Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2020/844 K.2022/2027

Av. ...

DAVALILAR : -... İSTİNAF EDENLER 2- ... - (T.C. Kimlik No: ...)

3- ... - (T.C. Kimlik No: ...)

4- ... - (T.C. Kimlik No: ...)

DAVA

Şirketin İhyası

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ : 23/11/2022

YAZIM TARİHİ : 24/11/2022

Taraflar arasında görülen davada Konya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas -... Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalılar ..., ... ve ... tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içerisinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten ve üye hakimin görüşleri alındıktan sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

DAVA

Davacı vekili, davalı gerçek kişilerin tasfiye edilerek ticaret sicil kaydı terkin edilen ...Yapı Kooperatifinin tasfiye kurulu üyeleri olduğunu, müvekkilinin kooperatif ve dava dışı üçüncü kişi aleyhine açtığı kooperatif üyeliğinden çıkarma işleminin iptali ve üye olduğunun tespitine ilişkin Konya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas-...

K. sayılı dosyasında müvekkili lehine karar verildiğini, kararın temyiz incelemesinden de geçerek kesinleştiğini, kooperatif tasfiye kurulunun, mahkeme kararına aykırı olarak müvekkiline ait üyeliğini dava dışı üçüncü kişi ...'e tahsis ederek ferdileşmeye gittikleri ve 08.11.2010 tarihli olağan genel kurulu yaparak kooperatifin ticaret sicil kaydını terkin ettiklerinin anlaşıldığını, müvekkilinin Konya ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... E- ...

K. sayılı dosyasında dava dışı ... aleyhine açtığı tapu iptali ve tescil davasının kabulüne karar verildiğini, davalının temyizi üzerine Yargıtay ... HD'nin ... E- ... K. sayılı ilamı ile mahkemece taraflarına ... Yapı Kooperatifine dava açmak üzere süre verilmesi ve dava açıldığı takdirde birleştirilerek bir karar verilmesi için kararı bozduğunu, mahkemece bozma kararına direnilmesi ve kararın davalı tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay HGK'nın ... E- ...

K. sayılı kararı ile direnme kararını özel daire kararında gösterilen nedenlerle bozduğunu, bozma kararı gereğince kooperatif aleyhine dava açılabilmesi için terkin edilen kooperatifin ihyası gerektiğini, kooperatif tasfiye kurulunu oluşturan davalıların gerek kanun ve gerekse sözleşmenin kendilerine yüklediği görevlerini kasten yapmayarak tasfiyeye gittiklerini ileri sürerek, ...

Kooperatifi'nin terkin kaydının iptali ile ihyasına ve ticaret siciline tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... Sicil Müdürlüğü temsilcisi, dava konusu tasfiye halinde ... Yapı Kooperatifinin TTK'nın 529 vd. maddeleri gereğince tasfiye sonucu genel kurul kararıyla 08/11/2010 tarihinde tescille terkin edildiğini, müdürlüklerinin yasal hasım olduğunu, davanın açılmasına sebebiyet vermediklerini bu nedenle müdürlükleri aleyhine vekalet ücreti ve yargılama giderlerine hükmedilmemesini, kooperatifin ek tasfiyesine karar verilmesi halinde kooperatife tasfiye memuru tayin edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ..., 08/11/2010 tarihli ...

Yapı Kooperatifinin yapılan olağan genel kurulunda kooperatifin fesih edilmesi ve ticaret sicil kaydından terkin edilmesi kararı alındığını ve bu karar doğrultusunda Kasım 2010 tarihinde kooperatifin ticaret sicilinden terkin edildiğini, bundan dolayı kendisinin hasım gösterilmesinin hukuka uygun olmadığını, iddia edilen eksik tasfiye bakımından kooperatifin herhangi bir eylem ve işlemi olmadığını, kooperatifin son tasfiye kurulu olarak hukuken ve yönetsel olarak yapılması gereken bütün işlemler gerçekleştirildikten sonra kooperatifin terkin edildiğini, eksik tasfiye iddiası ileri sürülerek kooperatifin ihyasının yapılamayacağını,

kooperatifin terkininden sonra açılan ve kooperatifin taraf olmadığı dava sebebiyle herhangi bir yükümlülüğünün olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Davalı ..., 08/11/2010 tarihli ...

Yapı Kooperatifinin yapılan olağan genel kurulunda kooperatifin fesih edilmesi ve ticaret sicil kaydından terkin edilmesi kararı alındığını ve bu karar doğrultusunda Kasım 2010 tarihinde kooperatif ticaret sicilinden terkin edildiğini, bundan dolayı kendisinin hasım gösterilmesinin hukuka uygun olmadığını, usul açısından davanın reddi gerektiğini, dava dilekçesinde iddia edilen eksik tasfiye bakımından kooperatifin herhangi bir eylem ve işlemi olmadığını, kooperatifin son tasfiye kurulu olarak hukuken ve yönetsel olarak yapılması gereken bütün işlemler gerçekleştirildikten sonra kooperatifin terkin edildiğini,

eksik tasfiye iddiası ileri sürülerek kooperatifin ihyası yapılamayacağını, kooperatifin terkininden sonra açılan ve kooperatifin taraf olmadığı dava sebebiyle herhangi bir yükümlülüğünün olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Davalı ..., 08/11/2010 tarihli ...

