Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2023/1124 K.2024/547

Av. ... -

İSTİNAF EDEN DAVALI : ... VEKİLİ : Av. ... -

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ : 04/03/2024

YAZIM TARİHİ : 06/03/2024

Davacı tarafından davalı aleyhine Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile açılan itirazın iptali davasında 15/06/2023 tarihinde tesis edilen davanın reddine ilişkin karara karşı tarafların istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilin alacağına karşılık borçlu aleyhine Akşehir İcra Müdürlüğü ....Esas sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi yaptığını, borçlu tarafından yapılan takibe haksız olarak itiraz cdilerek takibin durdurulduğunu, yapılan itirazın haksız olduğunu, müvekkilinin davalı şirkete 255.900 kg mısır satışı yaptığını, davalı tarat müvekkiline iş bu mısır satışı için 30.11.2021 tarihinde 668.403,06 TL bedel ödendiğini, müvekkiline mısır bedelinin eksik ödendiğini,

müvekkilinin satışını yaptığı mısırın ödeme tarihindeki borsa satış fiyatı 3.626 TI.iken davalı şirket müvekkiline 927.893,00 TL ödemesi gerekirken 668.403,00 TL ödeme yaptığını, eksik ödeme için icra takibi başlatıldığını, davalının dosyasına sunmuş olduğu itiraz dilekçesinde aralarındaki ilişkiye itiraz etmediğini, müvekkiline herhangi bir borcu olmadığı yönde itiraz yaptığını, bu nedenlerle;fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile borçlu şirketin Akşehir İcra Müdürlüğü ...

Esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın bilirkişi raporu doğrultusunda artırmak üzere şimdilik 20.000 TL'lik kısmına yaptığı itirazının iptali ile takibin devamına karar verilmesini, borçlunun kötüniyeti sabit olduğundan takip konusu alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına/kötüniyet tazminatı mahkum edilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı taraf, hiç bir maddi ve hukuki dayanağı olmaksızın Akşehir İcra Müdürlüğü ...

E. nezdinde icra takibi başlattığını, davacının, mutabakata varılan şartlarda, kriterlerde ve fiyatlandırmada malını satmış ve karşılığı olan bedel de kendisine toplamda 668.403,00 TL olarak gönderildiğini, bu bedelin, 26/11/2021 tarihinde 589.382,00 TL olmak üzere tek parçada olduğu düşünülerek davacıya gönderildiğini, fakat kayıtların tetkikinde eksik gönderildiği anlaşıldığından 30/11/2021 tarihinde 79.021,00 TL.' lik kalan bedel de davacıya gönderildiğini,

müvekkilinin genellikle kendisine müracaat eden çiftçiye ürününün genel geçer rutubet oranına göre birim fiyatını açıklar ve bu koşulları kabul eden çiftçi ürününü müvekkili şirket silolarına teslim ettiğini, bu kapsamda davacı ...

12/11/2021 tarihinde müvekkili şirketle irtibata geçtiğinde, 16 rutubet oranı baz alınarak ve 10 günlük vadede ödeme koşullarında 2,750 TL. alım fiyatı kendisine bildirildiğini, bölgedeki ticari örfte ve borsadaki resmi teamüllere göre normalde satıcı (çiftçi) tarafından üstlenilmesi gereken nakliye ve hamaliye gibi masrafların da müvekkili şirketçe karşılanması kararlaştırılarak davacı ile karşılıklı mutabakata varıldığını, eğer tarih bazlı bir birim araştırması yapılacaksa mutabakatın yapıldığı 12 Kasım 2021 ve malın teslim edildiği tarihler olan 13,14,15 Kasım 2021 tarihlerindeki "serbest piyasa" fiyatı ölçek kabul edilmesi gerektiğini,

müvekkili şirketin dava konusu mısır alımının da gerçekleştiği ayda alımı yapılan tüm tarımsal ürünlere ilişkin belirlediği birim fiyatlar açıkça ibraz ettiğini, müvekkilinin diğer çiftçiler için de davacının mısırı için belirlediği 2,750 dolaylarında fiyatlar verdiği açıkça görüleceğini, davacı 16 rutubet oranı ( standart rutubetin her 1 birim artışında mısır birim fiyatı da 0,30 TL düşer ) baz alınarak ve 10 günlük vadede ödeme koşullarında 2,750 TL alım fiyatını kabul ettiği için de 13/11/2021-15/11/2021 tarihleri arasında her biri farklı rutubet ve ağırlıkta ayrı ayrı 10 kamyonluk toplamda 255.900 kg mısır ürününü teslim ettiğini,

toplam ürün bedeli de; teslim edilen her kamyon için; rutubetin her 1 birim artışında 2,750 birim fiyattan 0,30 TL indirilerek, yasal kesintilerden olan "borsa kesintisi" % 0, 04 (binde dört) ve "maliyeye stopaj kesintisi" % 2 ( yüzde iki) de düşülmesiyle hesaplanarak davacı hesabına yatırıldığını, bu nedenlerle; davanın reddini, alacaklının Akşehir İcra Müdürlüğü ...

