Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2023/1636 K.2024/520

Davacı tarafından davalı aleyhine Konya .Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .. Esas sayılı dosyası ile açılan alacak davasında 26/09/2023 tarihinde tesis edilen karara karşı davacının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkilinin, davalıdan 20.04.2021 tarihli 73 nolu fatura ile 876 kg 304 paslanmaz sac satın aldığını ve bedeli olan 27.650,94 TL'nin müvekkili şirket tarafından ödendiğini, müvekkili şirket yetkilisinin dönem itibariyle covid 19 rahatsızlığına yakalanması sebebiyle satın almaya konu 876 kg sacın müvekkili şirkete teslimi hususunun takip edilemediğini, 876 kg 304 paslanmaz sac müvekkili şirkete teslim edilmemiş olup, müvekkili tarafından yapılan araştırmada;

müvekkili şirketin bilgisi, iradesi dışında davalı şirket tarafından alıma konu malın bir başka 3. şahısa teslim edildiğinin öğrenildiğini, davalı şirket ile yapılan görüşmelerde ise, satıma konu malın müvekkili şirket talimatı dışında 3. şahsın adresine nakledildiği bu sebeple sorumluluklarının olmadığı şeklinde bir söylem ile karşılaştıklarını, imalata konu tankerin müvekkili şirketin iş yerinde olduğunu, müvekkilinin satın aldığı malı teslim alamadığı için Konya ..

Noterliğinden ... yevmiye nolu 13.09.2021 yevmiye nolu ihtarnamesini davalıya gönderdiğini, buna rağmen davalının edimini ifa etmediğini beyan ederek 876 kg 304 sac malzemesinin müvekkiline aynen teslimine hükmedilmesini, bu talebinin kabul edilmemesi halinde 876 kg 304 sac malzemesinin dava tarihindeki değeri üzerinden bedelinin müvekkiline ticari faizi ile birlikte ödenmesine hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında mal alım satımı konusunda uyuşmazlık bulunmadığını, dava konusu malzeme satımından önce de saç malzemenin müvekkilinden alındığını ve bedelinin de ödendiğini, güven ilişkisine dayanılarak davacının talebi üzerine ikinci kez istediği malzeme temin edilerek istenilen şekilde ve istenilen kişiye teslim edildiğini ve fatura düzenlendiğini, davacının malı teslim almasına ve faturaya itiraz etmemesine rağmen aradan uzun bir süre geçtikten sonra dava açtığını, faturanın incelenmesinden sevk irsaliye tarihinin 20.04.2021 tarihi olduğunun görüldüğünü, fatura ile mal sevk tarihi aynı olup,

fatura karşılığının bir kısmı havale ile bir kısmı ise çek verilerek kapatıldığını, davacı fatura tarihinde hiçbir itirazı kayıt koymaksızın ödemeyi gerçekleştirdiğini, bu kadar uzun süre de malın teslim alınmaması ve sonra ihtar çekilerek dava açılması ticari hayatın olağan akışına aykırı olduğunu beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "....davacı ile davalı arasındaki sözleşmeye istinaden 876 kg 304 paslanmaz sacın davalıdan satın alındığı, satın alınan malın bedelinin davacıya ödenmesine rağmen, davalı tarafından malın teslim edilmediğinden bahisle satın alınan malın teslimi hususunda dava açıldığı, mahkememizce yapılan incelemede; davalı tarafından kesilen faturanın davacının defterlerine işlenmesinde tereddüt bulunmadığı, davacı tarafından her ne kadar hastalık nedeniyle malın tesliminin takip edilemediği iddia edilmiş ise de;

dosyamıza sunulan delillerin incelemesinde, davacının hastalığının pozitif çıkmasından sonra faturanın ticari defterlere kaydedildiği, davacının uzun süre tedavi gördüğüne ilişkin dosyamızda bir delilin bulunmadığı, davacının malı teslim almadan faturayı defterlerine kaydetmesinin ticari teamüllere aykırı olduğu, faturanın defterlere kaydedilmesinin, faturaya konu malı teslim aldığı anlamına geleceği, davacı tarafça yemin teklifi sonrası davalı temsilcisi tarafından;

davaya konu malın davacının isteği üzerine dava dışı kişiye teslim edildiği anlaşılmakla, açıklanan nedenlerle davacının davasının reddine karar verilmiş ve oluşan vicdani kanaat ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." gerekçesiyle davacının davasının reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı yanın cevap dilekçesi ile müvekkiline usulüne uygun olarak bir teslim yapılmamış olduğunu tevilli surette ikrar ettiğini, davalının mal teslimi yaptığını beyan ettiği kişi ...'ın müvekkili şirket çalışanı olmadığı izah edilerek çalışan kayıtlarının celbinin talep edildiğini, faturaya itiraz edilmemesinin teslim olgusunu ispatlamayacağını, yine davalı yanın cevapları ile bir önceki sac alımını da ikrar ettiğini, davalının sözleşme tarihinden sonrasında zaman geçtiği yolundaki söylemlerine yönelik olarak ise müvekkilinin tek yetkili şirket sahibinin covid 19 rahatsızlığı,

süreç izah edilerek hastane kayıtlarının E-Nabızdan alınan devletin resmi kayıtlarına ilişkin görseller sunulduğunu, davalının sunduğu muhasebe kayıtları ile de teyit olduğu üzere satın almaya konu malın ödemesinin çek verilme tarihinde tamamlanmış olduğunun görüldüğünü ancak dönem itibariyle karantina altında olan müvekkili şirket yetkilisinin çeki kendisinin götüremediği 3. şahıs eliyle gönderdiğinin izah edildiğini, davalı yan 3. şahsa teslim hususunda müvekkili şirket tarafından verilen bir yazılı talimat sunamadığını, tanık dinletme ve gerçek dışı beyanlar dairesinde sorumluluktan kurtulmaya dahi çalıştığını,

