Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2022/51 K.2022/774

Davacı tarafından, davalı aleyhine Konya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... sayılı dosyası ile açılan menfi tespit davasında 11/11/2021 tarihinde tesis edilen itirazın reddine ilişkin ara karara karşı davalının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendi;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin karşılayabileceği makul bir miktar teminat karşılığı dava konusu ettikleri Konya ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasındaki icra takibinin tamamen durdurulması veya icra veznesine girmiş veya girecek her türlü paranın alacaklıya ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesince 20/08/2021 tarihli ara karar ile davacı tarafın ihtiyati tedbir talebinin kısmen kabulü ile; davacı vekilinin icra takibinin durdurulmasına ilişkin talebinin reddine karar verilmiştir.

Davacı vekili 29/09/2021 tarihli dilekçesi ile; yerel mahkemece tensip zaptı ile verilen tedbir kararı için teminatın maddi imkamsızlık nedeni ile kooperatif tarafından zamanında yerine getirilemediğini, bu dosya davalısı tarafından, davacının alacaklı olduğu Konya 12.İcra Müdürlüğündeki ... E. Sayılı dosyasındaki alacağına haciz konulduğunu ve paranın çekilmek üzere olduğunu, teminatı yatırmaya hazır olduklarını, bu nedenle yeniden tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesince 30/09/2021 tarihli ara karar ile; davacı tarafın ihtiyati tedbir talebinin kısmen kabulü ile; davacı vekilinin icra takibinin durdurulmasına ilişkin talebinin reddine, a) İİK.72/3.maddesi gereğince dava konusu edilen miktarın takdiren % 15’i (yüzde onbeşi) oranındaki 53.497,80TL nakdi teminat tutarını mahkememiz veznesine yatırdığında veya muteber bir bankanın kesin ve süresiz, kayıtsız ve şartsız nitelikteki teminat mektubunu mahkememize ibraz ettiğinde Konya ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasındaki icra takibi nedeniyle icra veznesine hangi yolla olursa olsun girmiş veya girecek her türlü paranın tedbiren davalı ...'ya ödenmemesine/ verilmemesine..." karar verilmiştir.

İTİRAZ

Davalı vekili itiraz dilekçesinde özetle; yerel mahkeme tarafından müvekkilinin dinlenilmeden, cevap - beyanları alınmadan tedbir kararı verildiğini, HMK 390. maddesine göre davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek durumunda olduğunu, davacının dava dilekçesinde haklılığına ilişkin somut bir gerekçe gösteremediğini, müvekkilinin 1999 yılında ev sahibi olmak için davacı kooperatife katıldığını, parasını peşin ödediğini, bu sebeple icra takibini başlattığını, uzun yıllardır mağdur durumda olan müvekkilinin iki sefer verilen tedbir kararı ile mağduriyetinin perçinlendiğini,

somut bir delile dayanmayan davacı tarafın iddialarına binaen tedbir karar verilmesinin HMK'nın 389 ve devamı madde hükümlerine aykırılık teşkil ettiğini, bu sebeple itirazlarının kabulü ile tedbir kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ 11/11/2021 TARİHLİ ARA KARARININ ÖZETİ: İlk derece mahkemesince; "...Somut olayımızda; icra takibinden sonra açılmış bir menfi tespit davası olduğu, icra takibinden sonra İİK 72. Maddesine göre vezneye yatan paranın ödenmemesi yönünde karar verileceği düzenlemesi ve tedbir kararlarının geçici hukuki korumalar olduğu, talep konusunda bir sınırlama olmadığı...." gerekçesiyle mahkemece verilen 30/09/2021 tarihli ihtiyat-i tedbir kararına yapılan 04/10/2021 tarihli itirazın (Konya ...İcra Müdürlüğündeki ... E. Sayılı dosyasındaki alacağın ödenmemesine ilişkin olarak) reddine...." karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkeme tarafından müvekkilinin dinlenilmeden, cevap - beyanları alınmadan tedbir kararı verildiğini, verilen 1 haftalık süre içerisinde de teminat yatırılmadığını, yine tarafları dinlenilmeden- cevap dilekçemiz alınmadan yerel mahkeme tarafından 2. kez tedbir hükmünün kurulduğunu, yapılan bu işlemlerin usule aykırı olduğunu, ihtiyati tedbir kararının uygulanmasında teminat için verilen bir haftalık süreden sonra tekrar teminat kararı verilmesine ilişkin herhangi bir yasal dayanak bulunmadığını, sonrasında ise; ihtiyati tedbir talep eden taraf, HMK 390.

Maddesine göre davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek durumunda olduğunu, davacının dava dilekçesinde haklılığına ilişkin somut bir gerekçe gösteremediğini, somut hiçbir delile dayanmayan davacı tarafın iddialarına binaen tedbir kararı vermesi, ihtiyati tedbir müessesini düzenleyen HMK 389. ve devamı madde hükümlerine açıkça aykırılık teşkil ettiğini, bu sebeple istinaf taleplerinin kabulü ile ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Talep, ihtiyati tedbir kararına karşı yapılan itirazın reddine ilişkin ara kararın kaldırılması istemine ilişkindir. İstinaf incelemesi; Kamu düzenini ilgilendiren konularda resen, diğer yönlerden HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılmıştır. Hukuk Muhakemeleri Kanunu Madde 120: (1) Davacı, yargılama harçları ile her yıl Adalet Bakanlığınca çıkarılacak gider avansı tarifesinde belirlenecek olan tutarı dava açarken mahkeme veznesine yatırmak zorundadır.

Harçlar Kanunu

Madde 2: Yargı işlemlerinden bu kanuna bağlı (1) sayılı tarifede yazılı olanları, yargı harçlarına tabidir.

Madde 15: Yargı harçları (1) sayılı tarifede yazılı işlemlerden değer ölçüsüne göre nispi esas üzerinden, işlemin nev'i ve mahiyetine göre maktu esas üzerinden alınır.

Madde 27: (1) sayılı tarifede yazılı maktu harçlar ilgili bulunduğu işlemin yapılmasından önce peşin olarak ödenir.

Madde 32: Yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemler yapılmaz.

Davacı tarafça ihtiyati tedbir talebi ile ilgili 492 sayılı Harçlar Kanununun 1 nolu tarifesinin yargı harçları bölümünün (A) fıkrasının karar ve ilam harcı başlıklı (III) numaralı bendin 2/d alt bendi gereğince; yatırılması gereken ihtiyati tedbir karar ve ilam harcının ödenmediği anlaşılmıştır.

Bu husus kamu düzenini ilgilendirdiğinden dairemizce resen inceleme konusu yapılmıştır.

İhtiyati tedbir talebinin incelenmesi Harçlar Kanunu 2 ve 27. maddeleri gereğince talep tarihinde geçerli olan maktu karar ve ilam harcının yatırılmasına bağlıdır. Somut olayda davacının 2.kez tedbir talebinde bulunduğu tarihte geçerli olan 97,70 TL ihtiyati tedbir karar ve ilam harcını yatırmadığı halde ilk derece mahkemesinin bu hususu gözardı ederek talebi esastan inceleyip karar verdiği anlaşıldığından; ara kararına yönelik diğer istinaf sebepleri esastan incelenmeksizin ilk derece mahkemesi ara kararının kaldırılmasına, HMK'nın 353/1.b.2. maddesi gereğince yeniden hüküm kurulmasına ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

A.G