E. Sayılı dosyasındaki icra takibinin iptalini ve alacaklının, açıkça alacağının olmadığını bildiği bir hususta kötü niyetli olarak takip başlatması nedeniyle İİK 67/2. Maddesi mucibince % 20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince "... TTK 18/2 maddesi her tacirin, ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gerektiği hükmüne havidir. Bu maddedeki basiretli tacir ilkesinin objektif davranış ölçüsü esasına göre değerlendirilmesi gerekmektedir.

Bu cihetle söz konusu ticari faaliyet ile ilgili olarak tedbirli bir tacirden beklenen özen derecesi esas alınmalıdır.Yani tacirin kendi yetenek ve imkanlarına göre ondan beklenilebilecek özen değil, aynı ticaret alanında faaliyet gösteren tedbirli ve öngörülü bir tacirden beklenen özeni göstermesi gerekmektedir.

Her ne kadar davacı, davalıya satmış olduğu ürünün borsa satış fiyatının 3.626,00 TL olduğu, davalının 927.893,00 TL ödemesi gerektiğini belirtmiş ise de; ilgili duruma dair muteber herhangi bir delil sunulmadığından soyut beyana dayalı bu husus yukarıda izah edilen basiretli tacir davranışlarına ve objektif yükümlülüklerine uygun olmadığından davacının bu yöndeki iddialarına itibar edilmemiştir.

Tüm dosya muhtevası birlikte değerlendirildiğinde; mahkememizce yargılamaya esas alınan bilirkişi raporlarında; davacı ticari defter kayıtlarında dava konusu alacakla ilgili herhangi bir kayıt bulunmadığı, davalı ticari defterlerinde; davalı tarafından, davacıya toplamda 668.403,00 TL ödeme yapıldığı tespit edilmiş olup, tespit edilen hususlara dair ispat külfeti davacı üzerinden bulunduğundan ve aksini gösterir herhangi bir muteber delil sunulmadığından ve süresinde yemin metni de düzenlenmediğinden mevcut delil durum itibariyle ispatlanamayan davanın reddine karar verilmiştir.

Davalı her ne kadar kötüniyet tazminat talebinde bulunmuş ise de; davacının takip başlatmakta açıkça kötüniyetinin bulunduğuna dair herhangi bir muteber delil sunulmaması ve davalının herhangi bir zarara uğradığı kanaati hasıl olmadığından kötüniyet tazminat taleplerinin reddine ..." gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemece verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, delillerin yeterince toplanmadığını, lehlerine olan delil ve beyanlarının dikkate alınmadığını, mahkeme gerekçesine katılmadıklarını, davalının sorumlu olduğunu, davalının savunmalarını kabul etmediklerini belirterek istinaf talep etmiştir.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının ticari defter kayıtlarının davayı kanıtlamaktan uzak olduğu gibi başkaca bir inandırıcı kayıt davacı tarafından sunulmadığını, tüm gerçeklik davacı tarafından bilinmesine rağmen davacının mısır borsasında meydana gelen ani değişimden kendisine fayda devşirme cihetine giden davacı tarafın MK. 2'de karşılığını bulan dürüstlük kuralına aykırı olacak şekilde huzurda görülen takibi ve davayı ikame ettiğini, davacının kötü niyetli olarak takip başlatması nedeniyle İİK 67/2 maddesi gereğince %20'den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesi gerektiğini belirterek istinaf talep etmiştir

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; itirazın iptali istemine ilişkindir. İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve resen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır.

Davacı tarafça, davalı şirkete 255.900 Kg mısır satışı yapıldığı, satışı yapılan mısır için 668.403 TL ödendiği, mısırın ödeme tarihindeki borsa satış fiyatının 3,626 TL olduğu, 927.893,00 TL ödenmesi gerekirken eksik ödendiği, eksik ödenen 259.940,00 TL yönünden Akşehir İcra Müdürlüğü'nün ...E.sayılı dosyası ile "255.900 Kg mısır satışından ödenmeyen bakiye kısım alacağı" sebebine dayalı olarak ilamsız icra takibi başlatıldığı, borçlunun itirazı üzerine, fazlaya ilişkin haklar saklı tutularak 20.000,00 TL yönünden itirazın iptali istemli eldeki davanın açıldığı,

