/veya yetkisiz olan Mahkemenin görevsizlik veya yetkisizlik kararı vererek dava dosyasının görevli ve yetkili mahkemeye gönderilmesine karar vermesi halinde “ Hak düşürücü süre ilk davanın açılması ile muhafaza edilir”.

Bu itibarla hak düşürücü süreye bağlı bulunan bir hak süresi içinde dava ikamesi suretiyle kullanılmış ise artık saklı sayılacağını, bu duruma göre farklı bir mahkemeye sehven dava açılmış olması halinde bile hak düşürücü süre işlemeyeceğinden, hak saklı kalacağından, olayda olduğu gibi sehven değil, sistem gereği arabuluculuğun dava şartı kabul edilen ve dava açmayı sistem itibariyle imkansız kılan ve arabuluculuğa başvurmayı zorunlu kılan durumda bile hak düşürücü süre işlemeyeceğini, dava hakkının saklı kalacağını belirterek ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; kooperatif genel kurul kararının iptali istemine ilişkindir.

İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve resen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır.

Davacı tarafından davalı kooperatifin 30/06/2019 tarihinde yapılan genel kurul toplantısında alınan bir kısım kararların iptali istenmiş olup, ilk derece mahkemesince davanın 1 aylık hak düşürücü süre içerisinde açılmadığı gerekçesiyle hak düşürücü süre nedeniyle davanın usulden reddine karar verildiği görülmüştür.

Davacı 1 aylık hak düşürücü süre geçmeden 30/07/2019 tarihinde dava açmak için adliye tevzi bürosuna müracaat ettiğini, ancak sistem tarafından davada arabuluculuğun dava şartı olarak görüldüğünü bu sebeple dava dilekçesinin kabul edilmediğini bunun üzerine aynı gün arabuluculuk bürosuna müracaat ettiğini, arabuluculuk sürecinin anlaşmazlıkla sonuçlanması üzerine 04/09/2019 tarihinde arabuluculuk son tutanağı düzenlendiğini, 11/09/2019 tarihinde yasal süresi içerisinde işbu davayı açtığını beyan etmiştir.

İlk derece mahkemesince Konya Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosu'na yazılan yazıya verilen cevapta. Asliye Ticaret Mahkemelerinde Genel Kurul Kararının İptali (Kooperatif Genel Kurul Kararının İptali) dava türü seçilmesi halinde "Seçilen Dava Türü Dava Şartı Olarak Öncelikle Arabuluculuğa Gitmelidir.

Arabulucuk Dosyanız var mı?" zorunlu ikazını verdiği, bu nedenle arabuluculuk dosya numarasının girilmesinin zorunlu olduğu, arabuluculuk dosya numarası girilmeden dava açılamadığı, Ticaret ve İş Mahkemelerinde bazı davalarda Arabuluculuğun dava ön şartı olması nedeniyle arabuluculuğa tabi olan ve yukarıdaki belirtilen ikazı veren davalarda arabuluculuk dosya numarası girilmesi gerektiği, arabuluculuk dosya numarası olmayan kişilerin ve arabulucuk dosyaları kapatılmayan kişilerin dava açma taleplerinin yerine getirilemediği bildirilmiştir.

Eldeki dava zorunlu arabuluculuğa tabi değil ise de ihtiyari arabuluculuğa başvurma konusunda bir engel de bulunmamaktadır. Ancak ihtiyari arabuluculuğa başvurmak hak düşürücü süreyi kesmeyecektir. Davacının, ihtiyari arabuluculuğa başvurmasının hak düşürücü süreyi kesmeyeceği, davacının 30/07/2019 tarihinde dava açmak için adliye tevzi bürosuna müracaat ettiğine dair bir tutanak da tutulmadığı bu sebeple davanın hak düşürücü süre içerisinde açılmadığı anlaşıldığından ilk derece mahkemesi kararı yerinde olup, davacının istinaf başvuru talebinin HMK'nın 353/1.b.1. maddesi gereğince esastan reddine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

A.Ç