Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2021/1208 K.2023/372

Davacı tarafından, davalı aleyhine Konya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyası ile açılan kooperatif üyeliğinden ihraç kararının iptali davasında 01/04/2021 tarihinde tesis edilen davanın kabulüne ilişkin karara karşı davalının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendi;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... Kooperatifi Yönetim Kurulu ... tarihli kararıyla müvekkilinin aidat borcunu ödemediği gerekçesiyle kooperatif üyeliğinden ihracına karar verildiğini, ödenmeyen aidat tutarı için müvekkiline davalı kooperatif yönetim kurulu tarafından, Konya ... Noterliği aracılığıyla ... ve ... tarihlerinde 2 kez ihtarname gönderildiğini, müvekkilinin davalı kooperatiften alacaklı olduğunu, Konya ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas - ... Esas - ...

Esas sayılı dosyaları ve Konya ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyalarından 300.000 TL den fazla alacağı olduğu için karşılıklı borçların mahsup edilmesi ve müvekkilinin kalan alacaklarının taraflarına ödenmesi için 10/07/2018 ve 10/09/2018 tarihlerinde her iki ihtarnameye cevabi ihtarnamelerini Konya ...

Noterliği aracılığı ile sunduklarını, davalı kooperatif gönderilen ihtarname göz ardı edilerek müvekkilinin kooperatif üyeliğinden ihraç edildiğini, davalının kötüniyetli ve haksız bir biçimde müvekkilinin kooperatif üyeliğine tek taraflı olarak son verdiğini Konya ...

Noterliği ... tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile bildirdiğini, bu nederlerle davalı kooperatifin ... tarihli müvekkilinin ortaklıktan ihracına ilişkin kararının iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; arabuluculuk yoluna başvurulmayarak dava şartının yerine getirilmediğini, kooperatife üye olanların eşitlik kuralı gereğince diğer üyeler gibi ödeme yapmaları gerektiğini, ihraç kararının hukuka uygun olduğunu, 2009 yılından itibaren kooperatifte bir yönetim zaafiyeti oluştuğunu, bu sebeple bir kısım üyeler tarafından Konya ... Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas ...

Karar sayılı dosyasıyla kayyum atanması talep edildiğini ve üyelerden ... 'in yönetici kayyım olarak atandığını, yönetim zaafiyetinden kaynaklı olarak 2012 yılı öncesine ait defterlerinin bulunmadığını, 2012 yılından sonra tekrar defter tutulmaya başlandığını, kooperatifte bahsi geçen yıllarda yaşanan yönetim zaafiyetinden kaynaklı olarak bu sözleşmeyi sunmalarının mümkün olmadığını, kooperatife ait defterlerin kooperatifin mali müşaviri ... 'in ... adresindeki işyerinde bulunduğunu, davacı tarafından yönetim kurulu ihraç kararına karşı genel kurula bir başvuru yapılmadığını beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "...Davalı ... ana sözleşmesi gereğince üyelik yükümlülüklerini yerine getirmeyen üyeler hakkında üyelik yükümlülüklerinin neler olduğu, aidat asıl borçları ve varsa gecikme borcu belirlenerek borçların ana sözleşmenin 14. maddesi gereğince 30 gün geciktirilmesi üzerine yönetim kurulunca yapılacak ihtarı takip eden on gün içinde yükümlülüklerinin yerine getirilmemesi üzerine aynı kurulca ikinci ihtarın yapılacağı, ikinci ihtarla da 30 gün içinde yükümlülüklerin yerine getirilmemesi halinde ihraç kararı verilebileceği hükmü olduğu görülmüştür.

Ancak Kooperatifler Kanununun 27. maddesinde ihraç öncesi ikinci ihtarnamede yükümlülüklerin yerine getirilmesi bakımından verilecek süre bir ay olduğundan üstün norm olan yasa hükümlerinin uygulanacağı, yükümlülüklerin yerine getirilmesi için en az bir aylık sürenin verilmesi gerekmektedir.

Açıklanan sürelere uyulmadığı davalı kooperatif tarafından davacı üyeye gönderilen ihtarnamelerde 10 günlük süre verildiği anlaşıldığından anılan ihraç kararı bu yönüyle kooperatif kanununa aykırı olduğundan davanın kabulü ile davacının üyelikten çıkarılmasına ilişkin ... tarih ... nolu kararının davacı yönünden iptaline karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur...." gerekçesiyle davanın kabulü ile; davalı kooperatifin, davacının üyelikten çıkarılmasına ilişkin ... tarih ... nolu kararının davacı yönünden iptaline karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının davalı kooperatife üye olduğunun mahkeme tarafından anlaşıldığını, davacının yerine getirmediği yükümlülüklerine istinaden davalı müvekkili şirketin usulüne uygun olarak ihraç prosedürü işletmesi ve ihracı gerçekleştirmesi anlaşılır bir durumken hatalı inceleme ve noksan değerlendirme ile davanın kabulüne karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, müvekkili şirket tarafından davacının parasal yükümlülüklerini yerine getirmesi adına gönderilen tebligatların usulüne uygun tebliğ olunduğunu, bu nedenle ihraç kararının da hukuka uygun olduğunu,

hal böyle iken davanın reddine dair karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde kabulüne karar verilmesinde isabetsizlik bulunduğunu beyanla kararının istinaf incelemesi neticesinde kaldırılarak davacının haksız ve hukuksuz taleplerinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, kooperatif üyeliğinden ihraç kararının iptali istemine ilişkindir. İstinaf incelemesi; Kamu düzenini ilgilendiren konularda resen, diğer yönlerden HMK'nın 355.maddesi gereğince istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Yargıtay 15.Hukuk Dairesi'nin 18/03/2021 tarih 2021/653 esas 2021/1007 karar sayılı ilamında "...1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 27. ve davalı kooperatif anasözleşmesinin 14. maddelerinde parasal yükümlülüklerini yerine getirmeyen kooperatif üyelerinin ihracı prosedürü düzenlenmiş olup, bu tür davalarda, mahkemece öncelikle, aidat borcunun ödenmesi için üyeye iki ihtarın gönderilip gönderilmediği ve bu ihtarların usulüne uygun olarak tebliğ edilip edilmediği, ilk ihtarnamenin ödemesi 30 gün geciktirilmiş borcu içerip içermediği, böyle bir borcun ödenmesi için birinci ihtarda 10 gün, ikinci ihtarda 1 aylık sürenin verilip verilmediği,

bu süre içerisinde ödememe halinde müeyyidenin ne olduğunun ve ödenmesi istenen borcun miktarının ve neye ilişkin olduğunun açık ve anlaşılır olarak belirtilip belirtilmediği, her iki ihtarnamede de bildirilen borç miktarının aynı olup olmadığı, tespit edilmelidir.

Tüm bu aşamalarda bir eksiklik bulunmaması halinde ihtarlarda istenen borcun gerçek borç olup olmadığının belirlenmesi gerekmektedir...." hususunun belirtildiği, davalı kooperatif tarafından davacıya gönderilen ikinci ihtarnamede 10 gün süre verildiği bu haliyle ikinci ihtarnamenin usulüne uygun olmadığı, ihraca dayanak yapılamayacağı, her ne kadar ilk derece mahkemesi kararında ihraç kararının tarihi yanlış yazılmış ise de bunun maddi hataya dayalı olduğundan her zaman düzeltilmesinin mümkün olduğu,

bu nedenle ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşıldığından davalının istinaf başvuru talebinin HMK'nın 353/1.b.1 maddesi gereğince esastan reddine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

A.G