Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2021/1626 K.2023/843

Davacı tarafından davalı aleyhine Konya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile açılan menfi tespit davasında ... tarihinde tesis edilen davanın reddine ilişkin karara karşı davacının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin keşidecisi olduğu ... A.Ş. ... Şubesince verilme 45.000 TL bedelli çekin davalı şirket tarafından ibraz edilmesi üzerine, ibraz tarihi itibariyle hesapta karışıklık olup olmadığına bakılmaksızın, çek hakkında ödemeden men kararı bulunması nedeni ile çek bedelinin ödenmediğini, muhatap banka tarafından karşılıksızdır işlemi yapılmamış olmasına rağmen davalı tarafından Konya ... İcra Dairesinin ...

Esas sayılı dosyasından kambiyo senetlerine özgü takip yolu ile müvekkiline ve cirantalara karşı icra takibine başlandığını, davalı şirket tarafından iş bu çekin icra takibine konu edilmesinin hukuka aykırı olduğunu, çekin ibraz edildiği tarih itibariyle dava dışı ... tarafından Bakırköy ... ATM' nin ...

Esas sayılı dosyası ile çek iptali davası açıldığını ve ödeme yasağı konulduğunu, davalı şirketin meşru hamil olup olmadığının da belirsiz olduğunu, kaldı ki müvekkili ile davalı şirket arasında herhangi bir ticari ilişkinin de bulunmadığını, diğer yandan icra takibinin borçlusu cirantalardan ... tarafından da davalı şirket aleyhine Konya ... ATM' nin ...

Esas sayılı dosyası ile menfi tespit davası açıldığını, bu davanın da derdest olduğunu belirterek, müvekkilince yatırılacak teminat karşılığında takibin, haciz ve satış işlemlerinin durdurulması, yapılan hacizlerin de kaldırılması hususunda tedbir kararı verilmesini, icra dairesine yatırılan bedelin alacaklıya ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini, müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespitine ve takibin iptaline, davalının % 20'den az olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; takibe konu çekin kambiyo senedi vasfında olduğunu ve müvekkilinin yetkili hamil olduğunu, ... tarafından hasımsız olarak dava konusu çekin iptali için açılan davada, mahkemece verilmiş çek iptali kararı bulunmadığını, mahkemece takip konusu çek hakkında karar verilmesine yer olmadığına ve iyiniyetli 3.kişilerin haklarının saklı tutulmasına karar verildiğini, davacının çekteki imzaya itirazının bulunmadığını, davacının ödeme iddiası olmadığını,

6102 Sayılı TTK 818 maddesi ile TTK 687 maddesi gereği keşidecinin lehtara karşı ileri sürebileceği def'ilerin iyiniyetli hamil konumunda olan müvekkiline karşı ileri sürülemeyeceğini, dava dışı ... 'nin açtığı çek istirdadı davasında müvekkilinin kötü niyetli hamil olduğunu ispat yükünün ilgili dosyanın davacısında olduğunu, kötü niyet iddiasının ancak yazılı delil ile ispat edilebileceğini belirterek, tedbirin kaldırılmasına, davanın reddine, davacının % 20'den az olmamak üzere tazminata mahkumiyetine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "...Tüm dosya kapsamı ve deliler birlikte değerlendirildiğinde mahkememiz dosyasına toplanan deliller ve ilgili mahkeme evrakları incelendiğinde davalının iyi niyetli 3. Kişi olduğunun tespit edildiği, davalının bilerek borçlunun zararına hareket ettiğini ispat edilememesi, aynı zamanda tedbiren vezneye yatırılan paranın alacaklıya ödenmemesi nedeniyle (İİK 72/4) davalı lehine tazminata hükmedilmiştir..." gerekçesiyle davacının davasının reddine, 45.000,00 TL'nin %20'si oranında tazminatın davacıdan alınıp davalıya verilmesine, şeklinde karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkemece verilen kararda sözlü yargılama aşamasının, usulüne uygun gerçekleştirilmediğini, Yargıtay ... HD ... E., ...

