Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2023/1718 K.2024/924

Davacı tarafından davalı aleyhine Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile açılan menfi tespit davasında 10/10/2023 tarihinde tesis edilen davanın kısmen kabulüne ilişkin karara karşı, davacının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı tarafça müvekkili aleyhine Konya .. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasından 3 adet çeke dayalı olarak takip yapıldığını, davalının kötüniyetli olarak icra takibi başlattığını, müvekkilinin elden ve banka aracılığıyla çeşitli ödemeler yapmasına rağmen bunlar mahsup edilmeden takip yapıldığını, Konya.. İcra Müdürlüğü'nün .... Esas sayılı dosyasından takip konusu 31/10/2019 keşide tarihli .... seri numaralı çekten kaynaklı müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespitine, ayrıca Konya .. İcra Müdürlüğü'nün .... Esas sayılı dosyasında takip açıldıktan müvekkilinin yapmış olduğu 8.750,00 TL'lik ödeme yönünden borçlu olmadığının tespiti ile davalının %100 oranında kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; tarafların ticari ilişkisinden dolayı davacının davalıya hala ödenmemiş borcunun bulunduğunu, müvekkili firmanın ticari defterleri ve banka kayıtları incelendiğinde bu durumun görüleceğini, müvekkili firmada TEB Bankası Karaman Şubesi ....nolu 31/09/2019 tarihli 15.000,00 TL tutarında çek bulunmasına rağmen icra takibine konu edilmediğini, müvekkili adına icra dosyasına yapılan 12.750,00 TL para tahsilatı icra dosyasına bildiriminin yapıldığını, icra dosyasına yatırılan ve davalı tarafından icra dosyasına bildirilen bedeller yönünden menfi tespit talebinde bulunulmasında hukuki yararın olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ

İlk derece mahkemesince; "...Somut olayda; Konya.. İcra Müdürlüğü'nün ....Esas sayılı dosyasından takibi yapılan çeklere karşılık bir kısım ödemelerin yapılmasına rağmen davalı tarafından eksik bildirimde bulunulması ve yapılan ödemelerin alacaktan düşülmeden takibin yapılması nedeniyle dava değeri kadar borçlu olunmadığından bahisle mahkememizde menfi tespit davası açıldığı, mahkememizce nitelikli hesap uzmanı bilirkişi ....'den rapor alındığı, alınan rapora göre; icra takibi başlatılmadan önce 31.10.2019 tarihli çek yönünden yapıldığı iddia edilen toplam 13.000 TL ödemenin takibe konu bu çek yönünden yapıldığı yönünde hukuki değerlendirme yapılması halinde,

davacı/borçlunun 07.09.2022 tarihi itibariyle halen 19.571,12 TL borçlu olduğu, yönünde tespitte bulunulduğu, Türkiye İş Bankasından gelen dekontlar incelendiğinde; .... fiş sıra nolu makbuzda 15.000 TL ödemenin "31.10.2019 ...

Teb Bankası Çekine İstinaden" denilerek yapıldığı, davalı tarafından yapılan bu ödemenin başka bir çeke ilişkin olduğuna ilişkin yeterli delilin dosyamıza sunulmadığı, bu nedenle yapılan ödemenin takibe konu çek için yapıldığının gerektiği yönünde mahkememizde kanaat oluştuğu, bilirkişi raporunun denetime elverişli ve hüküm kurmaya yeterli olduğu anlaşılmakla...." gerekçesiyle davacının davasının kısmen kabul kısmen reddi ile; davacının Konya .. İcra Müdürlüğü'nün ....

E. sayılı dosyasında dava tarihi olan 07.09.2022 tarihi itibariyle 4.001,19 TL borçlu olmadığının tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine, şartları oluşmadığından davacı vekilinin tazminat talebinin reddine, dava tarihinden sonra yapılan ödemelerin İcra Müdürlüğünce dikkate alınmasına, şeklinde karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle.

Dava konusu icra takibine konu edilen 31/10/2019 günlü ve ..... seri numaralı çeke ilişkin alacağın takipten önce ödendiğini, takip açıldıktan sonra da birçok ödeme yapıldığını, bu ödemelerin bir kısmı dosyaya bildirilmiş ise de bu ödemelerden icra dosyasına davalı tarafından dava tarihinde icra dosyasına yansıtılmayan tutarlar bulunduğunu, bu ödemelerin icra dosyasında ve dava dosyasında görüleceğini, icra dosyasına ödemelerin davalı tarafça bildirimde bulunulması için davadan önce talepte bulunmalarına rağmen davalının taraf bu miktarları düşmeden takibe devam ettiğini, ödemelerin banka kanalıyla yapıldığını,

