Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2022/1719 K.2023/2381

2 - VEKİLİ : Av. 3 -

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ : 29/11/2023

YAZIM TARİHİ : 30/11/2023

Davacı tarafından davalı aleyhine Konya . Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... Esas sayılı dosyası ile açılan itirazın iptali davasında 20/10/2022 tarihinde tesis edilen davanın kabulüne ilişkin karara karşı davalının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı şirket arasında 07/06/2021 tarihinde .....plakalı, ford marka, 2017 model, ….. şasi nolu aracın 191.000,00 TL bedelle satışına ilişkin sözleşme yapıldığını, müvekkilinin davaya konu araç ile 25/06/2021 tarihinde Konya’dan Isparta’ya

giderken aracın arıza verdiğini, bu arızadan dolayı servise gittiğinde aracın daha önceden

motorunun yandığı ve bu sebepten dolayı işlem gördüğünü öğrendiğini, müvekkili tarafından

davalıya 08/07/2021 tarihinde, aracın motorunun işlem gördüğü ve bunu satış anında ve öncesinde

bildirmemiş olması nedeniyle değer kaybının ödenmesi hususunda ihtarname gönderildiğini, davalı

tarafından ihtarnameye olumsuz cevap verildiğini, davalı tarafından satılan araçta satış öncesi bildirilen

niteliklerin bulunmadığını, aracın 2017 model olup modeline göre satış anındaki Km.'sinin

62.659 olduğunu ve modeline göre neredeyse sıfıra yakın olması nedeniyle müvekkilinin aracı

satın alırken motorunun işlem görmüş olması ihtimalini aklına bile getirmediğini,

ihtarname ile olumsuz cevap alınmasından sonra konya.Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D. İş

dosyası ile tespit yaptırıldığını, tespit dosyasına sunulan bilirkişi raporuna göre satış bedelinden %10 oranında

19.100,00 TL indirim olacağı kanaatinin bildirildiğini, davalı tarafa ödeme emrinin gönderildiğini ve borçlu

tarafından da takibe itiraz edildiğini belirterek; tüm yasal hakkı saklı tutularak borçlunun icra

takibine yaptığı itirazın iptaline ve takibin devamına, takip konusu alacağın %20 sinden az

olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin oto alım satım ticareti yaptığını, satın aldığı aracı kullanması ve

kiraya vermesinin söz konusu olmadığını, söz konusu aracın 29/04/2021 tarihinde konya .. Noterliğinin

... yevmeye nolu araç satış sözleşmesi ile .... San. A.Ş.’den satın alındığını,

aracın davacı şirket tarafından 07/06/2021 tarihinde Konya . Noterliğinin .. yevmeye nolu araç sözleşmesine istinaden 62.675 km. de müvekkili şirketten satın alındığını, aracın davacı şirkete

satılmasından önce 02/06/2021 tarihinde ayrıntılı oto ekspertiz incelemesinin yapıldığını ve rapor

içeriğinde de davacının iddia ettiği tamire dair hiçbir tespitin olmadığını, konya .. Sulh Hukuk Mahkemesi ile yapılan tespit

tarihinde aracın 67.608 km. de olduğunu,

davacı tarafın dava dilekçesinde beyan ettiği şekilde aracın satımdan önce

motorunun tamir görmesi, motor kısmında silikon yapıştırmalarının bulunması mevcut olsa idi bu husus

02/06/2021 tarihinde yapılan eksper incelemesinde açıkça ortaya çıkacağını, yapılacak yargı sonucunda ittihaz edilecek olumsuz kararın sonucuna

göre rücu imkanının olması için davanın ... Tic. A.Ş.'ye ihbar edilmesini talep

ettikleini, davacı tarafından alım-satıma konu araç yönünden talep edilen indirim miktarını kabul

etmediğini belirterek; davanın reddine, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince.

