Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2022/1757 K.2023/2074

Davacı tarafından davalı aleyhine Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile açılan itirazın iptali davasında 27/10/2022 tarihinde tesis edilen davanın kısmen kabulüne ilişkin karara karşı davalının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili davacı ile davalı borçlu şirket arasında yumurta alım satımına ilişkin olarak anlaşma yaptığını, müvekkili şirketin yumurtaların bedeli olarak davalı şirkete 205.000,00 TL ödeme yaptığını, müvekkilinin parasını ödemesine rağmen davalı yanın yumurtaları teslim etmemiş olduğunu, sözleşme ile aksi kararlaştırılmadıkça veya aksine bir adet bulunmadıkça satıcı ve alıcı borçlarını aynı anda ifa etmekle yükümlü olduğunu, satış sözleşmesinin esaslı unsurlarımdan biri de satıcının, satılanın zilyetlik ve mülkiyetini alıcıya devretmesi olduğunu,

davacı müvekkilinin satış sözleşmesi gereğince sözleşmeye konu mal olan her biri 2 Kg olan ve içerisinde 30 ar adet yumurta bulunan 15.185 (onbeşbinyüzseksenbeş) karton yumurtanın ücretini ödemiş olmasına rağmen, davalı tarafın sözleşmeden kaynaklanan asli edimini, satılanın malın zilyetlik ve mülkiyetini müvekkili şirkete devretmemiş olduğunu malları teslim etmediğini, davalı tarafın bu davranışı sözleşemeye ve aynı zamanda iyi niyet kuralına aykırı olduğunu, yumurtaları teslim etmeyen davalı yanca 20.08.201 tarihli .... nolu faturanın tanzim edilmiş olduğunu, söz konusu faturanın GİB sisteminden müvekkili şirket sistemine düşmüş olduğunu,

karşı tarafça düzenlenen 20/08/2021 tarihli ve .... nolu faturanın kendisinin müvekkiline tebliğ edilmemiş olup sadece fatura numarası ve tutarı sistem üzerinden öğrenmiş olduğunu, davalı tarafa müvekkilin ödemiş olduğu 205.000,00 TL'nin sadece 90.000,82 TL'lik kısmına fatura kesmiş kalan kısmı için herhangi bir faturanın düzenlenmemiş olduğunu, müvekkili şirkete yumurta teslimi yapılmaması sebebiyle anılan faturaya Konya ..

Noterliğinin 27/08/2021 tarih ve ....yevmiyeli ihtarnamesi ile itiraz edildiğini, müvekkili şirketin adına ve hesabına emir ve talimat altında çalışan biri olmadığını, yine bu ihtarnameye cevap kapsamında davalı taraf malların müvekkili şirkete değil adımıza çalıştığım iddia ettikleri ...'e teslim ettiklerini beyan ettiğini, bu iddia bile malların müvekkili şirkete teslim edilmemiş olduğunun ikrarı anlamına geldiğini, Konya ..

Noterliği tarafından gönderdikleri 27/08/2021 tarihli ithamnamede de belirttikleri üzere davalı tarafça ... nolu 20/08/2021 tarihli 90.000,82 TL tutarında tanzim edilen fatura e-arşiv fatura olarak GİR sisteminden müvekkil şirket sistemine düşmüş olduğunu, söz konusu faturaya süresinde itiraz etmiş olduklarını, fatura bedeli 15/06/2021 tarihinde ödenmesine rağmen faturaya konu yumurtaların halen müvekkil şirkete teslim edilmemiş olduğunu, davalı tarafça tanzim edilen faturada görüleceği üzere müvekkili şirketin 21/05/2021 tarihinde 115.000,00 TL 15/06/2021 tarihinde 90,000,00 TL davalı şirkete ödemede bulunmuş olduğunu,

ödemenin karşılığı olan yumurtaların ise müvekkil şirkete teslim edilmediğini karşı tarafın 06/09/2021 tarihli ihtarnameye cevap yazısında da görüldüğünü, davalı tarafın sözleşmeden doğan yükümlüğünü ihlal ettiğinin sabit olduğunu, takibe ilişkin yapmış oldukları itirazın haksız ve kötü niyetli olduğunu belirterek; borçlunun Konya ... İcra Müdürlüğü .... E. Sayılı dosyaya yapmış olduğu haksız ve hukuka aykırı olan itirazının iptaline, Konya ... İcra Müdürlüğü ...