tüm ödemelerin takip konusu çeklere veya icra takip dosyasına atıf yapılarak tarih veya seri numarasıyla bildirilerek yapıldığını, mahkemece, kendi gerekçesiyle dahi çelişerek aleyhlerine hüküm verilmesinin hukuka aykırı olduğunu beyan ederek yerel mahkeme kararının kaldırılarak davanın tam kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; menfi tespit talebine ilişkindir. İstinaf incelemesi; Kamu düzenini ilgilendiren konularda resen, diğer yönlerden HMK'nın 355.maddesi gereğince istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılmıştır. İcra dosyası incelendiğinde davalı tarafından davacıya karşı 31/10/2019 keşide tarihli 15.000,00 TL bedelli; 31/11/2019 keşide tarihli 15.000,00 TL bedelli; 31/12/2019 keşide tarihli 15.000,00 TL bedelli çeklere dayanılarak kambiyo senetlerine mahsus takip yapıldığı ve takibin kesinleştiği anlaşılmakta olup, davacı, takipten önce haricen yapılan ödemeler mahsup edilmeden takip yapıldığı, takipten sonra da ödemeler yaptığını iddia ederek borçlu olmadığının tespiti talebinde bulunmaktadır.

Mahkemece ödemelere ilişkin banka kayıtları celbedilmiş, bilirkişi raporu aldırılarak karar verilmiştir. Dosyaya sunulan bilirkişi raporunda, davalı alacaklının muhtemelen çek sorumluluk bedelini bankadan tahsil etmesi nedeniyle her bir çek bedeli yönünden 2.030,00 TL sorumluluk bedelini mahsup ederek takip yaptığını düşündüğünü belirttiği, bilirkişi raporunda da ifade edildiği üzere Türkiye İşbankası üzerinden 08/11/2019 tarihinde ... tarafından .....'e "....... ...

Çek noya istinaden" açıklamasıyla 8.000,00 TL, aynı banka üzerinden 10/12/2019 tarihinde ....... isimli kişi tarafından "31/10/2019 ...

Teb Bankası Çekine İstinaden" açıklamasıyla davalı şirkete 5.000,00 TL ödeme yapıldığı, banka havalesi üzerindeki açıklamadan da anlaşılacağı üzere ödemelerin icra takibine konu TEB Bankasınca verilme 31/10/2019 keşide tarihli 15.000,00 TL'lik çeke mahsuben yapıldığı, davalının ilgili ödemelerin başka çeke istinaden yapıldığını ispatlayamadığı, davacının bu çekin bedeli ödendiği halde (bankanın sorumlu olduğu miktar olan 2.030 TL dışında kalan) 12.970,00 TL asıl alacak ile ferilerinin tahsiline yönelik takipte bulunduğu,

takibe konu 31/10/2019 tarihli çekten dolayı davacının borcu olmadığının tespitine, davalının dava tarihinden önce haricen tahsil etmiş olmasına rağmen dava açıldıktan sonra icra dosyasına haricen tahsil bildiriminde bulunduğu 3.250,00 TL'lik kısım yönünden davanın konusuz kaldığı görülmekle bu kısım yönünden konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına, davalının dava tarihinden önce haricen tahsil bildiriminde bulunduğu 5.500,00 TL'lik kısım yönünden davacının dava açmakta hukuki yararı bulunmadığından bu kısım yönünden davanın reddine karar verilmesi gerekirken,

mahkemece 4.001,19 TL'lik kısım yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilmesinin yerinde olmadığı anlaşılmakla, davacının istinaf başvuru talebinin kabulüne, eksikliklerin giderilmesi yargılamayı gerektirmediğinden ilk derece mahkemesi kararı kaldırılarak HMK 353/1.b.2 maddesi gereğince Dairemizce yeniden karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

MUHALEFET ŞERHİ

Dava; menfi tespit istemine ilişkindir.

Davacının istinaf talebinin kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davacı talebi ile ilgili yeniden hüküm kurulmasına yönelik çoğunluk görüşüne aynen katılmakla birlikte, davacı tarafından, davadan önce yapılan 3.250,00 TL ile ilgili davalı tarafın, dava açıldıktan sonra icra dosyasına yapılan beyanın bu kısma ile ilgili davanın kabulü mahiyetinde olduğu, davacının buna yönelik menfi tespit talebinin de kabulüne karar verilmesi gerektiği kanaatinde olduğumdan,

Sayın çoğunluğun davadan önce, davacı tarafından icra dosyasına yapılan ödemenin dava açıldıktan sonra davalı vekili tarafından icra dosyasına yapılan harici ödeme beyanının bu kısma yönelik davayı konusuz bıraktığı görüşüne katılmıyorum.

Başkan ... · e-imzalıdır