Yapı Kooperatifinin yapılan olağan genel kurulunda kooperatifin fesih edilmesi ve ticaret sicil kaydından terkin edilmesi kararı alındığını ve bu karar doğrultusunda Kasım 2010 tarihinde kooperatif ticaret sicilinden terkin edildiğini, bundan dolayı kendisinin hasım gösterilmesinin hukuka uygun olmadığını, usul açısından davanın reddi gerektiğini, dava dilekçisinde iddia edilen eksik tasfiye bakımından kooperatifin herhangi bir eylem ve işlemi olmadığını, kooperatifin son tasfiye kurulu olarak hukuken ve yönetsel olarak yapılması gereken bütün işlemler gerçekleştirildikten sonra kooperatifin terkin edildiğini,

eksik tasfiye iddiası ileri sürülerek kooperatifin ihyasının yapılamayacağını, kooperatifin terkininden sonra açılan ve kooperatifin taraf olmadığı dava sebebiyle herhangi bir yükümlülüğünün olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, "...6102 Sayılı Türk Ticaret Kanununun anonim şirketler ile ilgili ek tasfiye başlıklı 547. maddesi; “(1)Tasfiyenin kapanmasından sonra ek tasfiye işlemlerinin yapılmasının zorunlu olduğu anlaşılırsa, son tasfiye memurları, yönetim kurulu üyeleri, pay sahipleri veya alacaklılar, şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinden, bu ek işlemler sonuçlandırılıncaya kadar, şirketin yeniden tescilini isteyebilirler. (2)Mahkeme istemin yerinde olduğuna kanaat getirirse, şirketin ek tasfiye için yeniden tesciline karar verir ve bu işlemlerini yapmaları için son tasfiye memurlarını veya yeni bir veya birkaç kişiyi tasfiye memuru olarak atayarak tescil ve ilan ettirir.” hükmünü amirdir.

Son dönemdeki Yargıtay kararlarında da belirtildiği gibi davanın TTK'daki genel tasfiye hükümlerine tabidir. Ticaret sicil müdürlüğünden gelen yazı cevabına göre ihyası istenilen kooperatifin son tasfiye memurlarının davamızda davalı oldukları anlaşılmıştır.

Mahkememizce yapılan yargılama ve değerlendirmede; Yargıtay HGK 16.12.2021 T., 2017/(23)6-1621 E, 2021/1701 K sayılı kararı uyarınca dava dışı Tasfiye Halinde Sınırlı Sorumlu ... Kooperatifinin ihyasında davacının hukuki menfaati olduğundan davanın TTK'nun 547. maddesi gereğince kabulü ile dava dışı Tasfiye Halinde Sınırlı Sorumlu ... Kooperatifinin ihyasına ...." gerekçesiyle, davanın kabulü ile Tasfiye Halinde ... Kooperatifi'nin TTK'nın 547. maddesi gereğince ihyasına, TTK'nın 547/2. maddesi gereğine ek tasfiye işlemlerini gerçekleştirmek üzere eski tasfiye memuru ve kooperatif başkanı ...'nın yeniden tasfiye memuru olarak tayin, tescil ve ilanına karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ..., kooperatifin 08/11/2010 tarihinde tasfiye edildiğini, davacının talebinin zamanaşımına uğradığını, mahkeme gerekçeli kararının çelişkili olduğunu, davanın hukuki yararının bulunduğundan bahisle davanın kabulüne karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, eksik yapılan bir işlemin bulunmadığını, mahkemece diğer dosyalar incelenmeden karar verildiğini, hükme esas alınan Konya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas- ... Karar sayılı dosyasına ilişkin hiçbir evrakın kooperatife tebliğ edilmediğini ve fesih öncesi bu dosyadan bilgi sahibi olunamadığından bu karara istinaden davanın kabulünün savunma hakkının ihlali niteliğinde olduğunu ileri sürerek, mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ..., kooperatifin 08/11/2010 tarihinde tasfiye edildiğini, davacının talebinin zamanaşımına uğradığını, mahkeme gerekçeli kararının çelişkili olduğunu, davanın hukuki yararının bulunduğundan bahisle davanın kabulüne karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, eksik yapılan bir işlemin bulunmadığını, mahkemece diğer dosyalar incelenmeden karar verildiğini, hükme esas alınan Konya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas- ... Karar sayılı dosyasına ilişkin hiçbir evrakın kooperatife tebliğ edilmediğini ve fesih öncesi bu dosyadan bilgi sahibi olunamadığından bu karara istinaden davanın kabulünün savunma hakkının ihlali niteliğinde olduğunu ileri sürerek, mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ..., kooperatifin 08/11/2010 tarihinde tasfiye edildiğini, davacının talebinin zamanaşımına uğradığını, mahkeme gerekçeli kararının çelişkili olduğunu, davanın hukuki yararının bulunduğundan bahisle davanın kabulüne karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, eksik yapılan bir işlemin bulunmadığını, mahkemece diğer dosyalar incelenmeden karar verildiğini, hükme esas alınan Konya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas- ... Karar sayılı dosyasına ilişkin hiçbir evrakın kooperatife tebliğ edilmediğini ve fesih öncesi bu dosyadan bilgi sahibi olunamadığından bu karara istinaden davanın kabulünün savunma hakkının ihlali niteliğinde olduğunu ileri sürerek, mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, kooperatifin ihyası istemine ilişkin olup, yukarıda özetlendiği şekilde karar verilmiştir.

İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve re'sen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır.

Somut uyuşmazlığa uygulanması gereken TTK'nın 547. maddesinde "(1) Tasfiyenin kapanmasından sonra ek tasfiye işlemlerinin yapılmasının zorunlu olduğu anlaşılırsa, son tasfiye memurları, yönetim kurulu üyeleri, pay sahipleri veya alacaklılar, şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinden, bu ek işlemler sonuçlandırılıncaya kadar, şirketin yeniden tescilini isteyebilirler. (2) Mahkeme istemin yerinde olduğuna kanaat getirirse, şirketin ek tasfiye için yeniden tesciline karar verir ve bu işlemleri yapmaları için son tasfiye memurlarını veya yeni bir veya birkaç kişiyi tasfiye memuru olarak atayarak tescil ve ilan ettirir.'' hükmü düzenlenmiştir.

Bir şirket veya kooperatifin ihyası davasında davacı taraf, şirket ortaklarından herhangi biri, şirket veya kooperatifin en son yetkilileri, o şirkette veya kooperatifte daha önce çalışmış bulunan herhangi bir işçi, şirket veya kooperatiften alacağı bulunan herhangi bir gerçek veya tüzel kişi alacaklı, özetle hukuki menfaati bulunan herhangi bir kişi olabilir. İhya davalarında davalı taraf ise, şirket veya kooperatifin en son tasfiye memuru veya tasfiye kurulu ile yasal hasım konumunda bulunan ticaret sicili müdürlükleridir.

Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne yazılan müzekkereye verilen cevabi yazıda, dava konusu Tasfiye Halinde ... Kooperatifi'nin 27.02.2004 tarihli tescil işlemi ile tasfiyeye girmiş olup, 08.11.2010 tarihli tescil işlemi ile terkin olduğu ve kaydının silindiğinin bildirildiği anlaşılmıştır.

Kooperatiflerin tüzel kişiliği ticaret sicilinden terkin ile sona ermektedir. Ancak, tüzel kişiliğin sona erebilmesi için tasfiye işlemlerinin eksiksiz ve tam olarak yapılmış olması gerekmektedir. Tüzel kişiliğin son bulmasını ifade eden fesih ve tasfiye işlemi aynı zamanda hukuki bir işlemdir. Bu işlemin veya kararın hatalı veya eksik olması halinde gerçek anlamda tasfiyeden söz etmek mümkün değildir. Eksik veya hatalı işlem sonucu kooperatifin sicilden tasfiye sonucu terkinine karar verilmiş ise, bundan zarar görenler veya o işlemi gerçekleştirenler, tasfiyenin kaldırılmasını ve kooperatifin ihyasını talep etme hakkına sahiptir.

Yukarıda yapılan açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde ise, dava konusu kooperatifin 27.02.2004 tarihli tescil işlemi ile tasfiyeye girerek, 08.11.2010 tarihli tescil işlemi ile terkin olup, kaydının silindiği ancak, davacının ihyası istenen kooperatif aleyhine dava açtığı ve bu itibarla, davacının kooperatifin ihyasını istemekte hukuki yararının bulunduğu, ihyası talep edilen kooperatif hakkında açılmış olan dava bulunması nedeniyle ihyasının TTK'nın 547. maddesi gereğince ek tasfiye niteliğinde olduğu, herhangi bir hak düşürücü sürenin söz konusu olmadığı,

ilk derece mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde herhangi bir isabetsizliğin bulunmadığı kanaatine varıldığından, davalılar ..., ... ve ...'ın istinaf istemlerinin HMK'nın 353/1.b.1 maddesi gereğince esastan reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

R.T