E. Sayılı takibin devamına, haksız ve kötü niyetli olarak takibe itiraz eden borçlu aleyhine alacağın %20 sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı ve davalı tarafların birbirlerini tanımadıklarını, taraflar arasındaki ilişkinin davalı şirket de dâhil olmak üzere pek çok şirket ile arasında ticari ilişkiyi yürüten, piyasada adına hareket eden, piyasadan mal temini sağlayan, mal temininde pazarlığı yapan ve yapılan pazarlıklar sonrasında bilgilendirme sonrasında yönlendirdiği .... üzerinden yürütülmüş olduğunu, hatta davacı tarafından kredi kartının bu kişi tarafından mal alım satımında kullanılması için verilmiş olduğunu, davacı ile davalı arasında yapılan görüşmelerin... üzerinden yapılmış olduğunu,

davalı şirketin davacı adına piyasadan yumurta satın aldığı bilinen ve piyasada bu yönde izlenim oluşmasına sebebiyet veren...'e üretimini yaptığı yumurtaları teslim ettiğini, teslimatın bir kısmının da bu kişi tarafından yönlendirilen yüklemecilere teslim edilmiş olduğunu, davacı tarafın tüm yumurta alım satım işlemlerini yürütmesine izin verdiği ve hatta bu alım satımlarda kendi kredi kartını dahi kullanıma verdiği... ile bağlantısını inkâr etmesinin dürüst davranma yükümlülüğüne aykırı olduğunu, davacı tarafın...'in emir ve talimatı doğrultusunda kendi adına hareket etmediği iddiasının aksi tanık beyanları,

davacının kredi kartı bilgileri ve davacının telefon kayıtları ile ortaya konulacağını, davacı tarafından yapılan ödemelere ilişkin açıklama olmadığını, dolayısıyla bu ödemelerin cari hesaba ilişkin borca mahsup edildiğini, fatura konusu malın yumurta olduğunu, fatura konusu malın dayanıklı bir mal statüsünde olmadığı gibi piyasadaki ihtiyaca göre günlük hatta saatlik fiyat değişikliğine tabi olan bir mal olduğunu malın niteliği itibariyle uzunca bir süre teslime ilişkin sessiz kalınabilecek bir mal olmadığının,

yumurta satışlarında malın teslimine ilişkin nakliye işlemi satıcı tarafından yapılmadığı gibi satıcı tarafından sevk irsaliyesinin de düzenlenmediğini, çünkü yumurta satışında alıcının kendisinin ayarladığı hamaliye ve nakliye ile üretimin yapıldığı kümesten gidip yumurtayı alacağının özellikle aynı şehir içindeki satışların da usulün bu şekilde olduğunu, yumurta satımında alıcı ile satıcı arasında böyle bir ticari teamülün bulunmadığını ve hatta bu teamül nedeniyle fiyatlandırma kümesin teslim olarak belirlendiğini, bu teamülün Türkiye'nin her şehrinde aynı şekilde uygulanmakta olduğunu,

anılan ticari teamül nedeniyle davalının elinde yumurta teslimi konusunda yazlı belgenin bulunmadığını, ancak ticari teamülden kaynaklı teslim hususunun borsa ve üretici birliklerine müzekkere yazılarak ispatlanabileceğini belirterek; davanın reddine, dava değerinin %20'sinden aşağı olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince "... Davacı yapılan ödemelerin avans ödemesi niteliğinde olduğunu iddia etmiş, davalı ise mal teslimi yapıldığını savunmuştur. Bu iddia ve savunmaya göre ispat yükü davacı üzerinde olup, öncelikle yapılan ödemenin avans ödemesi niteliğinde olduğu ispatlanmalıdır. Davalı tarafından tanzim edilen 90.000,82 TL bedelli fatura ödeme tarihinden sonra tanzim edildiğinden yapılan ödemenin avans ödemesi niteliğinde olduğu kabul edilmelidir. Ayrıca, davalı tarafından da yapılan ödemenin borç ödemesi olduğu yönünde bir savunmada bulunulmamıştır. Bu nedenle davacı tarafından yapılan 90.000,00 TL tutarında ödemenin avans ödemesi niteliğinde olduğu kabul edilmiştir.