Davalı tarafça, satıma konu mısır için 16 rutubet oranı baz alınarak ve 10 günlük vadede ödeme koşullarında 2,750 TL alım fiyatının davacı bildirdirildiği, nakliye ve hamaliye masraflarının kendilerince karşılandığı, karşı tarafla bu şekilde anlaşıldığı, belirlenen birim fiyatı üzerinden ödeme yapıldığı, fiyatın belirtilen şartlarda serbest piyasa fiyatı olduğu, borsa fiyatının ölçüt alınamayacağı, davacının iddia ettiği borsa fiyatında ürünün nem oranın, niteliğinin belli olmadığı, taşıma ve hamaliye giderlerinin satıcıya ait olacak şekilde belirlendiği, yönünde savunmalarda bulunduğu görülmüştür.

Somut olayda, davacı tarafça, davalı şirkete 13.11.2021, 14.11.2021 ve 15.11.2021 tarihlerinde toplam 255.900 Kg mısır satışı yapıldığı, davalı tarafça, 26.11.2021 tarihinde 589,382,00 TL, 30.11.2021 tarihinde 79.021,00 TL olmak üzere toplam 668.403,00 TL ödeme yapıldığı hususları sabit olup; taraflar arasında uyuşmazlık esas itibariyle satıma konu mısırın Kg birim fiyatının tespiti noktasında toplanmaktadır.

Mahkemece, tacir olan davacının ticari defterleri üzerinden inceleme yapılmak üzere mali müşavir bilirkişiden alınan 06.03.2023 tarihli raporda, dava konusu zirai kazancın, 2021 takvim yılı ticari defterlerine kayıt edilmediğinin tespit edildiği, davalı tarafça 01.11.2021 - 31.11.2021 tarihleri arası Stopaj Listesi sunulduğu, listede çok sayıda mısır alımının vergi dairesine bildirildiği, alımlarda en yüksek 3,50 TL birim fiyatı, en düşük 2,570 TL birim fiyatı olduğu, ağırlıklı alım fiyatının 3,00 TL'nin altında olduğunun görüldüğü, listede davacının ismi ve davacıdan alınan satışın bulunmadığı,

davalının cevap dilekçesinde davacı isminin bulunmamasının davacı tarafından müstahsil makbuzuna ilişkin kişisel bilgilerin bildirilmemesinden kaynaklandığı açıklamasının yapıldığı, Konya Ticaret Borsasının 16.11.2021 tarihli bülteninde, mısır (standart dışı) fiyatının 2,7945 TL olarak belirlendiği görülmüş olup, taraflara arasında dava konusu satıma ilişkin yazlı bir sözleşme bulunmadığı anlaşılmıştır.

Davalı tarafından, dava konusu mısırın 16 rutubet oranına sahip olduğu, standart rutubetin her 1 birim artışında mısır birim fiyatında 0.30 TL düşeceği, bu nedenle davacıya bildirilen ve davacının kabul ettiği 2,750 TL birim fiyatından alım yapıldığı savunmasında bulunulduğu, dosya arasında satıma konu mısırın analiz raporunun bulunmadığı, davalı şirkete ait ünvanın maktu şekilde yer aldığı kantar fişlerinde rutubet oranının 17 - 20,9 aralığında gösterildiği, davacı tarafça mısırın rutubet oranına ilişkin olarak bir beyanda bulunulmadığı, Konya Ticaret Borsası bülteninde fiyatı belirlenen mısırın niteliklerinin belli olmadığı,

davacının satıma konu mısırda baz alınması gereken fiyata ilişkin iddiasını usulünce ispatlayamadığı, mahkemece davacıya yemin deliline dayandığı hatırlatılarak, bu delile dayanması halinde yemin metnini sunması için usulünce verilen süreye rağmen, yemin metninin sunulmadığı, bu nedenle itirazın iptaline yönelik davanın reddine karar verilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı;

itirazın iptali davasının reddi halinde, HMK 329 ile İİK'nın 67/2. maddesi gereğince borçlu lehine kötüniyet tazminatına hükmedilebilmesi için, icra takibinin haksız olmasının yanında takip alacaklısının da kötüniyetli olduğunun ispatlanması gerektiği, dava dosyasında davacının icra takibini kötüniyetli başlattığına ilişkin yeterli delil bulunmadığı, bu nedenle; ilk derece mahkemesince delillerin takdir ve değerlendirmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı gibi kararın kaldırılmasını gerektiren kamu düzenine aykırı bir uygulamanın da olmadığı kanaatiyle;

tarafların istinaf taleplerinin HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ... · e-imzalıdır · Üye ... · e-imzalıdır · Üye ... · e-imzalıdır · Katip ... · e-imzalıdır .