Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2021/1123 K.2022/2175

Davacı tarafından davalı aleyhine Konya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile açılan çek iptali davasında 15/04/2021 tarihinde tesis edilen davanın usulden reddine ilişkin karara karşı davacının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkilin, ticari alışverişleri nedeniyle dava dışı firmalardan çek aldığını, ancak ilgili çeklerin gönderim esnasında ... kargo yetkilileri tarafından kaybedildiğini, buna ilişkin Konya ...Asliye Ticaret Mahkemesi ... Easas sayılı dosyası ile dava açtıklarını, taraflar arasında herhangi bir ticari ilişkisi bulunmayan davalının, iş bu dosyaya beyanda bulunarak, ...

A.Ş.'ne ait, keşide yeri ... olan 18.01.2021 keşide tarih ... seri nolu, 115.000,00-TL bedelli çek ile ...

A.Ş.'ne ait, keşide yeri ... olan 23.01.2021 keşide tarih, ... seri nolu, 115.000,00-TL bedelli çeklerin elinde bulunduğunu söylediğini, ancak davalının davaya konu çeklerde yetkili hamili olmadığı gibi kaybolan çeklerin bedellerinin de 115.000,00 TL değil, 15.000,00 TL olduğunu, çekler üzerinde oynama yapıldığını, çeklerin bu şekilde ciro edilerek piyasaya sürüldüğünü, müvekkilin davalıya böyle bir borcunun da olmadığını, bu sebeple davalının, çeki müvekkile iade etmesi gerektiğini belirterek; müvekkile ait çekleri elinde bulunduran davalı yandan istirdatına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalıya usulüne uygun şekilde dava dilekçesi tebliğ edilmiş olup davaya cevap vermemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Yapılan yargılama sonucunda. 6102 sayılı Türk Ticaret kanunun'na eklenen 5/A maddesi uyarınca 1.1.2019 tarihi itibarıyla Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurulmuş olmasının dava şartı olarak kabul edildiği,

davacının arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemediğini, mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması konusunda kesin süre verildiği ancak davacının arabuluculuk tutanağını sunmadığı, gerekçesiyle davanın HMK'nun 115.

Ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-2. maddesi gereğince dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine şeklinde karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle. Yerel mahkemece, arabuluculuk son oturum tutanağının sunulması için taraflarına 1 haftalık kesin süre verildiğini, ancak Konya ...

Asliye Ticaret Mahkemesi'nce taraflarına verilmiş olan 2 haftalık kesin süre içerisinde arabuluculuk sürecinin tamamlanmasının mümkün olmadığını, bu sebeple mahkemeye ilgili son oturum tutanağının neden sunulamadığına dair beyanda bulunduklarını ve arabuluculuk sürecinin bekletici mesele yapılmasını istediklerini, beyanlarına rağmen yerel mahkemenin usulden red kararı verdiğini, kaldı ki mevcut davanın TTK m.792'ye bağlı olarak açıldığını ve çek istirdatına ilişkin dava olup, ilgili davada arabuluculuğun zorunlu dava şartı olmadığını, Yargıtay ...

H.D. 10/02/2020 Tarih ... E. - ... K. Sayılı kararınında bu yönde olduğunu, belirterek; istinaf başvurularının kabulü ile Konya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nce verilmiş olan 26/03/2021 tarihli kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; Çekin istirdadı talebine ilişkindir. İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve resen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır.

Mahkemece dava türü itibarıyla arabulucaya müracaat edilmesinin dava şartı olduğu gerekçesiyle HMK’nin 115/2 maddesi gereğince davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Davanın 7155 sayılı Yasa'nın 20. maddesi ile TTK’nın 5. maddesine eklenen 5/A maddesinin yürürlüğe girmesinden sonra açıldığı uyuşmazlık konusu değildir. İlgili düzenlemeye göre TTK’nin 4. maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.

Uyuşmazlık, TTK’nin 792. maddesine göre açılan çek istirdadı davasında arabulucuya başvurmanın dava şartı olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

TTK’nin 792. maddesi “Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür” şeklindedir.

Anılan madde hükmüne göre açılan davada davacının talebi, bir miktar paranın ödenmesi, alacak veya tazminat değil kıymetli evrak olarak çeki haksız olarak elinde bulundurduğu iddia edilen hamilden çekin iadesidir. Bu itibarla TTK’nin 792. maddesi kapsamında açılan çek istirdadı davasında arabulucuya başvurmak dava şartı değildir.(Örn.

Yargıtay 11. H.D'nin 10.02.2020 tarih ve 2019/3048 E- 2020/1093 K.sayılı kararı) Bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin çek istirdadı davasında arabulucuya başvurulmasının dava şartı olduğu yönündeki değerlendirmeleri yerinde olmayıp, davacının istinaf talebinin kabulü ile HMK 353/1.a.4 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi kararı kaldırılmasına, davanın esasına girilerek yargılama yapılması için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

...Ç