Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2022/1676 K.2023/78

Davacı tarafından Konya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile açılan davada 12/10/2022 tarihinde tesis edilen karara karşı davacının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;

DAVA

Davacı, kendisinin ... A.Ş. isimli şirketin %50 hissedarı olduğunu, diğer %50 hissenin ise müteveffa ...'a ait olduğunu, ... 'ın 29/07/2019 tarihinde vefat etmesi üzerine mirasçılarının Konya ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ...

Esas sayılı dosyasında reddi miras davası açarak müteveffa ...'ın mirasını reddettiklerini, başkaca mirasçısının bulunmadığını, şirket yönetim ve genel kurulunun toplanamadığını, TTK'nın 530. maddesi gereğince şirketin feshini talep ettiklerini, müteveffa ...'ın bakanlıkça onaylı iş güvenliği uzmanı olduğunu ve imza yetkisinin bulunduğunu, şirketin faaliyet konusunun da ortak sağlık, iş güvenliği hizmetini kapsadığını, kendisinin böyle bir uzmanlığı bulunmadığından şirketin faaliyette bulunmasının ve iş yapmasının mümkün olmadığını, şirketi devam ettirmek istemediğini ileri sürerek,

...A.Ş.'nin TTK'nın 530 vd. maddeleri uyarınca genel kurul ve yönetim kurulunun toplanamaması ile mirasçıların mirası reddetmeleri nedeniyle süre verilmeksizin feshine, şirketin tasfiye işlemlerini yönetmek üzere tasfiye memuru olarak atanmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, "... davacının, ... A.Ş.'nin TTK 530 vd maddeleri uyarınca genel kurul yönetim kurulunun toplanamaması sebebiyle ve müteveffa ... mirasçılarının mirası reddetmeleri sebebiyle süre verilmeksizin feshine, şirketin tasfiye işlemlerini yönetmek üzere Mali Müşavir ...'ın tasfiye memuru olarak atanmasını, yargılama giderleri ve sair masrafların şirket malvarlığından alınarak tarafına ödenmesini talep ettiği,

Medeni Usul Hukukunda taraf sıfatı kavramı diğer bir deyişle husumet kavramı, dava konusu sübjektif hak(dava hakkı) ile taraflar arasındaki ilişkidir.Taraf ehliyeti, dava ehliyeti ve davayı takip yetkisi, davanın taraflarıyla ilgili olduğu halde taraf sıfatı dava konusu sübjektif hakka ilişkindir.

Dava dilekçesinde davacı veya davalı olarak gösterilen kişiler şeklen o davanın tarafıdır. Ancak mahkemenin bu taraflar arasında dava konusu hakka ilişkin olarak bir karar verebilmesi için bu kişilerin o davada gerçekten davacı ya da davalı sıfatına sahip olmaları gerekir. Bir davada taraf olarak gösterilen kişiler, taraf ve dava ehliyeti ve davayı takip yetkisine sahip olsalar bile, bu kişilerden birinin o davada gerçekten davacı veya davalı olmak sıfatı yoksa, dava konusu hakkın esasına ilişkin bir karar verilemeyeceği, bu durumda davanın husumet yokluğundan reddinin gerektiği,

Dava şartlarına ilişkin düzenlemelerin 6100 sayılı HMK'nun 114.maddesinde düzenlendiği, 6100 sayılı HMK'nun 115. Maddesi gereğince dava şartlarının mevcut olup olmadığı hususun davanın her aşamasında mahkemece kendiliğinden araştırılabileceği, davacı tarafın yasal hasım konumundaki ...

A.Ş'ye yöneltilerek dava açılması gerekirken hasımsız olarak dava açtığı, davanın hasımsız olarak açılamayacağı, hasımlı görülmesi gereken davalardan olduğu, Konya Bölge Adliye Mahkemesi ...Hukuk Dairesi'nin 11/12/2019 tarih ve ... Es. ... Kar. Sayılı ilamı ile Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin 07/02/2011 tarih ve ... Es. ... Kar.

Sayılı ilamının da benzer nitelikte olduğu anlaşılmakla davanın husumet eksikliği nedeniyle dava şartı yokluğundan usulden reddine ..." gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı, ... A.Ş.'ne Konya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E - ... K. sayılı kararı ile 21/10/2020 tarihinde yönetim kayyımı olarak atandığını ve kararın kesinleştiğini, yaklaşık 2 yıl boyunca şirketin alacaklarını tahsil etmeye ve borçlarını ödemeye çalıştığını, gerekli yasal işlemleri takip ettiğini, başkaca yapılacak bir şey kalmadığını ve şirketin devamını gerektirecek bir durumun bulunmadığını, mahkemece davalı olarak gösterilmesi istenen şirketin yönetim kayyumunun kendisi olduğunu, davada hem davacı hem de davalı olamayacağını ileri sürerek, mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, şirketin feshi ve tasfiye memuru atanması istemine ilişkin olup, yukarıda özelendiği şekilde karar verilmiştir.

İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve re'sen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır.

Öncelikle Husumet; dava konusu subjektif hak (dava hakkı) ile taraflar arasındaki ilişkidir. Dava dilekçesinde davacı ve davalı olarak gösterilen kişiler, şeklen o davanın tarafları olmakla birlikte mahkemenin bu taraflar arasında dava konusu hakkın esası hakkında bir karar verebilmesi için bu kişilerin o davada gerçekten davacı ve davalı sıfatına sahip olmaları gerekir aksi halde dava konusu hakkın esasına ilişkin bir karar verilemeyeceğinden dava sıfat yokluğundan (husumetten) reddedilir.

Bir subjektif hakkı dava etme yetkisi kural olarak o hakkın sahibine aittir. Bu nedenle, o hakka ilişkin bir davada davacı olma sıfatı da o hakkın sahibine aittir. (aktif husumet). Bir subjektif hak kendisinden davalı olarak istenebilecek olan kişi, o hakka uymakla yükümlü olan kişidir (davalı sıfatı, pasif husumet). Bir subjektif hakkın sahibinin ve o hakka uymakla yükümlü olan kişinin kimler olduğu tamamen maddi hukuka göre belirlenir ve nitelik itibariyle husumet, davanın her aşamasında ileri sürülmesi mümkün veya mahkemece vâkıf olunduğu takdirde re'sen nazara alınması gerekli bir itiraz olup, HMK'nın 114. maddesinde düzenlenen dava şartlarından olmadığı nazara alınmaksızın davanın dava şartı yokluğundan reddine karar verilmesi yerinde görülmemiştir.

Ayrıca, dosya kapsamı itibariyle davacının şirketin ortağı olup olmadığı belirli olmadığı gibi, davacının işbu davayı ortak olarak mı yoksa yönetici olarak mı açtığı hususunda HMK'nın 31. maddesi uyarınca beyanının alınması ve bu kapsamda açılan davanın değerlendirilmesi gerekmesinin yanı sıra, Konya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E- ... K. sayılı kararının da işbu davaya etkisi değerlendirilmek sureti ile sonucuna göre karar vermek gerekirken, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirmeye dayalı, yazılı şekilde hüküm tesisi yerinde görülmediğinden, davacının istinaf talebinin kabulü ile HMK'nın 353/1.a.6 maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava dosyasının ilk derece mahkemesine gönderilmesine ilişkin aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

R.T