Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2023/1573 K.2024/57

: 2- : 3 VEKİLİ : Av : 4- : 5- : 6-

DAVA

Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklı)

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ : 10/01/2024

YAZIM TARİHİ : 12/01/2024

Davacı tarafından, davalılar aleyhine Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile açılan alacak davasında 21/09/2023 tarihinde tesis edilen karara karşı, davacının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendi;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava şartı olan arabuluculuğa başvurulduğunu ancak anlaşma sağlanamadığını, müvekkili kurumun bina ve eklentilerinin güvenliğinin sağlanması ihale yöntemiyle özel güvenlik şirketlerinden satın alındığını, özel güvenlik hizmetinde, ihale edilen her bir yüklenici firma ihale konusu hizmeti yürütmek üzere çalıştıracağı işçileri kendileri belirlemekte söz konusu firmalarla yapılan sözleşmeler gereği işe alma ve işten çıkarma yetkileri ile bundan doğacak sorumluluk bu firmalara ait olduğunu, dava dışı .....

(T.C Kimlik No:....) adlı güvenlik işçisine, müvekkili kurumun Konya Şube Müdürlüğüne bağlı olarak güvenlik işlerini üstlenen davalı şirketlerin bünyesinde 06.01.2006-31.05.2017 tarihleri arasında güvenlik görevlisi olarak çalışmakta iken; emekliliğini tamamlamasından dolayı yüklenici firmaya iadesi yapıldığını, bunun üzerine .....’ın çalışmış olduğu 10 yıl 11 ay 11 günlük hizmetinin karşılığı olarak.

15.06.2017 tarihinde, 191,80 TL damga vergisi de dahil olmak üzere toplam 25.270,70 TL kıdem tazminatının müvekkili kurum tarafından ödendiğini, davalı şirket ile aralarında yapılan sözleşme ve şartnamelerin ilgili maddeleri, 4875 sayılı İş Kanunun 2/6. maddesi ve 6098 sayılı TBK'nun 162-168 maddeleri uyarınca dava dışı .....’a ödenen bedelin davalı şirketler tarafından müvekkili kuruma ödenmesi gerektiğini, dava dışı .....’ın çalıştığı dönemlerde. 15.08.2005-31.12.2005 ...

Ltd. Şti. ile müvekkili idare arasında sözleşme imzalandığını, 16.01.2006-30.04.2006 ...Tic. Ltd. Şti. ile müvekkil idare arasında sözleşme imzalandığını, 01.05.2006-17.09.2006 ... Ltd. Şti. (14'er günlük 10 adet Doğrudan Temin) ile müvekkil idare arasında sözleşme imzalandığını, 18.09.2006-31.12.2006 ... Ltd. Şti. ile müvekkil idare arasında sözleşme imzalandığını, 12.01.2007-31.12.2007... Ltd.

Şti. ile müvekkil idare arasında sözleşme imzalandığını, 01.01.2008-31.12.2008 İ.....Ltd. Şti. ile müvekkil idare arasında sözleşme imzalandığını, 01.01.2009-31.12.2009... Ltd. Şti. ile müvekkil idare arasında sözleşme imzalandığını, 01.01.2010-31.12.2010 ..... Ltd.Şti. ile müvekkil idare arasında sözleşme imzalandığını, 01.01.2011-31.12.2011 . .... Şti. ile müvekkil idare arasında sözleşme imzalandığını, 01.01.2012-31.12.2013 dönemi için .... Ltd. Şti.- ...Ltd. Şti.-.... Ltd.

Şti. iş ortaklığı ile müvekkili idare arasında sözleşme imzalandığını, 01.01.2014-31.12.2015 dönemi için ...Tic. Ltd. Şti.- .... Ltd. Şti. iş ortaklığı ile müvekkil idare arasında sözleşme imzalandığını, 01.01.2016-15.03.2016 dönemi için ... .. Tic. Ltd. Şti. ile müvekkil idare arasında sözleşme imzalandığını, 16.03.2016-31.05.2016 dönemi için.. Ltd. Şti.- .... Şti. ile müvekkil idare arasında sözleşme imzalandığını, 01.06.2016-10.06.2016 dönemi için ... Ltd.

Şti. ile müvekkil idare arasında sözleşme imzalandığını, 11.06.2016-13.06.2016 dönemi için .... Ltd. Şti. ile müvekkil idare arasında sözleşme imzalandığını, 14.06.2016-31.07.2016 dönemi için ... Tic. Ltd. Şti.- ... Ltd. Şti. ile müvekkil idare arasında sözleşme imzalandığını, 01.08.2016-31.08.2016 dönemi için ... Ltd. Şti.- .... Ltd. Şti. ile müvekkil idare arasında sözleşme imzalandığını, 01.09.2016-31.10.2016 dönemi için.... Ltd. Şti. Ve .... Ltd.

Şti İş Ortaklığı ile müvekkil idare arasında sözleşme imzalandığını, 01.11.2016-31.08.2017 dönemi için ... ve .... Şti.

İş Ortaklığı ile müvekkil idare arasında sözleşme imzalandığını, tüm işçilik alacaklarından yüklenici şirketlerin sorumlu olacağı hususu sözleşmenin eki sayılan teknik ve genel şartnamelerde belirtildiğini, bu nedenlerle; bu nedenlerle; fazlaya ilişkin hak ve taleplerinin saklı kalması kaydıyla; müvekkili kurum tarafından ödenen 25.270,70 TL’nin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalı şirketlerden ilgili dönemlere ilişkin sorumlulukları oranında tahsilini, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı taraflara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalılar ....Tic. Ltd. Şti., ..... Şti., ...Ltd.

Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında yapılan sözleşmede uyuşmazlıkta yetkili mahkemelerin Ankara Mahkemeleri olduğunu, davanın yetkisizlik nedeniyle reddinin gerektiğini, kıdem tazminatı kanuni anlamda "ücret" olmadığını, Özel Güvenlik Hizmeti Sayın Alımı İhalesine Ait Teknik Şartnamenin 14. maddesinin 6. fıkrasında kıdem tazminatı hariç olmak üzere çalıştırılan işçilerin sayılan haklarından yüklenicinin sorumlu olduğuna yer verildiğini, bu cihette yapılacak inceleme ve değerlendirmenin sonucuna göre bir karar vermek gerektiğini, İş Kanunu 2.maddesine göre;

asıl işverenin alt işveren ile birlikte sorumlu olduğunu, davacının yaptığı ödemeden dolayı taraflarına rücu ettiğini ancak herhangi bir ihbar ve bildirimde bulunmadıklarını, davacının, dava dışı işçiye ödemeyi ne için, nasıl ne miktarda yaptığı taraflarınca bilinmediğini, davacının ihaleye çıktığı işçi sayısını zaman içerisinde düşürdüğünü, bu durumu müvekkiline bir gün önceden bildirdiğinden işçilere bilgi verme, tutanak tutma, ihbar önelleri vs için müvekkili şirketin zamanı kalmadığını, davacı tarafın işçileri size iade ettik işten çıkartmadık, yönünde ki beyanları hakkın kötüye kullanılması olduğunu,

bu durumdan müvekkilinin herhangi bir kusurunun olmadığını, kusur değerlendirilmesinin yapılması gerektiğini, ihale makamının kıdem tazminatı yönünden müvekkili şirkete herhangi bir ödeme yapmadığını, bu nedenle söz konusu alacağın ihale makamı olan davacı tarafından ödenmesi gerektiğini, idarenin müvekkili şirkete ödemediği bir kalemi talep ederek sebepsiz zenginleştiğini, davacının kusurundan kaynaklanan davalarda müvekkiline rücu imkanı bulunmadığını, davacının ödediği vergi müvekkili şirketi ilgilendirmediğini, alacakların zamanaşımına uğradığından rücu imkanının bulunmadığını, davacının TİS farkı taleplerinin hukuka aykırı olduğunu,

toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan ek ödemeler idarenin yükümlülüğünde olduğunu beyanla davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "...davanın kısmen kabulü ile; davalı ... Ltd. Şti. yönünden davanın kabulü ile. 05/01/2006-30/04/2006 tarihleri arasındaki döneme ait toplam 733,03 TL'nin 15/06/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davalı ... Ltd. Şti. yönünden davanın kabulü ile.

18/09/2006-31/12/2006 tarihleri arasındaki döneme ait toplam 663,52 TL'nin 15/06/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davalı ... Ltd. Şti.(...) yönünden davanın kabulü ile. 12/01/2007-31/12/2011 tarihleri arasındaki döneme ait toplam 11.463,12 TL'nin 15/06/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davalı ..... Ltd.Şti. - .. .. Ltd. Şti.- ... Tic Ltd.

Şti. yönünden davanın kabulü ile. 01/01/2012-31/12/2013 tarihleri arasındaki döneme ait toplam 4.613,05 TL'nin 15/06/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalı ortaklıktan alınarak davacıya verilmesine, davalı .... Ltd.Şti. -... Ltd. Şti. yönünden davanın kabulü ile.

01/01/2014-31/12/2015 tarihleri arasındaki döneme ait toplam 4.613,05 TL'nin 15/06/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalı ortaklıktan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine...." şeklinde karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; karar haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olup kaldırılması gerektiğini, 01.01.2016 tarihinden sonra imzalanan teknik şartnamelerde yer alan ve sadece birim fiyat teklifi için yer verilmiş olunan Teknik Şartnamenin 15/6.3 fıkrasındaki “kıdem tazminatı hariç” ibaresini göz önüne alarak,

belirtilen dönem aralığındaki teknik şartnamelerde yer alan bu ibareden dolayı Yargıtay 23.Hukuk Dairesi’nin güncel kararlarına ve 6. Hukuk Dairesinin Kanun Yararına Temyiz sonucu verdiği yeni içtihadına aykırı bir şekilde bu dönemlere karşılık gelen kıdem tazminatının alt işveren firmalara rücu edilemeyeceğinin raporda görüş olarak belirtildiğini, ayrıca Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 2021/5092 E. 2021/747 K. sayılı ilamında kanun yararına temyiz talebinin reddi ile yeni ve bağlayıcı bir içtihat oluşturulduğunu, sonuç olarak yerel mahkemenin kararının aksine rücu davalarına ilişkin olarak Yargıtayın içtihadının açık ve net olduğunu,

bu husus dikkate alınarak davanın tam kabulüne karar verilmesi gerekirken kısmen kabulüne hükmedilmiş olan 21.09.2023 tarihli hükmün kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; dava dışı işçiye ödenen işçilik alacağının davalı alt işverenlerden rücuan tahsili istemine ilişkindir. İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve resen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır. Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun "İstinaf Dilekçesinin Reddi" başlıklı 346/(1). maddesinde; istinaf dilekçesinin, kanuni süre geçtikten sonra verileceği veya kesin olan bir karara ilişkin olursa, kararı veren mahkemenin istinaf dilekçesinin reddine karar vereceği,

Hukuk Muhakemeleri Kanununun "İstinaf yoluna başvurulabilen kararlar" başlıklı 341.maddesinin (2) no'lu bendinde, miktar veya değeri binbeşyüz Türk Lirasını geçmeyen malvarlığı davalarına ilişkin kararların kesin olduğu belirtilmiş, 2.12.2016 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan 24.11.2016 tarihli 6763 sayılı "Ceza Muhakemesi Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun"un 41.maddesi ile de, maddede yer alan "binbeşyüz" ibaresi, "üçbin" şeklinde değiştirilmiş, her takvim yılı başından geçerli olmak üzere, bu miktarın Maliye Bakanlığınca her yıl için tespit ve ilan edilecek yeniden değerleme oranında artırılması kabul edilmiş,

2022 yılı değerleme oranına göre yapılan hesaplamaya göre 2023 yılı için istinaf kanun yoluna başvurma kesinlik sınırı 17.830,00 TL olarak belirlenmiştir.

İlk derece mahkemesinin karar tarihi 21/09/2023 olup, istinaf istemine konu reddedilen miktar 3.184,93 TL'dir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na 6763 sayılı Kanun ile ilave edilen Ek-Madde 1 hükmü uyarınca karar tarihi itibariyle HMK'nın 341/2. maddesi gereğince miktar veya değeri 17.830,00 TL'yi geçmeyen malvarlığına ilişkin kararlar kesin olup, HMK'nın 346. maddesi gereğince kesin olan karara ilişkin istinaf dilekçesi ilk derece mahkemesince reddedilebileceği gibi 352. maddesi gereğince yapılan ön inceleme neticesinde Bölge Adliye Mahkemesi tarafından da istinaf isteminin reddine karar verilebilir.

Dava dosyasının incelenmesinde; istinaf kanun yoluna başvuran davacının reddedilen miktarı nazara alındığında; davacı yönünden kararın kesin olduğu, istinaf kanun yolunun açık olmadığı, ilk derece mahkemesi hakiminin kanunla verilmeyen bir hakkı tanımak suretiyle hükme karşı istinaf kanun yolu açık olduğunu belirtmesinin, taraflara; yasayla verilmemiş bir hakkı (istinaf kanun yolunu) bahşetmeyeceği sonuç ve kanaatiyle davacının istinaf kanun yoluna başvuru dilekçesinin HMK 352/1-b maddesi gereğince reddine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan · e-imzalıdır Üye · e-imzalıdır Üye · e-imzalıdır Katip · e-imzalıdır