Bu aşamada ispat yükü davalı üzerinde olup, davalı 20/08/2021 tarihli, 90.000,82 TL bedelli faturadaki malların davacıya teslim edildiğini ispatlamalıdır. Tarafların ticari defterleri üzerinde yapılan incelemede bu faturanın davacı defterlerinde kayıtlı olmadığı anlaşılmıştır. Her ne kadar davalı bir takım mal teslim fişleri ibraz etmiş ise de bu belgelerde davacıya atfen herhangi bir imza bulunmadığından bu belgelere itibar edilmemiştir. Bunun yanında davalı ......'in ve .....'ın davacı adına hareket ettiğini savunmuş ise de bu savunmanın ispatına yarayan bir delil ibraz edilmemiştir.

Davalı tarafın yemin teklifi uyarınca 27/10/2022 tarihli duruşmaya katılan davacı şirket temsilcisi faturaya konu malın teslim edilmediğine ve ..... ile .....ın davacı şirket ile bir ilgisinin olmadığına dair yemin etmiştir.

Bu kapsamda, 20/08/2021 tarihli, 90.000,82 TL bedelli faturadaki malların davacıya teslim edildiği ispatlanamadığından davanın 90.000,00 TL asıl alacak üzerinden kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Her ne kadar davacı işlemiş faiz isteminde bulunmuş ise de davalının takipten önce temerrüde düşürüldüğü usulünce ispatlanamadığından istemin reddine karar vermek gerekmiştir.

Davacı asıl talebinin yanında icra inkar tazminatı isteminde de bulunmuştur. Somut olayda, takibe itirazın kısmen haksız olması ve alacağın likit kabul edilmesi nedeniyle davacı lehine icra inkar tazminatına hükmetmek gerekmiştir.

Her ne kadar davalı tarafından da tazminat isteminde bulunulmuş ise de takibin haksız ve kötüniyetli olduğu ispatlanamadığından davalının tazminat isteminin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. ..." gerekçesiyle davanın kısmen kabul kısmen reddi ile Konya ... İcra Müdürlüğü'nün ..... E sayılı takibine davalı tarafından yapılan itirazın kısmen iptali ile takibin 90.000,00 TL asıl alacak üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, 90.000,00 TL'nin % 20'si oranında hesaplanan 18.000,00 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davalının tazminat isteminin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı cevap dilekçesindeki beyanlarını tekrar ederek her ne kadar, davacı tarafından...'in şirket çalışanı olmadığı iddia edilmiş olsa da bu kişinin daha önce değişik zamanlarda, aynı veya değişik kişilerden mal teslim almış ise zımnen yetkili kılındığının kabulü gerektiğini, kaldı ki davacının şirket adına mal alımı yapabilmesi için kendisine ait kredi kartını ....'in kullanımına vermiş olmasının bunun en bariz örneği olduğunu, mahkeme tarafından bu hususta tanık biletme taleplerinin reddinin uygun olmadığını,

27/10/2022 tarihinde yapılan duruşmada davacı asile sorulmalarını istedikleri bir takım soruların esasa etkili olmadığı ve HMK'da böyle bir düzenleme olmadığı gerekçesiyle ret edildiğini, oysa HMK'da "Hâkim, eksik olan noktaları tamamlamak veya açık olmayan hususları aydınlatmak için, yeminin konusu ile bağlantılı gördüğü soruları yemin eden kimseye sorabilir." şeklinde açık hüküm bulunduğunu, sordukları soruların davanın esasına etkili sorular olduğunu, çünkü tarafların birbirini tanımadığını, davalının, .....'le yapmış olduğu pazarlık sonrasında yumurtaları davacı adına sattığını bildiğini,

çünkü davacının hesabından davalı hesabına para gönderilmiş olmasının yanında davacının banka dekontunun...'in cep telefonuna göndermiş olmasınında bu konuda kanaat oluşturduğunu, kaldı ki davacının kredi kartının...'in kullanımında olması karşısında.....'in davacı adına hareket ettiği kanısını uyandırmasının doğul olduğunu, ancak davacının.....'in davalı adına hareket ettiği yönünde kanıya ne şekilde vardığının ispatı gerektiğini, yine davalı tarafından satışa konu malların ....'a teslim edilmiş olmasının,

davacınında bu kişiyi piyasada yumurta indirip bindirmesi nedeniyle tanıdığını beyan etmesi karşısında teslim belgelerinde imzası bulunan ve malın teslim edildiği ....'ın dinlenmesi gerektiğini, teslim belgesinin varlığı nedeniyle teslim olgusunun açıklanması gerektiğini belirterek istinaf talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; itirazın iptali istemine ilişkindir.

İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve resen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır.

Davacı tarafça, davalı şirketten alınacak yumurta nevi mal nedeniyle avans olarak 21.05.2021 tarihinde 115.000,00 TL, 15.06.2021 tarihinde 90.000,00 TL ödeme yapıldığı ancak ödemelere konu yumurtaların kendilerine teslim edilmediği, bu nedenle yapılan ödemelerin davalıdan tahsili için Konya ... İcra Müdürlüğü'nün .... E.sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığı, borçlu tarafça dekonta konu mallar teslim edildiğinden bahisle borca itiraz ettiği, itirazın iptali istemi ile eldeki davanın açıldığı görülmüş, mahkemece yazılı gerekçe ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İstinaf incelmesine konu olan ve davacının avans olarak ödeme iddiasında bulunduğu banka dekontlarında ödemenin 15.06.2021 tarihli iki ayrı havale ile 45'şer bin TL olarak davalı hesabına yapıldığı, dekontlarda herhangi bir açıklama bulunmadığı, davalının yumurta satışına ilişkin düzenlediği faturanın 162.000 adet yumurta açıklamalı ve 90.000,00 TL miktarlı olarak 20.08.2021 tarihli e-Arşiv faturası olduğu görülmüştür.

Mahkemece, taraf ticari defterleri üzerinden inceleme yapılmak suretiyle mali müşavir kişiden aldırılan 25.02.2022 tarihli bilirkişi raporunda, taraf defterlerinin usulüne uygun tutulduğu, tavacı tarafından iki ayrı işlemle banka havalesi ile yapılan 90.000,00 TL ödemenin, davalı defterlerinde mahsup açıklamasıyla 20.06.2021 tarih ve 437 fiş numarası ile kayıtlı olduğu, davalı tarafça düzenlenen 20.08.2021 tarihli faturanın ise davacı ticari defterlerinde kaydının bulunmadığı, taraflar arasındaki tek ticari ilişkinin 15.06.2021 tarihli ödemelere ilişkin olduğu,

mahkemece davacı tarafından vergi dairesine bildirilen BA formlarının celp edilerek aynı bilirkişiden alınan ek raporunda, davacı tarafından verilen Ağustos 2021 tarihli BA formunda, 20.08.2021 tarihli faturanın dahil edilmediği tespitlerinin bildirildiği anlaşılmıştır.

Bilirkişi raporunda yapılan tespitler neticesinde, davacı tarafça havale ile yapılan ödemelerin fatura tarihinden önce olduğu, taraflar arasında, tarafların ticari defterlerinde kayıtlı havale ödemesi ile davalı ticari defterinde kayıtlı 20.08.2021 tarihli fatura dışında başka bir ticari ilişki bulunmadığı, davalının itiraz dilekçesinde takip konusu dekonta konu malların teslim edildiğinden bahisle borca itiraz edildiği, cevap dilekçesinde davacı tarafından yapılan ödemenin fatura borcuna mahsup edildiği savunmasında bulunulduğu,

bu durumda davacı tarafça yapılan 90.000,00 TL miktarlı ödemenin, faturaya konu yumurta bedeli nedeniyle avans ödemesi olduğunun davacı tarafça ispatlandığı, faturaya konu yumurta nevi malın teslimin yapıldığının davalı tarafça yazılı delille ispat etmesi gerektiği, davalı savunmalarında davacı ile arasındaki ticari ilişkinin davacı adına işlem yapan dava dışı.... tarafında yürütüldüğü, teslimin de bu kişiye yapıldığını bildirmiş ise de bu yöndeki savunmalarını da usulünce kanıtlayamadığı, dolayısıyla tacir olan davalının mal teslimini usul ve yasaya uygun delillerle ispatlayamadığı,

davanın niteliği gereği uyuşmazlığın çözümünde tanık dilenmesinin de mümkün olmadığı, davacı tarafa teklif edilen yeminin, davacı şirket yetkilisince usulünce eda edildiği, bu itibarla, dosya kapsamı, mevcut delil durumu, ileri sürülen istinaf istemleri nazara alındığında, ilk derece mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde herhangi bir isabetsizliğin bulunmadığı kanaatine varıldığından davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm istinaf istemlerinin HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatiyle aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ... · e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır