Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2023/1495 K.2024/760

Davacı tarafından davalı aleyhine Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile açılan kooperatifin dağılması istemli davasında 02/04/2024 tarihinde tesis edilen davanın kabulüne ilişkin karara karşı tarafların istinaf kanun yoluna başvurmaları üzerine üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı Kooperatifi'nin 14.08.1978 tarihinde tescil edilerek 12.10.1978 tarihli 576 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'nde kuruluş ilanı yayımlanarak faaliyetine başladığını, davalı kooperatifin en son olağan genel kurul toplantısını 29.06.2018 tarihinde yaptığını, bu tarihten sonra olağan genel kurul toplantısı yapılmadığını, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu m. 81/6 maddesinde Kooperatifin üç yıl olağan genel kurulunu yapmaması halinde dağılacağı, hükmünü amir olduğunu,

her ne kadar davalı kooperatifin üç yıl üst üste olağan genel kurul toplantısını yapmaması nedeniyle dağılmış olsa da bu durumun kooperatifin tasfiye edilip sicilden silindiği anlamına gelmediğini belirterek, kooperatifin münfesih olduğunun tespitine, kooperatife tasfiye heyeti atanmasına, 659 sayılı KHK (R.G.: 02.11.2011)‘nın 6/2 ve 14/1 maddeleri gereğince yargılama giderleri ve idare lehine vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı adına yönetim kurulları tarafından verilen cevap dilekçesinde özetle.

Kooperatiflerinin en son genel kurul toplantısını 29.06.2018 tarihinde yaptığını ve genel kurul kararlarının tescil edilerek 20.12.2018 tarih ve 9728 sayılı Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinde ilan edildiğini, 2018-2019 yıllarına ait genel toplantılarının birleştirilerek 2020 yılında yapılmasına karar verilmiş ise de dünyada meydana gelen Covid-19 salgınından dolayı Genel Kurul Toplantılarının sürekli ertelendiğini, 2021 yılının ortalarına doğru pandemi sona erdikten sonra ise,

Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Demirci'nin süregelen ve hastanede yatışlarına neden rahatsızlıkları nedeniyle kooperatif işlerine yeterince vakıf olamadığından genel kurulların zamanında yapılamadığını, Kooperetiflerinin üst birliğe kayıtlı olması nedeni ile kooperatif genel kurullarını birleştirilerek yapılabileceğinden 2018-2019-2020 yılları Genel Kurulları ve 2021-2022-2023 yılları genel kurullarını birleştirerek 2024 yılında yapmak istediklerini belirterek davanın reddine ve yapılmayan genel kurulun yapılması için gerekli iznin verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince; "...DAVANIN KABULÜ İLE;

1-........ Kooperatifi'nin 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 81/6. maddesi gereğince münfesih olduğunun TESPİTİNE,

2-Kooperatifin tasfiye işlemlerini gerçekleştirmek üzere 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 81/3. ve anasözleşmenin 119. maddeleri gereğince tasfiye memuru olarak Mali Müşavir ...... T.C.Kimlik Numaralı .......'ın ATANMASINA,

3-Tasfiye memuruna sarfedeceği emek karşılığında 25.000,00 TL ücret TAKDİRİNE,

4-Tasfiye memuru ücreti ile tasfiye masraflarının davalı kooperatiften alınmak kaydıyla davacı tarafça KARŞILANMASINA, şimdilik 10.000,00 TL tasfiye masraf AVANSI'nın davacı tarafça mahkememiz veznesine YATIRILMASINA,

5-Tasfiye memuru görevinin karar kesinleştiğinde ve tasfiye memuru ücreti ile tasfiye masraf avansının davacı tarafından yatırıldığında BAŞLAMASINA,..." karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; nihai kararda tasfiye masrafı ve tasfiye memuru için takdir edilen ücretin davacı Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından ödenmesine hükmedildiğini, kararın bu yönüyle eksik inceleme sonucu tesis edildiğinden ve dosya münderecatına göre usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek; yerel mahkeme kararının tasfiye masrafı ve tasfiye memuru için takdir edilen ücretin davacı Bakanlık tarafından ödenmesine hükmedilmesi yönünden kaldırılmasına, 659 sayılı KHK (R.G.: 02.11.2011)‘nın 6/2 ve 14/1 maddeleri gereğince yargılama giderleri ve idare lehine vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkemece verilen kararın usul, yasa ve hakkaniyete aykırı olduğunu, .....

Kalkınma Kooperatifi 1978 yılında kurulmuş olup, üyelerine 46 yıldır hizmet verdiğini, Konya Ticaret Odası tarafından Konya Ekonomi Ödüllerinde ödül verilmeye layık görülmüş bir kooperatif olan kooperatiflerinin 2018-2019 yılları olağan genel kurullarını yapmak amacıyla başvuruda bulunduklarını ancak covid 19 döneminde toplantıların ertelenmesi sebebiyle 16.10.2020 tarihinde kararlaştırılan toplantının yapılamadığını, ayrıca ilgili bakanlığın da bu süre içerisinde kooperatifi toplantıya davet etmediğini, sonraki dönemde ise hem kooperatif üyelerinin bir kısmının kendisi, bir kısmının aile üyelerinin salgına yakalanmış,

hastalıklar ve ölümlerin meydana geldiğini, ayrıca kooperatif başkanı olarak tarafının rahatsızlıkları sebebiyle hastanelerde tedavi görmeye başlaması sebebiyle bu tarihe kadar kooperatif olağan genel kurul toplantısını yapamadıklarını, ancak toplantılarını yapacaklarını, Kooperatiflerinin halen aktif olduğunu ve Üyeleri ile birlikte faaliyet gösterdiklerini, bu nedenle kooperatifin dağılmaması gerektiğini belirterek; yerel mahkeme kararının kaldırılarak davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, kooperatifin münfesih olduğunun tespiti ve tasfiye memuru atanması talebine ilişkindir. İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve resen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır. 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 81 inci maddesinde kooperatiflerin dağılma sebepleri düzenlenmiştir. Anılan maddeye 3476 sayılı Kanun ile eklenen 6. bent uyarınca kooperatifin üç yıl olağan genel kurulunu yapamaması hâlinde kooperatife genel kurul yapabilmesi için uygun bir süre verilmesine gerek olmaksızın kooperatif kendiliğinden dağılmış sayılacaktır.

Öte yandan Kooperatifler Kanunu'nun 86/2. maddesinde. Bakanlığın, kooperatifleri teftiş etmeye, denetlemeye ve denetlettirmeye görevli ve yetkili olduğu belirtilmektedir. Bakanlık, kooperatifleri ve üst örgütlerini müfettişleri veya kontrolörleri aracılığıyla denetlettirebilir.

Kooperatifin niteliğine göre tarımsal amaçlı kooperatifler yönünden 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun Ek Madde 1/2 nci fıkrası uyarınca ilgili Bakanlığın Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığı (Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı) olduğu, davacı Bakanlığın aynı Kanun'un 81 maddesine dayanarak davalı kooperatifin feshi için dava açabileceği, dava dilekçesindeki anlatıma göre 81 inci maddenin 6. ncı bent hükmüne dayanıldığı anlaşılmakta olup davacının eldeki davaya açmakta aktif husumet ehliyeti bulunmaktadır (Emsal Yargıtay HGK'nun 01.03.2023 tarih 2022/(15)6-1056 Esas 2023/156 Karar sayılı ilamı).

Yargıtay 23 HD'nin 2016/8614 Esas, 2020/326 Karar ve 22/01/2020 tarihli içtihadında da belirtildiği üzere, mahkemece tasfiye memuru ücreti ve tasfiye giderleriyle ilgili kooperatifin mal varlığının olup olmadığının araştırılması, mal varlığı yok ise tasfiye memuru ücretiyle masrafların davacıya yükletilmesi gerektiği, mahkemece kooperatifin malvarlığı araştırmasının yapılmadığı anlaşılmakla;

mahkemece davalı kooperatifin defterleri üzerinde inceleme yapılmak, banka mevduatlarının bulunup bulunmadığı araştırılmak ve başkaca malvarlığı bulunup bulunmadığı konusunda kolluk araştırması yapılmak suretiyle tasfiye memuru ücreti ile tasfiye masrafları hakkında karar verilmesi gerekirken bu konuda yeterli araştırma yapılmadan masraf ve ücretin davacıya yükletilmesi usul ve yasaya aykırı olduğundan davacının istinaf taleplerinin kabulü ile HMK'nın 353/1.a.6 maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına,

kaldırma nedenine göre davalının istinaf başvurusunun incelenmesine yer olmadığına, dava dosyasının taraflar arasındaki ihtilaf ile ilgili esasa ilişkin delillerin toplanması ve değerlendirilmesi sonucunda karar verilmek üzere ilk derece mahkemesine gönderilmesi gerektiği sonuç ve kanaatiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan Üye Üye Katip · e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır