Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2023/1439 K.2024/837

: 2- ... - T.C Kimlik No: ... VEKİLİ : Av. ... -

DAVALI

... - (T.C Kimlik No: ... ) VEKİLİ : Av. ....

DAVA

Menfi Tespit

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ : 29/04/2024

YAZIM TARİHİ : 30/04/2024

Davacılar tarafından davalı aleyhine Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... Esas sayılı dosyası ile açılan menfi tespit davasında 13/09/2023 tarihinde tesis edilen karara karşı davacıların istinaf kanun yoluna başvurması üzerine üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilleri aleyhine Konya ..İcra Dairesi'nin .... E. sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine özgü takip başlatıldığını, söz konusu bedelin müvekkilleri tarafından ödendiğini, bononun ne şekilde el değiştirdiğini bilmediklerini, alacağın 4.000 TL olmasına rağmen bonoda 94.000 TL olarak yazıldığını, söz konusu tahrifatın ilk görüşte bile anlaşıldığını, takibe konu bononun tanzim tarihinden 3 yıl kadar geçtiğini, TTK'nın 661-663 maddeleri uyarınca bonolarda 3 yıl zamanaşımı bulunduğunu beyanla nihai karar verilinceye kadar takibin tedbiren durdurulmasına, müvekkillerinin davalıya borcu olmadıklarının tespitine, alacağın %20'si üzerinden kötü niyet tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu bononun illetten mücerret olduğunu, eldeki dava menfi tespit davası olup davacının sadece ilgili bonoya ilişkin ödeme yaptığını ispat etmesi gerektiğini, iş bu davada ispat yükünün davacı tarafta olduğunu, davacının tanık deliline dayanmasına muvafakatlarının bulunmadığını beyanla haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince; İstanbul Adli Tıp Kurumu tarafından düzenlenen ve hükme esas alınan bilirkişi raporunda; kalem farkı saptanmadığı, konum, ebat, satır hizası, istif ve eğim bakımından fark saptanmadığı, alttaki 94.000 ibaresinde "9" rakamının üzerinden mükerrer gidişler nedeniyle kalem baskı derecesi bakımından kendisinden sonra gelen rakamlarla sağlıklı bir mukayese yapılamadığı; dolayısıyla inceleme konusu senette bedelin 4.000'den 94.000'e dönüştürülmüş olduğunu gösterir bulgu saptanamadığının bildirildiği, hükme esas alınan bilirkişi raporunun denetime elverişli olduğu gerekçesiyle davacıların davalı aleyhine açtığı menfi tespit davasının ayrı ayrı reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; söz konusu kararın hukuka aykırı olduğunu, taraflarınca verilen mazeretin son celse reddine karar verilmiş olmasının gerekçesi usule aykırı bir nedene dayanmakta olup bu husus kararı usule aykırı hale getirdiğini, dosya kapsamında alınan rapora karşı itirazlarının kabul görmediğini, eksik rapora dayanılarak hüküm kurulduğunu, zamanaşımı itirazlarının yargılama süresince değerlendirilmediğini, karşı tarafça bu hususa itiraz edilmediğini, takibe konu bononun zamanaşımına uğradığını ve kambiyo vasfı kalmadığını, belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; kambiyo senedinden kaynaklı menfi tespit talebine ilişkindir.

İstinaf incelemesi; Kamu düzenini ilgilendiren konularda resen, diğer yönlerden HMK'nın 355.maddesi gereğince istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Davacılar, davalı tarafından icra takibine konu edilen ve lehtarı dava dışı ..., davacıların keşidecisi ve avalisti oldukları, 17/04/2017 tanzim, 30/06/2017 vade tarihli 94.000,00 TL bedelli bonodan dolayı borçlu olmadıklarını, bononun 4.000,00 TL olarak düzenlendiğini, tahrif edilerek 94.000,00 TL yapıldığını iddia etmektedirler.

492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 30. maddesine göre "Muhakeme sırasında tespit olunan değerin, dava dilekçesinde bildirilen değerden fazla olduğu anlaşılırsa, yalnız o celse için muhakemeye devam olunur, takip eden celseye kadar noksan değer üzerinden peşin karar ve ilam harcı tamamlanmadıkça davaya devam olunamaz."

Nispi harca tabi davalarda harcın ödeme zamanını düzenleyen aynı Kanun'un 28/a maddesi hükmüne göre ise, nisbi harçların 1/4'ünün peşin ödenmesi gerekir. Yine aynı Kanun'un 32. maddesinde "Yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemler yapılamaz." denilmiştir. (Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 2016/2856 - 2016/12516 E.-K.; 2016/3037 - 2016/12470 E.-K.; 2015/14382 - 2016/6034 E.-K. sayılı kararları)

Menfi tespit davaları nispi harca tabidir. Harç hususu kamu düzenine ilişkin olup, mahkemece resen dikkate alınması gerektiği gibi istinaf incelenmesinde de resen dikkate alınır. Somut olayda ... dışındaki diğer davacının dava açılırken yatırması gerekli nisbi harçları yatırmadığı anlaşılmıştır.

Mahkemece harçları yatırmayan davacı ...'a eksik harcın tamamlanması için süre verilmesi, eksik harç yatırılmadığı takdirde Harçlar Kanunu'nun 30 ve 32. Maddeleri gereğince işlem yapılması gerekirken işin esası hakkında yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.

Bu nedenlerle kamu düzenine aykırılık nedeniyle re'sen davacıların istinaf taleplerinin kabulüne, diğer istinaf nedenleri incelenmeksizin HMK 353/1.a.6 maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırlmasına, eksiklikler giderilerek karar verilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

MUHALEFET ŞERHİ

6100 sayılı HMK'nın harç ve giderlerin yatırılması başlıklı 344.maddesinde "İstinaf dilekçesi verilirken, istinaf kanun yoluna başvuru için gerekli harçlar ve tebliğ giderleri de dâhil olmak üzere tüm giderler ödenir. Bunların hiç ödenmediği veya eksik ödenmiş olduğu sonradan anlaşılırsa, kararı veren mahkeme tarafından verilecek bir haftalık kesin süre içinde tamamlanması, aksi hâlde başvurudan vazgeçmiş sayılacağı hususu başvurana yazılı olarak bildirilir.

Verilen kesin süre içinde harç ve giderler tamamlanmadığı takdirde, mahkeme başvurunun yapılmamış sayılmasına karar verir.

Bu karara karşı istinaf yoluna başvurulması hâlinde, 346 ncı maddenin ikinci fıkrası hükmü kıyas yoluyla uygulanır." hükmünün yer aldığı, 352/1.ç maddesi gereğince Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesince dosya üzerinde yapılacak ön inceleme sonunda başvuru şartlarının yerine getirilmemesi halinde öncelikle gerekli kararın verileceği, Harçlar Kanununun 32.maddesi gereğince yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemlerin yapılamayacağı, dosyanın incelenmesinde istinaf talebinde bulunan davacılardan sadece ... tarafından istinaf başvuru ve maktu istinaf karar ilam harcının yatırıldığı,

diğer davacı ... tarafından istinaf kanun yoluna başvuru harcı ile karar harcının yatırılmadığı, ...'ın istinaf başvuru talebinin incelenmesi için öncelikle istinaf başvuru harcı ve karar harcını yatırması gerektiği, yatırmadığı takdirde ilk derece mahkemesi kararının bu davacı yönünden kesinleşeceği, bu durumda Hukuk Muhakemeleri Kanununun 344. maddesi gereğince 738,00 TL istinaf başvuru harcı ve 269,85 TL maktu istinaf karar harcının bir hafta içerisinde yatırılması hususunda davacı ... vekili adına usulüne uygun muhtıra düzenlenerek tebliğ edilmesine, yapılan uyarı üzerine gerekli harçların yatırılmaması halinde;

istinafa başvurusunun yapılmamış sayılmasına karar verilmesi, kararın usulüne uygun olarak ilgililere tebliğ edilmesi, karara karşı istinafa başvuru süresinin geçmesinden sonra her halükarda davacı ...'ın istinaf talebinin incelenmesi için dosyanın dairemize gönderilmesi için 6100 sayılı HMK'nın 352/1.ç maddesi gereğince geri çevrilme kararı verilmesi düşüncesinde olduğumdan sayın çoğunluğun görüşüne katılmıyorum.

Üye ... · e-imzalıdır