Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2021/735 K.2021/536

Davacı tarafından davalı aleyhine Konya Asliye .... Hukuk Mahkemesi'nin ..../.... Esas sayılı dosyası ile açılan alacak davasında 17/02/2021 tarihinde tesis edilen ihtiyati haciz talebinin reddine ilişkin ara karara karşı davacının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;

DAVA

Davacı vekili ilk derece mahkemesine sunduğu dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında 22/11/2019 tarihinde alım satım sözleşmesi düzenlendiği, sözleşmenin 6. maddesinde işin teslim süresi olarak, ön peşinat bedelinin ödenmesine müteakip 60 - 70 gün, Çin - Türkiye nakliye süresi olarak da ortalama 35 gün gösterildiği, 7. maddesinde ise malzemelerin hazır olduğunda yüklenici firmanın, alıcı firmadan yetkili üretici firmaya götürerek,

yükleme yapılacağı vize veya doğal sebeplerden dolayı üreticiye gidilememesi halinde, malzemelerin yükleme işi yapılarak alıcıdan bir kişinin gelmesinin beklenmeyeceğinin hüküm altına alındığını, ön peşinat olarak davalı hesabına 152.000,00 USD yatırıldığını, ancak üretim ve nakliye süresi geçmiş olmasın rağmen malzemelerin üretim yeri olan Çin'den yüklenmediğini ve süresi içerisinde teslim edilmediğini, Zonguldak ....

Noterliğinin 12/03/2020 tarih ve .... yevmiye numaralı ihtarname keşide ederek sözleşmenin fes edildiği ile ön ödeme miktarının davacı şirkete ödenmesinin talep edildiği, davalı tarafından gönderilen cevabi ihtarnamede, teslim yükümlülüklerini yerine getirmediklerini kabul etmelerine rağmen ödenen miktarın iade edilmeyeceğini bildirdiklerini belirterek 152.000,00 USD alacağının şimdilik 2.000,00 USD'sinin fiili ödeme tarihindeki Merkez Bankası Efektif Satış Kuru üzerinden hesaplanacak TL karşılığının 10/04/2020 temerrüt tarihinden itibaren en yüksek faizi ile birlikte tahsili ile davalıdan alınarak davacıya verilmesini dava ve talep etmiştir.

Dava dilekçesinde ayrıca borçlunun mal kaçırma ihtimali bulunduğundan, müvekkilinin alacağının tahsilinin imkansız hale gelmemesi için ön ödeme olarak ödenen 152.000,00 USD karşılığı borçlunun borca yeter miktarda menkul ve gayrimenkulleriyle üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmesini de talep ettiği, İlk derece mahkemesince; 08/02/2021 tarihinde .../... Esas numarası üzerinden, dava değeri olan 2.000,00 USD karşılığına denk gelen miktarın %10 oranında hesaplanan teminat karşılığında ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar vermiştir.

Davacı vekili 15/02/2021 havale tarihli dilekçeleriyle iş bu dosya üzerinden 08/02/2021 tarihinde dava değeri üzerinden ihtiyati haciz kararı verdiğini, aynı gerekçe ile 150.000,00 USD karşılığı 1.045.500,00 TL içinde ihtiyati haciz talebinde bulunduğu görülmüştür.

İLK DERECE MAHKEMESİ ARA KARARININ ÖZETİ: İlk derce mahkemesince aynı numara üzerinden 17/02/2021 tarihinde; davacının talebi üzerine dava değeri üzerinden 08/02/2021 tarihinde ihtiyati haciz kararı verildiği, verilen kararın davacı tarafça henüz uygulanmadığı, dava değerinin de 2.000 USD olduğu, dava değeri dışında kalan tutar üzerinden ihtiyati haciz kararı verilemeyeceğinden davacının ihtiyati haciz talebinin İİK 257 ve devamı maddeleri gereğince reddine karar verildiği görülmüştür.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava dilekçelerinde alacak miktarının tamamının belirtilerek kısmi dava açıldığını, kısmi miktar üzerinden ihtiyati haciz kararı verildiği ancak bakiye için ihtiyati haciz kararı verilmesi talebinin ilk derece mahkemesince dava konusu edilmeyen alacak için ihtiyati haciz verilemeyeceği gerekçesiyle taleplerinin reddedildiği, İİK 257. maddesinde ihtiyati haciz şartlarının belirtilmiş olup, bunların arasında alacağın tamamının dava konusu yapılacağına ilişkin bir düzenleme bulunmaması nedeniyle istinaf taleplerinin kabulü ile yerel mahkeme kararının kaldırılarak bakiye alacak üzerinden ihtiyati haciz kararı verilmesini istinaf ettikleri anlaşılmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; kısmi açılan esasa ilişkin davada, alacağın tamamı üzerinden ihtiyati haciz isteminden ibarettir.

İstinaf incelemesi HMK 355. Madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve resen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır.

İhtiyati haciz, alacaklının bir para alacağının zamanında ödenmesini güvence altına almak için mahkeme kararı ile, borçlunun mallarına geçici olarak el konulması olarak tanımlanmaktadır. İhtiyati haciz talep edebilmek için, İİK'nın 257/1. maddesine göre alacağın para alacağı olması, vadesi gelmiş ve rehinle temin edilmemiş olması, vadesi gelmemiş borçlardan dolayı İİK'nın 257/2. maddesindeki şartların gerçekleşmiş bulunması gerekir.

Davacı ilk derece mahkemesine açtığı kısmi alacak davasında, dava konusu edilmeyen alacak için ihtiyati haciz talebinde bulunmuş, mahkemece dava değeri dışında kalan alacak için ihtiyati haciz kararı verilemeyeceği gerekçesiyle talebi reddetmiş, talep eden davacı ise İİK 257. maddesinde belirtilen ihtiyati haciz koşulları arasında alacağın tamamının dava konusu yapılacağına ilişkin bir hüküm bulunmadığı gerekçesiyle ilk derece mahkemesinin kararının usul ve yasaya aykırı olduğu iddiasıyla istinaf ettiği görülmüştür.

Davacı, ilk derece mahkemesine iddia ettiği 152.000,00 USD alacağının 2.000 USD'lik kısmı için kısmi dava açtığı, dava değerinin 2.000,00 USD karşılığı Türk lirası olduğu, mahkemenin HMK 26. maddesi gereği belirtilen kısmi dava değeri ile bağlı olduğu, taleple bağlılık ilkesi gereğince, talep edilmeyen şeye karşı karar verilemeyeceği, her ne kadar davacı İİK 257. maddede belirtilen ihtiyati haciz şartları arasında alacağının tamamının dava konusu yapılacağına ilişkin bir düzenleme bulunmadığını iddia etmiş ise de İİK 257. maddesindeki düzenlenenin dava içerisinde değil de münferiden ihtiyati haciz taleplerine ilişkin olduğu,

münferiden istenen ihtiyati haciz taleplerinde İİK'nın 257. maddesinde belirtilen şartların oluşup oluşmadığının değerlendirileceği, münferiden istenmeyen veya davaya konu edilmeden (harçları da yatırılmayan) bir alacak için ihtiyati haciz kararı verilemeyeceği, kısmi açılan alacak davasında, davaya konu edilmeyen bakiye alacağın tamamı için ihtiyati haciz talebinin hukuki mantıktan vareste olduğu, bu nedenle ilk derece mahkemesince verilen kararda usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, davacının istinaf taleplerinin ise hukuki dayanağının olmadığı anlaşıldığından,

davacının istinaf başvuru talebinin HMK 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

M.Ç