Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2020/2441 K.2021/17

Davacı tarafından Konya Asliye... Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile açılan kıymetli evrak iptali davasında 11/08/2020 tarihinde tesis edilen davanın usulden reddine ilişkin karara karşı davacının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ...'ın (... Sanayi Ticaret unvanıyla işlettiği gerçek kişiye ait ticari işletme namına) ticari ilişki içerisinde bulunmuş olduğu... A.Ş. lehine düzenlemiş olduğu dava konusu 5 adet bonoyu lehtar ... A.Ş.ye gönderilmek üzere...

Kargo Konya Nalçacı Şubesi aracılığıyla kargoladığını, ilgili bonoların hukuki hakimiyet dahilinde lehtara teslim edilmesi adına transfer sürecindeyken kaybedildiğini, bonoların alıcıya ulaşmadığını, çalınmak veya kaybolmak suretiyle zayi olduğunu beyan ederek,

bu senetlerin kötüniyetli hamillerin eline geçmesi halinde tahsiline mahal vermemek amacıyla vade tarihinin yaklaşmış olması sebebiyle ivedilikle tedbiren bonolar üzerine ödeme yasağı konulmasına ve bu tedbir kararının gerekli olması halinde ilgili banka veya icra dairelerine gönderilmesine ve yapılacak yargılama neticesinde dava konusu bonoların iptallerine kararı verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; davacının söz konusu senetlerin keşidecisi olduğu, davacının işbu davayı açmasında hukuki yararı bulunmadığı, keşidecinin bononun iptaline yönelik dava açma (aktif husumet) ehliyetinin bulunmadığı gerekçesiyle davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; TTK'nın ilgili maddelerinde bono iptali davalarının lehtar veya hamil tarafından açılması gerektiğine ilişkin hükmün bulunmadığını, bonoların kargoya verildiği ve alıcıya hiçbir zaman ulaşmadığına dair kargo teslim belgeleri ve takip çıktıları sunulduğunu, bonoların gönderilmeden önce alınmış suretlerinin de dilekçeye eklendiğini, buna rağmen mahkemece hiçbir araştırma yapılmaksızın dar yorum ile taleplerinin reddedildiğini beyan ederek yerel mahkeme kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; zayi nedeniyle senet iptali istemine ilişkindir.

İstinaf incelemesi; Kamu düzenini ilgilendiren konularda resen, diğer yönlerden HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılmıştır.

İptal davası açılabilmesi için senedin zayi olması, senette yer alan hakkın halen mevcut olması, iptal talebinde bulunanın hak sahibi olması, senet zilyetliğinin yeniden iktisabının mümkün olmaması ve dava edilen senedin kıymetli evrak niteliği taşıması gerekir.

Türk Ticaret Kanunu'nun 651, 652, 757 ve devamı maddelerine göre tedbir ve iptale ilişkin istemde bulunma hakkının iradesi dışında senet elinden çıkan hamile ait bulunduğu, senedi düzenleyen keşidecinin anılan maddelere dayalı olarak iptal ve ödeme yasağı talebinde bulunma hakkının olmadığı, davacının keşideci olduğu anlaşılmıştır.

Zayi nedeniyle senet iptali davası TTK 651, 652 ve 757 maddeleri gereğince ancak hamil tarafından açılması gerektiği (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 18/04/2016 tarih 2015/9692 Esas 2016/4295 Karar ve 21/03/2016 tarih 2015/8451 Esas 2016/3133 Karar sayılı ilamları), ilk derece mahkemesince delillerin esastan değerlendirilmesi sonucu davanın reddine karar verilmesinde usul ve yasaya aykırı bir durum bulunmadığından davacının istinaf taleplerinin HMK'nın 353/1.b.1 maddesi gereğince esastan reddi gerektiği sonuç ve kanaatiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur

Başkan ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Katip ... · e-imzalıdır ...