Davalı tarafça ayıp ihbarının yapılmadığı yönünde bir savunma ileri sürülmediğinden, ayıp ihbarının yapılıp yapılmadığı, yapılmış ise ihbarının süresinde olup olmadığı yönünde araştırma yapılmasına gerek duyulmadığı, dosya kapsamına uygun olduğundan hükme esas alınan 20/08/2022 tarihli bilirkişi ek raporu ile davaya konu aracın motor kısmının satış tarihi olan 07/06/2021 tarihinden önce onarım gördüğü, aracın motor aksamının onarım görmesinin ayıp niteliğinde olduğu,

aracın motorunun onarım görmesi nedeniyle emsallerine göre daha düşük değerde olacağı, aracın motorunun gizli ayıplı olması nedeniyle ve nispi metoda göre satış bedelinden indirilmesi gereken tutarın 19.100,00 TL olduğunun tespit edildiği, davacı icra inkar tazminatı isteminde de bulunmuş ise de, alacak likit görülmediğinden davacının icra inkar tazminatı isteminin reddine karar vermek gerektiği gerekçesiyle;

"Davanın kabulü ile Konya .. İcra Müdürlüğü'nün ....E sayılı takibine davalı tarafından yapılan itirazın iptali ile takibin 19.100,00 TL asıl alacak üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, davacının tazminat isteminin reddine..." şeklinde karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle.

20.08.2022 tarihli bilirkişi raporunun hükme esas alındığını, bilirkişi tarafından araç üzerinde (motor kısmı sökülmeden) yapılan inceleme neticesinde silikon çekimleri sebebiyle motorda arıza bulunduğu, motorun arızası sebebiyle de bakım gördüğü, bu sebeple araçta gizli ayıp bulunduğunun belirtildiğini, yargılama esnasında sunulan ve davaya konu aracın mutad bakımını gösterir form içeriğinde ise bakım esnasında silikon çalışmasının yetkili servis tarafından yapıldığı, yapılan bakım esnasında motor arızası sebebiyle motor üzerinde, motor kapağı açılmak suretiyle bir işlem yapılmadığının açıkça belirtildiği,

buna rağmen mahkemece "silikon çalışması yapılmış ise araç motoru içerisinde bir arıza mevcuttur." gerekçesiyle davanın kabulüne karar verildiğini, bizzat incelemeye tabi olmadan dıştan görüntü üzerine düzenlenen bilirkişi raporuna itibar edilerek kurulan hükmün hukuka aykırı olduğunu, ayrıca bilirkişi raporunda dava konusu aracın taraflar arasındaki alım-satım esnasında ödenen, araç satış sözleşmesinde açıkça belirtilen 191,000,00 TL bedelin kabul edilmeyerek,

kendi belirlediği 195.000,00 TL'yi esas alması ve hesaplamanın bu oran üzerinden yapılmasının da dosya kapsamına aykırı olduğunu, davacı tarafın aracın alım bedelinin 191.000,00 TL olduğunu gerek icra takip dosyasında gerekse dava dilekçesinde açıkça beyan ettiğini, dava konusu aracın bakımlarının yetkilisi serviste yapıldığını gösterir bakım formları içeriğine göre aracın en son 02.11.2020 tarihinde yetkili .... servisinde 60.000 km bakımının yapıldığının açık olduğunu, bilirkişinin sunduğu ve karara esas alının rapor içeriğinde 02.11.2020 tarihli bakım sonrasında silikon çalışması yapıldığının açık olduğunu,

bakım formu içeriğine göre de araçta mevcut bir motor arızası sebebiyle motorun içinin açılması ve tamir ile ilgili işlem yapılmasının söz konusu olmadığını belirterek; ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, ilamsız takibe vaki itirazın iptali talebine ilişkindir.

İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve resen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır.

Davacı, davalıdan satın aldığı aracın ayıplı olduğunu iddia etmekte; davalı ise araçta ayıp bulunmadığını savunmaktadır. Uyuşmazlık, taraflar arasındaki satışa konu aracın ayıplı olup olmadığı, ayıplı ise davacı alıcının ayıp nedeniyle zararının olup olmadığı, bedelden indirim hakkı varsa ne oranda indirim yapılması gerektiği noktalarında toplanmaktadır.

Ticari satış ve mal değişimi başlıklı 6102 sayılı TTK. 23/1 maddesinde; özel hükümler saklı kalmak şartıyla, tacirler arasındaki satış ve mal değişimlerinde TBK. satış sözleşmesi ile mal değişim sözleşmesine ilişkin hükümlerin uygulanacağı buna göre malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı iki gün içinde durumu satıcıya ihbar etmesi gerektiği, açıkça belli değilse alıcının malı teslim aldıktan sonra sekiz gün içinde inceleyip veya incelettirmekle ve bu inceleme sonucunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa, haklarını korumak için durumu bu süre içinde satıcıya ihbarla yükümlü olacağı, diğer durumlarda, TBK. 223. maddesinin ikinci fıkrasının uygulanacağı düzenlenmiştir.