K. ve ... tarihli kararında, yerel mahkemenin açıkça emredici ve açık hükmü uygulamadığından söz konusu kararın bozulmasına karar verildiğini, Yargıtayca da verilen kararlar doğrultusunda, yerel mahkemece sözlü yargılama aşamasına geçişte huzurda hazır bulunmayan tarafa davetiye çıkarılmaması ve/veya ihtaratta bulunulmaması sebebiyle adil yargılanma haklarının kısıtlandığını, bu sebeple verilen kararın bozmayı gerektirdiğini, ayrıca Yerel Mahkemece davalı tarafın iyiniyetli 3. kişi olduğunun tespitini kabul etmediklerini, yargılamasının daha önceden tamamlandığı İstanbul ...

Asliye Ticaret Mahkemesi ...

E. sayılı dosyada iyi niyetli 3. kişi olmadığına ve bu sebeple çekin yetkili hamili olmadığına karar verilen davalı ... 'in işbu davada hangi gerekçe ile yetkili hamil sıfatını haiz olduğunun anlaşılamadığını, mahkemece gerekçeli kararda belirtildiği üzere kötü niyet tazminatına hükmedilebilmesi için bazı şartların gerçekleşmesi gerektiğini belirttiğini, ancak hangi şartlarda müvekkil aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedildiğini anlayamadıklarını, icra takibine konu borcun 2014 yılında dosya borçlularından ... tarafından ödendiğini, bu anlamda da müvekkilin, davalıya herhangi bir borcunun bulunmadığını,

borcu bulunmayan bir icra takibine istinaden görülen menfi tespit davasında müvekkil aleyhine kötü niyet tazminatı hükmedilmesinin hukuka aykırı olup, yerel mahkeme kararının bozmayı gerektirdiğini belirterek. Konya ... Asliye Ticaret Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraftan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; Çek nedeniyle borçlu olmadığının tespiti talebine ilişkindir.

İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve resen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır.

Davalı şirket tarafından keşidecisi davacı ... , lehtarı ... olan 26/11/2013 keşide tarihli 45.000,00 TL'lik çeke dayalı olarak keşideci, lehtar ve önceki cirantalara karşı Konya ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası üzerinden kambiyo senetlerine mahsus takip yapılmış, keşideci/davacı şirket tarafından menfi tespit davası açılmıştır.

Dava dışı ... tarafından İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesine açılan davada mahkemenin ... E- ... K. Sayılı kararıyla dava konusu çekin kimin elinde olduğu bilindiğinden bu çekle ilgili olarak esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına, ancak kesin süre içerisinde istirdat davası açıldığından ödeme yasağına ilişkin tedbirin devamına karar verildiği; ilgili dosyadan verilen süre içerisinde davacı ... tarafından davalı ... 'e karşı İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E (Eski ... E) sayılı dosyasından istirdat davası açıldığı anlaşılmıştır. İlk derece mahkemesince istirdat davasının sonuçlanmasının beklenmesine karar verilmiş, en son celse bekletici mesele yapılmasına ilişkin ara karardan rücu edilmiş ve davanın esası hakkında karar verilmiştir.

Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; dosyadaki belgelere, kararın dayandığı delillere, duruşma sürecini yansıtan tutanaklara ve gerekçe içeriğine göre, mahkemece taraflar arasındaki uyuşmazlığın somut olayın özelliklerine uygun olarak belirlendiği, yargılamanın Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nda belirtilen usullere uygun olarak yürütüldüğü, taraflarca gösterilen hükme etki edecek delillerin usulüne uygun olarak toplandığı, dava dışı ... tarafından davalı ... 'e karşı açılan ve İstanbul ...

Asliye Ticaret Mahkemesinin ...

E. sayılı dosyasından devam eden davanın sonucunun, mahkemece verilen kararı etkilemeyeceği, keşidecinin çekteki imzasını inkar etmediği, çekin zayi olması nedenine dayalı istirdat davasında verilecek karar nedeniyle çekin keşidecisinin sorumluluğunun sona ermeyeceği, mahkemece karardaki gerekçelerle davanın reddine karar verilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı anlaşıldığından davacının ilk derece mahkemesi kararına karşı istinaf başvuru talebinin HMK'nın 353/1.b.1 maddesi gereğince esastan reddi gerektiği sonuç ve kanaatiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

...Ç