ilk derece mahkemesi 20.09.2022 günlü duruşması ara kararı ile belgelerin celbi hususunda beyanda bulunmak ve davalı yanın faturasının müvekkili defterlerine işli olup olmadığının bildirilmesi için taraflarına süre verdiğini, davalının menkulleri ... isimli şahsa teslim ettiğine dair sevk irsaliyesi sunduğunu ve hatalı teslimi ikrar etmiş halde olduğunu, üstelik ilk aşamada alınan malzeme müvekkili şirkete ve müvekkili şirket adresine teslim edildiğini, davalı yan alıma konu malları 3. şahsa ve müvekkili şirket adresi dışında bir adrese teslim ettiğini bizzat belgeleyen olarak,

tanker imalatı için bir önceki teslimatında müvekkili şirket bahçesinde yapılan tanker imalatı için müvekkili şirket adresinde ve müvekkili şirket yetkilisine yapılan teslimata rağmen, eksik kalan malzeme için verilen ikinci siparişi ise farklı kişiye farklı adrese teslimine makul bir gerekçe yazılı talimat sunamadığını, bu durumda defterlere faturanın kayıtlı olması tek başına bir anlam ifade etmeyeceğini, müvekkilinin haklılığı ve davasının kabulü gerektiği mevcut dosya kapsamı ile sabit olmasına karşın müvekkili şirkete yemin hatırlatılması gibi bir durum ile karşı karşıya kalındığını,

mal teslimi konusunda mağdur edilen müvekkilinin şirkete yemin teklif ettiğini, mahkemenin haklı ve makul bir gerekçe ortaya koymadan ve üstelik ara kararı ile yemin etmesi yolunda kendisine tebligat çıkarılan şirket yetkilisini dahi değiştirerek bir ara kararı ile şirketin aslen bu işle ilgilenmemiş olan yemin etmeye hazır yetkilisine yemin teklifine karar verdiğini, müvekkili şirket yetkilisinin görüşmeleri yaptığı muhatap şirket yetkilisinin gerçeklerin bilincinde olarak yemin etmek istemediği için hiçbir belge dahi sunmaksızın yeminden kaçınma gayreti altında diğer yetkilinin yemin etmesi talebinde bulunmuş olduğunu,

bunun bile başlı başına müvekkili şirketin doğruları söylediğini, haklı olduğunu gösterdiğini, ancak vaki itirazlarımıza rağmen dosya nihayetinde ret ile hükme bağlandığın beyanla ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; faturaya konu malın aynen teslimi, mümkün olmaması durumunda bedelinin tahsili istemine ilişkindir. İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve resen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır. Dosya kapsamına göre davacının davalıdan 20/04/2021 tarihli faturaya konu 876 kg. 304 paslanmaz sac ürününü 27.650,94 TL'ye satın almış olduğu ve bedelini davalıya ödediği konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmadığı, uyuşmazlığın faturaya konu malın 3.kişiye davacının talimatı doğrultusunda teslim edilip edilmediği noktasında olduğu anlaşılmıştır.

Fatura, satılan emtia veya yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı tutarı göstermek üzere emtiayı satan veya işi yapan tacir tarafından müşteriye verilen ticari vesikadır. Fatura tek başına alacağın varlığını ispatlamaya yeterli değildir. Faturanın tebliğ edilmiş olması da faturada belirtilen alacağın doğmasına sebep olan edimin ifa edildiğini göstermez.

Faturaya dayalı olarak alacak talebinde bulunan kişi, faturada belirtilen alacağın doğmasına sebep olan edimin (mal teslimi, hizmet ifası vs.) ifa edildiğini ispatla mükelleftir.

Fatura tek başına alacağın varlığını ispatlamaya yeterli olmamakla birlikte faturanın kabul edilerek ticari deftere kaydedilmiş olması ve faturayla ilgili olarak Vergi Dairesi'ne BA-BS bildirimi verilmesi faturaya konu malın teslim edildiğine veya hizmetin gerçekleştirildiğine karine teşkil etmektedir.

Somut olayda davacı davaya konu faturayı ticari defterlerine kaydettiğini ancak şirket yetkilisinin covid geçirmesi nedeniyle malın teslimi hususunu takip edemediğini iddia etmiştir. Yukarıda açıklanığı üzere davacının faturayı ticari defterlerine kaydetmesi faturaya konu malın davacıya teslim edildiğine karine teşkil etmektedir. Bu sebeple faturaya konu malın davacının talimatı doğrultusunda 3.kişiye teslim edildiği karine olarak davalı tarafından ispatlanmıştır.

Davacının malın 3.kişiye teslimi konusunda davalıya talimat vermediğini yazılı delillerle ispat etmesi gerekir.

Davacının bu konuda yazılı delil ibraz edemediği, davacı tarafından teklif edilen yeminin de davalı şirket yetkilisi tarafından eda edildiği anlaşıldığından ilk derece mahkemesince ispatlanamayan davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik olmadığı, davacının istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşıldığından davacının istinaf başvuru talebinin HMK'nın 353/1.b.1 maddesi gereğince esastan reddine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Katip ... · e-imzalıdır