6098 sayılı TBK. ayıba karşı tekeffülü düzenleyen 219. maddesine göre “Satıcı, alıcıya karşı herhangi bir surette bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmaması sebebiyle sorumlu olduğu gibi, nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan, kullanım amacı bakımından değerini ve alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki ya da ekonomik ayıpların bulunmasından da sorumlu olur. Satıcı, bu ayıpların varlığını bilmese bile onlardan sorumludur.” düzenlemesi mevcuttur.

6098 sayılı TBK. 222. maddesinde ise; satıcının, satış sözleşmesinin kurulduğu sırada alıcı tarafından bilinen ayıplardan sorumlu olmayacağı, satıcının, alıcının satılanı yeterince gözden geçirmekle görebileceği ayıplardan da, ancak böyle bir ayıbın bulunmadığını ayrıca üstlenmişse sorumlu olacağı düzenlenmiştir.

6098 sayılı TBK. 223/2 madde hükmünde ise alıcının gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal etmesi halinde, satılanı kabul etmiş sayılacağı. Ancak, satılanda olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması hâlinde, bu hükmün uygulanmayacağı, bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa, hemen satıcıya bildirilmesi gerektiği; bildirilmezse satılan bu ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılacağı düzenlenmiştir.

Ayıp durumunda alıcının seçimlik hakları aynı kanunun 227. maddesinde düzenlenmiştir. Madde hükmüne göre ''Satıcının satılanın ayıplarından sorumlu olduğu hâllerde alıcı, aşağıdaki seçimlik haklardan birini kullanabilir:

1. Satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme.

2. Satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteme.

3. Aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme.

4. İmkân varsa, satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme.

Alıcının genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı saklıdır.

Satıcı, alıcıya aynı malın ayıpsız bir benzerini hemen vererek ve uğradığı zararın tamamını gidererek seçimlik haklarını kullanmasını önleyebilir.

Alıcının, sözleşmeden dönme hakkını kullanması hâlinde, durum bunu haklı göstermiyorsa hâkim, satılanın onarılmasına veya satış bedelinin indirilmesine karar verebilir. Satılanın değerindeki eksiklik satış bedeline çok yakın ise alıcı, ancak sözleşmeden dönme veya satılanın ayıpsız bir benzeriyle değiştirilmesini isteme haklarından birini kullanabilir.''

6098 Sayılı TBK'nun 231. maddesinde "Satıcı daha uzun bir süre için üstlenmiş olmadıkça, satılanın ayıbından doğan sorumluluğa ilişkin her türlü dava, satılandaki ayıp daha sonra ortaya çıksa bile, satılanın alıcıya devrinden başlayarak iki yıl geçmekle zamanaşımına uğrar. Alıcının satılanın kendisine devrinden başlayarak iki yıl içinde bildirdiği ayıptan doğan def'i hakkı, bu sürenin geçmiş olmasıyla ortadan kalkmaz. Satıcı, satılanı ayıplı olarak devretmekte ağır kusurlu ise, iki yıllık zamanaşımı süresinden yararlanamaz." hükümleri yer almaktadır.

Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; dosyadaki belgelere, kararın dayandığı delillere, duruşma sürecini yansıtan tutanaklara ve gerekçe içeriğine göre, mahkemece taraflar arasındaki uyuşmazlığın somut olayın özelliklerine uygun olarak belirlendiği, yargılamanın Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nda belirtilen usullere uygun olarak yürütüldüğü, taraflarca gösterilen hükme etki edecek delillerin usulüne uygun olarak toplandığı, toplanan delillere ve özellikle dairemizce usul ve yasaya uygun görülen bilirkişi kök ve ek raporlarında nisbi metod kullanılarak yapılan hesaplamada davacının bedelden indirim alacağının hesaplandığı,

buna göre davacının zararı nedeniyle 19.100,00 TL bedelden indirim hakkı bulunduğuna yönelik tespit ve değerlendirmelerine göre karar verilmesinin yerinde olduğu, açıklanan nedenlerle davalının ileri sürdüğü istinaf nedenlerinin yerinde olmadığı, mahkemece delillerin takdirinde ve yasa kurallarının olaya uygulanmasında bir isabetsizlik görülmediği, davanın kabulüne ilişkin kararda kamu düzenine aykırı herhangi bir husus bulunmadığı,

kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davalının istinaf başvuru taleplerinin HMK'nın 353/1.b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan Üye Üye Katip · e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır